Змии во Македонија: како да ги препознаете најчестите отровни и неотровни видови
Македонија има богата природа и повеќе видови змии кои се среќаваат во ниви, овоштарници, лозја, планини, покрај реки и во суви каменести предели. Повеќето не се опасни за човекот и имаат важна улога во природната контрола на глувци, инсекти и други штетници.
Овој водич е направен за земјоделци, планинари, жители на села и сите што често се движат во природа. Под секоја фотографија има посебно поле со објаснување за конкретната змија: дали е отровна, каде се среќава, како се препознава и како да се постапи при средба.

Шумски смок или ескулапов смок НЕОТРОВНА
Zamenis longissimusОбјаснување за оваа змија
Шумскиот смок е една од најпознатите неотровни змии. Иако може да биде долга и да изгледа впечатливо, не претставува реална опасност за човекот. Обично се обидува да избега кога ќе забележи движење.
Може добро да се качува по дрвја и грмушки, па затоа понекогаш се гледа во овоштарници или покрај стари ѕидови. Не треба да се убива, бидејќи е природен сојузник против глодари.

Остроглава шарка или остроглава осојница ОТРОВНА
Vipera ursiniiОбјаснување за оваа змија
Остроглавата шарка е редок вид и не се среќава често во секојдневни земјоделски средини. Најчесто е поврзана со планински пасишта и високи предели.
Не напаѓа човек без причина. Ризикот најчесто настанува кога некој случајно ќе ја нагази или ќе се обиде да ја фати. На планина треба да се носат високи обувки и да не се става рака под камења без проверка.

Шарка, лутица или осојница ОТРОВНА
Vipera berusОбјаснување за оваа змија
Шарката е отровна, но најчесто избегнува контакт со човек. Најчесто се среќава во повисоки предели, а не толку во ниски земјоделски полиња.
Ако ја забележите, не ја бркајте и не ја допирајте. Доволно е да се оддалечите неколку метри и да ѝ оставите простор да избега.

Поскок или камењарка ОТРОВНА
Vipera ammodytesОбјаснување за оваа змија
Поскокот е змијата на која најмногу треба да се внимава во ридско-каменести и суви предели. Често мирува и се потпира на камуфлажа, па човек може да ја забележи дури кога ќе биде многу блиску.
Во земјоделски услови може да се сретне кај лозја, камени меѓи, суви канали и складиран камен. Носете чизми, користете стап при движење низ висока трева и не ставајте рака во непроверени дупки или под камења.

Црвовидна змија НЕОТРОВНА
Xerotyphlops vermicularisОбјаснување за оваа змија
Црвовидната змија често се меша со дождовен црв, но е вистинска змија. Живее скриено во почвата и ретко се гледа на површина.
Нема причина за страв. Не прави штета на земјоделските култури и најчесто се храни со мали безрбетници, ларви и мравки.

Планински смок НЕОТРОВНА
Coronella austriacaОбјаснување за оваа змија
Планинскиот смок е мирна неотровна змија. Често се крие и се потпира на камуфлажа, па луѓето ја забележуваат кога случајно ќе ја откријат под камен или во трева.
Иако може да личи на отровница, нема отров опасен за човекот. Најдобро е да не се допира и да се остави да се оддалечи.

Белоушка НЕОТРОВНА
Natrix natrixОбјаснување за оваа змија
Белоушката е една од најчесто видените змии покрај вода. Одлично плива и најчесто се храни со жаби, мали риби и други водни животни.
Кога се плаши, може да се преправа дека е мртва или да испушти течност со непријатен мирис. Тоа е одбранбено однесување, не напад.

Мачешка змија ПОЛУОТРОВНА
Telescopus fallaxОбјаснување за оваа змија
Мачешката змија е главно ноќно активна и ретко се среќава преку ден. Се храни најмногу со гуштери и мали животни.
Иако се води како полуотровна, не е змија што треба да се фаќа со рака. Секој сомнителен контакт или каснување треба да се следи внимателно и по потреба да се побара лекарски совет.

