Кондензацијата во пластеник со зимско производство не се решава со постојано отворени врати, туку со внимателен распоред на проветрување, полевање и затворање. Целта е влагата да се исфрли во најсоодветниот дел од денот, а растенијата и почвата да не се изложат на непотребно ноќно ладење.
Во активен пластеник есенската и зимската кондензација најчесто се појавува кога влажниот воздух од почвата и растенијата се среќава со студена фолија, покрив или метална конструкција. Капките потоа паѓаат врз листовите, а влажната површина создава услови за ширење на повеќе габни и бактериски проблеми.
Ризикот е различен од објект до објект. Пластеник на повисока надморска височина, во котлина со студени ноќи или на место без сончево утринско загревање бара повнимателно отворање од пластеник на сончева јужна падина. Истата мерка не се применува механички во сите производни услови.
Кај зимските култури решението е рамнотежа: кратко и навремено проветрување, затворање пред ноќното ладење, полевање според реалната потреба и доволно простор меѓу растенијата. Со редовно набљудување на листовите, почвата и фолијата, земјоделецот може да реагира пред кондензацијата да премине во болест.
Зошто се создава кондензација во пластеникот
Воздухот во пластеникот станува влажен поради испарувањето од почвата, транспирацијата на растенијата и внесувањето вода при полевање. Ако фолијата и конструкцијата се постудени од воздухот, влагата се претвора во капки на нивната површина. Тоа може да се случи и кога почвата не изгледа премногу влажна.
Проблемот се засилува во затворен објект без движење на воздухот, особено во облачни денови и во пластеници со густа, висока вегетација. Капките на листовите го продолжуваат периодот на влажност, а токму долготрајната влажност е понеповолна од краткотрајното навлажнување што брзо се суши.
- Следете ја фолијата, врвовите на растенијата и почвата, а не само температурата.
- Проверете дали влагата се собира наутро, по полевање или во текот на целата ноќ.
- Обрнете внимание на долните листови и густите делови каде воздухот најтешко се движи.
Утринското проветрување треба да биде постепено
Најчеста грешка е нагло отворање на сите странични отвори во студено утро, додека растенијата и воздухот сè уште се ладни. Со тоа влагата може да се намали, но се создава студен воздушен удар и се зголемува ризикот од стрес, особено кај нежни зимски култури.
Подобро е прво да се обезбеди умерен излез на влажниот воздух преку горен отвор или кратко отворање на страната од која нема директен студен провев. Кога сонцето ќе го загрее воздухот и растенијата, проветрувањето може да се зголеми. Отворите се затвораат или намалуваат кога влагата е исфрлена и кога надворешниот студ почнува да го надминува корисниот ефект од проветрувањето.
Во пластеници без автоматска регулација, корисно е земјоделецот да има ист редослед на проверка секое утро: фолија, листови, температура на почвата и состојба на растенијата. Така одлуката не се носи само според календарот или часот, туку според условите во конкретниот објект.
- Почнете со мало отворање, па зголемете го ако влагата останува.
- Користете горни отвори ако постојат, бидејќи топлиот и влажен воздух се крева.
- Избегнувајте силен директен провев врз младите растенија.
- При облачно и студено утро проветрувајте пократко и внимателно.
Затворање навечер без заробување на вишок влага
Навечер пластеникот обично се затвора за да се зачува топлината, но затворањето не треба да следи веднаш по обилно полевање или додека листовите се влажни. Ако влажниот воздух остане заробен, фолијата може да се замагли во текот на ноќта и капките да се појават рано наутро.
Последното проветрување треба да се приспособи на надворешното ладење. На повисоки места и во отворени, ветровити локации затворањето може да биде порано, додека во заштитен и сончев објект кратко доцнење може да помогне да се исфрли влагата. Не оставајте отвор само по навика; проверете дали постои безбедна можност за мало ноќно проветрување и дали тоа нема да предизвика директен студ врз културата.
Фолијата, вратите и страничните завеси треба да се затвораат без празнини што пропуштаат силен студен воздух. Истовремено, објектот мора да има доволно размена на воздух во текот на денот, бидејќи целосно херметички затворен пластеник не ја решава причината за кондензацијата.
- Не полевајте обилно непосредно пред затворање.
- Затворете пред најстудениот дел од ноќта, но откако ќе се исфрли вишокот дневна влага.
- Проверете дали страничните завеси и вратите дихтуваат без да создаваат неконтролиран провев.
- При многу студени ноќи, заштитата од губење топлина има предност пред долго проветрување.
Полевањето: коренот да добие вода, листот да остане сув
Количината и времето на полевање директно влијаат врз кондензацијата. Честото додавање мали количини без проверка на почвата може да го одржува горниот слој постојано влажен. Обилно полевање доцна попладне, пак, остава повеќе вода за испарување во периодот кога пластеникот се затвора.
Најдобар пристап е да се провери влажноста во зоната на коренот, а не само површината. Површината може да изгледа сува додека подлабоко има доволно влага. Полевајте насочено кон почвата и избегнувајте непотребно навлажнување на листовите, особено пред ноќ.
Во поладен период растенијата обично трошат вода побавно отколку при силно сонце и висока вегетација. Тоа не значи дека треба да се остават без вода, туку дека секое следно полевање треба да се темели на состојбата на кореновата зона, големината на растението и условите во пластеникот.
- Полевајте во првиот дел од денот или доволно рано за растенијата и површината да се просушат.
- Користете наводнување до коренот наместо прскање по листовите.
- Проверете ја влагата под површината пред да додадете нова вода.
