Во октомври пократкиот ден, студените ноќи и послабата проветреност можат да ја нарушат носивоста кај кокошките. Со мирна проверка на светлината, водата, храната, воздухот и условите во живинарникот, проблемот често се открива пред да стане поголема загуба.
Есенското скратување на денот не делува само преку светлината. Во живинарникот истовремено се менуваат температурата, влажноста, проветрувањето, потрошувачката на вода и однесувањето на јатото. Ако овие промени се случат нагло, кокошките може да јадат понерамномерно, да пијат помалку или да поминуваат повеќе време во мирување.
Пристапот треба да се приспособи на висината, видот на објектот, бројот на птици и начинот на одгледување во Македонија. Условите во затворен живинарник не се исти со оние во објект со испуст, а проветрувањето во топлите низини се разликува од потребите на повлажни и постудени места.
Целта не е по секоја цена да се продолжи денот, туку да се одржи стабилен ритам без стрес. Дополнителното осветлување и секоја промена на режимот треба да се усогласат со благосостојбата на птиците и со совет од ветеринар или нутриционист за живина.
Прво утврдете дали навистина паѓа носивоста
Пред да се менува светлото или храната, неколку дена следете колку јајца се собираат, колку храна и вода се трошат и дали има промена во однесувањето на јатото. Еден послаб ден не мора да значи проблем; поважен е трендот што се повторува.
Бележете и дали јајцата се почисти или повалкани, дали има повеќе скршени лушпи и дали кокошките се собираат на едно место. Така полесно ќе се разликува влијанието на краткиот ден од проблем со храна, вода, болест, паразити или услови во објектот.
- Број на собрани јајца по ден.
- Приближна потрошувачка на храна и вода.
- Однесување: активност, групирање, клукање и користење на гнездата.
- Изглед на изметот, пердувите и лушпата, без непотребно вознемирување на птиците.
Природната светлина треба да се провери во самиот живинарник
Краткиот есенски ден не се проценува според тоа колку светло има надвор, туку според условите каде што престојуваат птиците. Прегледајте дали прозорците се затворени со прашина, пајажина или наслаги, дали нешто го попречува дневното светло и дали внатрешноста има темни агли.
Распоредот на светлина и темнина треба да биде предвидлив. Нагло вклучување на силно светло или често менување на часовите може да ги вознемири птиците, да предизвика туркање и да го наруши мирот во јатото. Осветлувањето не треба да биде замена за свеж воздух, доволно простор и квалитетна храна.
Ако се користи дополнително светло, проверете дали сите делови од објектот се осветлени приближно рамномерно и дали птиците имаат период на темнина за одмор. Секој режим треба да биде усогласен со возраста, расата, начинот на одгледување и здравствената состојба.
- Исчистете ги прозорците и светлосните отвори без создавање прашина врз птиците.
- Проверете дали светилките трепкаат или се прегреваат.
- Избегнувајте светли и темни точки со голема разлика.
- Не воведувајте нагла промена на часовите или интензитетот.
Провевот и вентилацијата не се иста работа
Во обид да се избегне студот, малите живинарници често се затвораат премногу. Така се намалува струењето на свеж воздух и се собираат влага, прашина и штетни гасови. Од друга страна, директен млаз студен воздух кон птиците создава провев и дополнителен стрес.
Вентилацијата треба да го менува застоениот воздух без да удира директно во јатото. Проверете ги отворите, вентилаторите и каналите за воздух, но не ги блокирајте со вреќи, картон или наталожена пајажина. Во објекти без механичка вентилација, отворите се приспособуваат постепено според условите, без целосно затворање.
Кондензацијата на прозорците, влажната простирка и тежок мирис се сигнали дека воздухот не се менува доволно. Ако се појави прашина при секое движење на птиците, проверете ги сувоста на простирката, густината на јатото и начинот на внесување храна.
- Погледнете дали има кондензација наутро.
- Проверете ја простирката под поилките и околу ѕидовите.
- Не насочувајте вентилатор директно кон птиците.
- Одржувајте ги вентилациските отвори проодни.
Амонијакот најчесто започнува од влажна простирка
Амонијакот се создава кога изметот и влагата се задржуваат во простирката. Најкритични места се под поилките, покрај ѕидовите и во аглите каде птиците подолго мируваат. Влажната подлога не е само непријатност: може да го влоши квалитетот на воздухот и да ги иритира дишните патишта.
Соберете ги навлажнетите делови и дополнете со сува, чиста простирка. Истовремено проверете дали поилките капат, дали се поставени стабилно и дали птиците можат рамномерно да им пристапат. Ако проблемот се повторува, барајте ја причината во вентилацијата, густината или распоредот на опремата.
Не користете мириси или средства за прикривање на амонијакот без стручна проценка. Таквата постапка може да го сокрие сигналот, а да не го реши изворот на влагата.
- Отстранете ги влажните грутки веднаш штом се забележат.
- Проверете ги споевите и вентилите на поилките.
- Не дозволувајте простирката да се набива и да остане влажна.
- Следете дали птиците имаат иритација на очите или дишењето.
Водата е првата проверка при пад на носивоста
Кокошките мора постојано да имаат пристап до чиста вода. И краток прекин, затнат нипел, замрзнат дел од инсталацијата или нечиста поилка може да се одрази врз јадењето и носивоста. Во есен, водата не треба да биде ниту непотребно студена поради лошо поставена инсталација, ниту изложена на нечистотии и остатоци од храна.