Степски удав или песочница НЕОТРОВНА
Eryx jaculusОбјаснување за оваа змија
Степскиот удав е необична змија затоа што често живее делумно закопана во песок или мека почва. Не е голем удав како тропските видови и не претставува опасност за човекот.
Се храни со мали глодари, гуштери и други ситни животни. Поради скриениот начин на живот ретко се гледа.

Леопардов смок НЕОТРОВНА
Zamenis situlaОбјаснување за оваа змија
Леопардовиот смок е многу убав, но и плашлив вид. Поради шарите луѓето понекогаш мислат дека е опасен, но тој не е отровен.
Се храни со мали цицачи, гуштери и јајца. Ако го видите во лозје или покрај камен ѕид, најдобро е само да го оставите да помине.

Ждрепка НЕОТРОВНА
Elaphe quatuorlineataОбјаснување за оваа змија
Ждрепката е голема, силна и мирна змија. Не е отровна и е корисна затоа што јаде глодари и други ситни животни.
Во рурални средини може да се појави во близина на амбари, штали и камени меѓи каде има храна и засолниште. Не треба да се убива.

Длабочелен смок ПОЛУОТРОВНА
Malpolon insignitus / Malpolon monspessulanus complexОбјаснување за оваа змија
Длабочелниот смок е брз и внимателен вид. Кога е вознемирен, може да го подигне предниот дел од телото и да изгледа заканувачки, но најчесто се обидува да избега.
Бидејќи е полуотровен, не треба да се фаќа. За земјоделците е корисен бидејќи се храни со глодари, гуштери и други мали животни.

Тенок стрелец или змија џитка НЕОТРОВНА
Platyceps najadumОбјаснување за оваа змија
Тенкиот стрелец е една од најбрзите змии што може да се видат кај нас. Името го добила по виткото тело и брзото движење.
Не претставува опасност за човекот. Често се храни со гуштери и инсекти, па е дел од природната рамнотежа во сувите предели.

Жолт смок НЕОТРОВНА
Dolichophis caspiusОбјаснување за оваа змија
Жолтиот смок е една од најкорисните змии за земјоделски средини, затоа што уништува глодари, а понекогаш и други змии. Многу е брз и најчесто бега пред човекот.
Ако е заробен или фатен, може да биде одбранбен и да касне, но нема отров. Не треба да се убива, особено не во близина на ниви и амбари.

Балкански смок НЕОТРОВНА
Hierophis gemonensisОбјаснување за оваа змија
Балканскиот смок е типичен вид за топли и суви подрачја. Брзо се движи и обично исчезнува пред човек да му се доближи.
Корисен е затоа што јаде гуштери, инсекти, мали глодари и други ситни животни. Не претставува опасност за луѓето.

Рибарка НЕОТРОВНА
Natrix tessellataОбјаснување за оваа змија
Рибарката е водна змија која најчесто се храни со мали риби и водни животни. Поради тоа често се гледа покрај канали за наводнување, реки и езера.
Не е опасна за човекот. Ако ја вознемирите, најчесто брзо ќе се повлече во вода.
Што да направите ако ве касне змија?
Останете смирени и веднаш побарајте медицинска помош. Не сечете ја раната, не ја цицајте крвта, не ставајте мраз директно и не пијте алкохол. Движете се што е можно помалку, отстранете прстени, часовници или тесна облека и јавете се во најблиската здравствена установа.
Ако можете без ризик, запомнете ја бојата, шарата и местото каде што ја видовте змијата. Не се обидувајте да ја фатите или убиете за „доказ“.
Најчести прашања
Кои змии во Македонија се најопасни?
Дали сите змии со шари се отровни?
Дали змиите се корисни за земјоделците?
Како да се заштитам во нива, лозје или овоштарник?
Приклучи се во заедницата на Земјоделие.мк
Следи практични совети, вести и информации за земјоделци.