- Поправете протекувања кај црева, споеви и капалки што создаваат локално премногу влажни места.
Растојание, обликување и движење на воздухот меѓу растенијата
Густата вегетација создава сопствена влажна микроклима. Листовите што се допираат, долните гранки што лежат на влажна почва и плевелот во меѓуредовите го успоруваат сушењето и го отежнуваат проветрувањето. Дури и добро отворен пластеник може да има влажни жаришта во густите делови.
Растојанието при садење треба да одговара на конечната големина на културата, а не само на изгледот во моментот на садење. Кај веќе развиени растенија, отстранувањето на оштетени, пожолтени или листови што допираат почва може да помогне, но не треба да се отстранува прекумерна зелена маса одеднаш.
Патеките треба да останат проодни, а растителниот отпад да се отстранува од објектот. Не оставајте заразени листови на влажна почва или во аглите на пластеникот, бидејќи тие можат да бидат извор на нови проблеми.
- Оставете простор меѓу редовите за воздух и безбедно движење.
- Отстранете листови што лежат на почвата или се трајно оштетени.
- Врзувајте ги високите растенија навреме за да не се создадат густи џебови.
- Не оставајте плевел и растителен отпад под работните маси и покрај ѕидовите.
Разлики според надморска височина и местоположба
Пластеникот на повисока надморска височина побрзо се лади по заоѓање на сонцето и може да има подолг период на утринска роса. Таму краткото проветрување треба да се изведе во потопол дел од денот, со помало отворање и почесто следење на растенијата. Во котлини, маглата и слабата размена на воздух може да ја продолжат влажноста и покрај релативно умерена температура.
Јужната изложеност, заштитата од ветер, близината на објекти и квалитетот на фолијата ја менуваат брзината на загревање и ладење. Пластеник со двојна фолија или дополнителна внатрешна завеса може подобро да ја задржува топлината, но без правилно дневно проветрување влагата и понатаму ќе се собира.
Одлуките приспособете ги според микролокацијата. Земјоделецот што секое утро бележи дали има капки, колку брзо се сушат листовите и како реагира почвата, со време добива практичен режим за својот објект.
- На повисоки и изложени места следете го ноќното ладење и избегнувајте доцно отворање.
- Во котлини проверувајте дали влагата се задржува и по сончевото загревање.
- Не споредувајте режим на проветрување со пластеник од друга локација без приспособување.
- Користете термометар и, ако е достапен, мерач на влажност на воздухот како помош, а не како замена за визуелна проверка.
Преглед на листовите и рано отстранување на проблемите
Кондензацијата не треба да се следи само на фолијата. Проверете ги долните листови, местата каде гранките се допираат, стеблата близу почвата и деловите под густата крошна. Влажни дамки, омекнати ткива, сивкави наслаги или брзо пожолтување бараат одделно набљудување и навремено отстранување на сомнителниот растителен материјал.
Заболените делови не треба да се оставаат во пластеникот ниту да се мешаат со здравиот растителен отпад. Алатот што се користи за отстранување треба да биде чист, а работата да се изведува кога листовите се суви. Ако проблемот се шири, потребна е стручна проценка и примена само на средства што се одобрени за конкретната култура и намена, според декларацијата.
Не применувајте препарат само затоа што има влага на фолијата. Кондензацијата најпрво се намалува со управување со воздухот, водата, густината и хигиената; заштитата со препарати не може да замени лош режим во објектот.
- Прегледајте ги растенијата во долниот, највлажен дел.
- Отстранете сомнителни листови со чист алат и изнесете ги од пластеникот.
- Не работете со влажни растенија ако тоа може да се избегне.
- Следете дали дамките се појавуваат на едно место или се шират по цел ред.
Едноставен дневен режим за зимско производство
Практичниот режим треба да биде краток и повторлив. Наутро прво проверете дали има капки, влажни листови и локви. Отворете постепено кога условите дозволуваат, а полевањето извршете го во период кога растенијата ќе имаат време да ја искористат водата и вишокот влага да се исфрли.
Во текот на денот проверувајте дали воздухот циркулира меѓу редовите и дали некоја страна останува постојано влажна. Пред затворање, погледнете ја почвата, листовите и фолијата, намалете ги непотребните извори на влага и проверете дали завесите се правилно поставени.
Режимот не е ист за сончев и облачен ден. Во студен, маглив период проветрувањето може да биде пократко, но почесто проценето; во сончев ден може да биде потребно порано и пошироко отворање за да не се натрупа топол влажен воздух.
- Наутро: проверка на кондензација, листови, почва и протекувања.
- По загревањето: постепено проветрување и проверка на движењето на воздухот.
- Во текот на денот: полевање само според потребата на коренот.
- Пред ноќ: отстранување на видливата влага и сигурно затворање.
- По облачна или маглива ноќ: не претпоставувајте дека пластеникот е сув само затоа што нема локви.
Заклучок
Кондензацијата во активен пластеник се намалува со усогласување на повеќе мали мерки: дневно проветрување без студен удар, навремено вечерно затворање, полевање до коренот и доволно простор меѓу растенијата. Режимот мора да се приспособи на надморската височина, изложеноста и брзината на ноќното ладење.
Најдобриот показател е состојбата на растенијата и времето потребно листовите да се исушат, а не само изгледот на фолијата. Ако влагата се враќа секоја ноќ, прегледајте го редоследот на полевање, густината, протекувањата и начинот на проветрување пред да посегнете по дополнителни средства.
Најчесто поставувани прашања
