Периодот веднаш по вадењето на медот, кон крајот на јули и во текот на август, е клучен момент во пчеларската година. Токму тогаш Varroa destructor го достигнува своето максимално ниво на популација во кошницата, а пчелното семејство почнува да ја подготвува т.н. „зимска генерација” пчели – оние што треба да го изведат семејството низ студените месеци. Ако третманот против вароата се одложи, зимските пчели ќе бидат ослабени уште пред да почне зимата, а последиците се чувствуваат дури напролет, кога многу семејства едноставно не се разбудуваат.

Зошто токму по главната паша?

Додека траат медоносните паши, третманите против вароа се избегнуваат бидејќи повеќето средства не смеат да се користат кога има мед наменет за исхрана на луѓе – резидуите остануваат во производот. Штом рамките со мед се извадат, тој простор веднаш се затвора и станува единствена реална можност да се интервенира со посилни средства, без ризик медот да биде контаминиран.

Во исто време, крлежот се размножува во затвореното легло со иста динамика како и пчелите, па по неколку месеци без третман бројот на паразити во семејството може драстично да порасне. Токму затоа третманот по главната паша (август) се смета за трет, задолжителен третман во годишниот циклус на заштита од вароа, по оние во есен-зима и во рано пролетје.

Кои средства се користат во август

Мравја киселина

Мравјата киселина е едно од најефикасните средства во овој период, бидејќи продира и во затвореното легло, каде што се сокриени голем дел од крлежите. Сепак, употребата ѝ бара внимание – не смее да се аплицира при високи надворешни температури, бидејќи испарувањето станува премногу интензивно и може да го оштети или дури уништи пчелното семејство. Затоа изборот на ден и час на апликација треба да се направи внимателно, најдобро во попладневните или вечерните часови кога температурата е пониска.

Тимол

За разлика од мравјата киселина, тимолот не зависи толку строго од надворешната температура, што го прави поудобен избор за пчелари кои немаат можност постојано да ги следат временските услови. Тимолот делува побавно, но континуирано, и е добра алтернатива особено во региони каде во август сè уште владее топло време.

Изборот меѓу мравја киселина и тимол во голема мера зависи од локалната температура во моментот на третманот. Кога временските прилики се нестабилни, тимолот носи помал ризик за семејството.

Практични чекори за успешен третман

• Проверете го притисокот на вароа пред третманот – преку тестирање со шеќерен прав или преку следење на природниот пад на крлежи на дното на кошницата.
• Изберете соодветен ден – без екстремни температури, без силен ветер и без најавен дожд, доколку користите мравја киселина.
• Следете ги упатствата на производителот за дозите и начинот на апликација – прекумерна доза штети на пчелите, а недоволна не го решава проблемот.
• Не мешајте различни средства во ист третман без претходна консултација, бидејќи комбинациите можат непредвидливо да реагираат.
• Повторете го третманот по препорачаниот интервал, ако средството го бара тоа, за да се прекине циклусот на размножување на крлежот.

Што следува – заокружување на годишната заштита

Третманот во август не е доволен сам по себе. Тој треба да биде дел од континуиран систем: третман во есен/зима со оксална киселина кога во семејството нема легло, потоа пролетен третман, и конечно овој летен третман веднаш по вадењето на медот. Само со овој тристепен пристап пчеларите реално го држат крлежот под контрола низ целата година, наместо повремено да гаснат пожари кога штетите веќе се видливи.

Семејство кое влегува во зимата со низок притисок од вароа има далеку поголеми шанси да презимее силно и да тргне во пролет со здраво легло, подготвено за новата сезона.

Напомена: Пред употреба на кое било средство за третман против вароа, консултирајте се со лиценциран ветеринар или искусен пчеларски советник, а средствата користете ги согласно упатството на производителот.