Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ) денес соопшти дека од почетокот на јули 2026 година на територијата на Македонија се потврдени вкупно 10 нови жаришта на болеста сипаници кај овци и кози (Sheep and goat pox). Болеста е потврдена во одгледувалишта во Саса (општина Македонска Каменица), село Соколарци (Чешиново-Облешево), село Бигла (Делчево), селата Малино и Косевица (Свети Николе) и село Сопот (Куманово).

Колку голем е бројот на жаришта досега

Првото жариште на болеста беше потврдено кон крајот на јануари 2026 година во село Лопате, општина Куманово. Оттогаш, вкупниот број на потврдени жаришта на територијата на земјата достигна 17, со над 2.700 засегнати животни. Од нив, болеста е потврдена во 15 одгледувалишта на овци и 2 одгледувалишта каде заедно се одгледуваат овци и кози.

Депопулација и мерки на терен

По добиената согласност за локации за закопување, АХВ продолжува со депопулација (убивање под официјален надзор) на животните во новопотврдените жаришта во Македонска Каменица, Делчево и Свети Николе. До сега агенцијата има спроведено депопулација на над 1.400 животни, а денес е извршена депопулација и во одгледувалиштето во село Сопот, со примена на механички метод за евтаназија.

Во одгледувалиштата со потврдена болест, АХВ спроведува попис на сите животни, безбедно отстранување на мршите, простирката и ѓубрето кои се сомнителни за контаминација, чистење и дезинфекција на просториите, возилата и опремата, како и епидемиолошко испитување за откривање на изворот и можното ширење на болеста.

Забрани за движење и промет

Во заштитните зони важи забрана за движење и превоз на овци и кози, освен за колење во одобрени објекти, при што животните мора претходно да поминат клинички преглед со мерење телесна температура. АХВ воведе и забрана за работа на добиточни пазари за овци и кози на целата територија на земјата, како и забрана за изложби и спортски настани со овие животни.

На сите одгледувалишта каде е потврдена болеста им е забрането повторно населување со животни во период од шест месеци од датумот на укинување на мерките. Мерките воведени со решенијата важат во рок од 60 дена од денот на нивното донесување.

Совети за одгледувачите: биосигурносни мерки

АХВ денес одржа работна средба со здруженија на одгледувачи на овци и со Сојузот на одгледувачи на овци на Македонија, на која ги презентираше моменталните мерки и ги информираше сточарите за препорачаните биосигурносни чекори. На сите одгледувачи низ целата земја им се препорачува:

• Да го ограничат непотребното движење на луѓе, возила, опрема и механизација во и надвор од одгледувалиштето, и да водат евиденција за секој влез и излез.
• Да користат чиста заштитна облека и обувки наменети исклучиво за одгледувалиштето, и да ги мијат и дезинфицираат рацете пред и по контакт со животните.
• Да постават дезинфекциски бариери на влезовите и излезите од одгледувалиштето.
• Да не внесуваат нови животни во стадото без претходен клинички преглед и здравствен сертификат, а нововнесените животни да ги држат одделно во период препорачан од официјалниот ветеринар.
• Да не користат заеднички поила и хранилишта со животни од други одгледувалишта, и да избегнуваат напасување со животни со непознат здравствен статус.
• Да пријават секој сомнеж за болест или необјаснето угинување кај своите животни во рок од најмногу 24 часа до официјалниот ветеринар или ветеринарното друштво.

Се разгледува можноста за вакцинација

На итен состанок одржан вчера, експертска група при АХВ ја разгледа епидемиолошката состојба со сипаниците кај овци и кози (и болеста чума кај мали преживари) во Македонија и во регионот. На состанокот беа претставени и позитивните и негативните страни од можната примена на вакцинација како метод за справување со болеста во земјата, но конечна одлука во оваа насока сè уште не е донесена.

За сите прашања поврзани со здравјето и заштитата на добитокот, одгледувачите треба да се консултираат со официјален ветеринар или лиценцирано ветеринарно друштво.

Најчесто поставувани прашања