Секој ден проверете дали водата тече на сите места, дали птиците не се туркаат околу една поилка и дали садовите се чисти. При промена на изворот на вода, следете дали има промена во мирисот, бојата или однесувањето на јатото.
Распоредот на поилките треба да овозможи и послабите птици да стигнат до вода. Ако има голема разлика во големината или возраста на птиците, набљудувајте дали доминантните единки ги потиснуваат останатите.
- Проверете ја водата на почетокот и на крајот од работниот ден.
- Исчистете ги садовите и отстранете слуз, храна и нечистотии.
- Побарајте затнување или истекување во системот.
- Набљудувајте дали сите делови од јатото стигнуваат до поилките.
Храната не се менува нагло поради пократкиот ден
Со есенското заладување може да се промени апетитот и распоредот на активност кај птиците, но тоа не значи дека треба веднаш да се смени целата смеса. Нагла промена на составот, производителот или времето на хранење може да предизвика одбивање на храната и нарушено варење.
Користете храна наменета за категоријата и возраста на птиците и чувајте ја на суво, проветрено место, заштитена од глодари и кондензација. Проверете дали хранилките се доволно достапни и дали посилните птици не ја преземаат храната.
Ако се забележат помали јајца, мека или нерамна лушпа, губење телесна кондиција или промена во изметот, не додавајте минерали и додатоци наслепо. Составот и корекцијата на оброкот треба да ги процени нутриционист или ветеринар според реалната состојба.
- Одржувајте го времето на хранење што е можно постабилно.
- Проверете дали храната е сува, свежа и без мувлосан мирис.
- Исчистете ги хранилките од насобрани остатоци.
- Следете дали сите птици имаат еднаков пристап до оброкот.
Рамномерното хранење зависи и од распоредот во објектот
Краткиот ден го скратува периодот во кој птиците природно се движат и бараат храна. Ако хранилките се поставени на едно место, ако се преполни или ако има тесен премин, дел од јатото може да остане со помал внес, иако вкупната количина на храна изгледа доволна.
Прошетајте низ живинарникот и набљудувајте ги птиците во различни делови од денот. Проверете дали има гужва околу хранилките и поилките, дали некој агол останува неискористен и дали осветлувањето ги насочува птиците кон една зона.
Распоредот на опремата треба да овозможи мирно движење без остри рабови, лизгав под и места каде птиците се заглавуваат. Секоја корекција правете ја постепено, за јатото да не се вознемири.
- Распределете ги хранилките и поилките така што нема долги тесни премини.
- Проверете дали нивото на храната овозможува лесен пристап без прекумерно расфрлање.
- Набљудувајте ги послабите и помладите птици одделно.
- Отстранете остри рабови и нестабилни делови од опремата.
Неделен преглед пред зимските услови
Есенскиот преглед на живинарникот треба да ги опфати покривот, прозорците, вратите, каблите, светилките, вентилаторите и водоводната инсталација. Мала пукнатина или протекување полесно се санира пред да донесе влажна простирка и губење на топлина.
Проверете дали глодарите имаат пристап до храната, дали складиштето е суво и дали вреќите стојат подигнати од подот. Не мешајте стара храна со нова ако има сомнеж за мувла, навлажнување или непријатен мирис.
При секој пад на носивоста, разгледајте ги факторите заедно: светлина, воздух, вода, храна, густина и здравје. Самостојно менување на повеќе работи одеднаш го отежнува откривањето што навистина помогнало.
- Проверете го покривот и местата каде влегува дождовница.
- Осигурете ги каблите и светилките од влага и оштетување.
- Прегледајте ги поилките, вентилаторите и прекинувачите.
- Чувајте ја храната суво, затворено и недостапно за глодари.
Кога е потребен ветеринарен преглед
Падот на бројот на јајца не треба автоматски да се припише на краткиот ден. Знаци како безволност, издвоени птици, промени во дишењето, пролив, нагла смртност, изразено кубење пердуви или повеќе птици со нарушена кондиција бараат стручна проценка.
Ветеринарот може да помогне да се разликува проблем со условите од инфекција, паразити или несоодветен оброк. За нутритивни промени, особено при сомнеж за недостаток или вишок на одредена состојка, побарајте совет од нутриционист за живина.
До прегледот избегнувајте непланирани лекови, додатоци и мешање повеќе препарати. Запишете кога започнала промената, колку птици се погодени и што било сменето во храната, водата, светлината или објектот.
- Нагло и трајно намалување на носивоста.
- Знаци на отежнато дишење или иритација на очите.
- Повеќе птици со пролив, слабост или губење кондиција.
- Зголемена смртност или брзо ширење на симптомите.
Заклучок
За стабилна носивост во кратките есенски денови, почнете со основите: чиста вода, сува простирка, свеж воздух без директен провев и рамномерен пристап до храна. Проверете ја природната светлина и опремата, но не воведувајте нагли промени во режимот.
Секојдневната кратка евиденција ќе покаже дали проблемот е привремен или се продлабочува. Ако има здравствени знаци или се размислува за дополнително осветлување и промена на оброкот, одлуката нека биде усогласена со ветеринар или нутриционист.
Најчесто поставувани прашања
