Крушите наменети за чување не се оставаат да омекнат на дрвото. Правилниот момент на берба, внимателното ракување и чист, проветрен простор се пресудни за да се намалат гниењето, губењето тежина и пребрзото зреење.
Во октомври, бербата на крушите во Македонија не се одвива истовремено во сите насади. Надморската височина, изложеноста на парцелата, сортата и годината го менуваат моментот кога плодот е подготвен за берење. Затоа календарскиот датум може да биде само ориентација, а не единствен критериум.
Крушите за кратко чување се оставаат да достигнат подобар вкус побрзо по бербата, додека сортите наменети за подолго чување се берат во физиолошка зрелост, пред целосно омекнување. Ако се наберат прерано, тешко созреваат и можат да останат без добар вкус; ако се презреани, брзо омекнуваат и почнуваат да гнијат.
Најголемите загуби често не настануваат во самиот насад, туку при грубо берење, мешање на оштетени со здрави плодови и сместување во топол или влажен простор. Со неколку едноставни проверки и дисциплинирана селекција, производителот може значително да го продолжи периодот во кој крушите остануваат употребливи.
Прво одредете за какво чување е наменета сортата
Не секоја круша има ист потенцијал за зимско чување. Некои сорти се најдобри за јадење веднаш или по кратко дозревање, додека други имаат поцврста структура и подобро поднесуваат контролирано чување. Карактеристиките на сортата треба да се земат предвид пред да се одлучи кои плодови ќе одат во магацин, а кои ќе се продаваат или консумираат први.
Плодовите од различни сорти не треба автоматски да се мешаат во ист сад и под исти услови. Различната брзина на зреење може да доведе до тоа помеките круши да ги оштетат поцврстите, а созревањето на една група да се забрза поради ослободени гасови од зрелите плодови.
- За кратко чување се избираат плодови што ќе се користат во блиска иднина и не покажуваат повреди.
- За подолго чување се одвојуваат цврсти, здрави и рамномерно развиени круши од сорта позната по подобра трајност.
- Секоја сорта и секоја парцела се следат одделно, особено кога насадот е на различна надморска височина.
Како да ја процените зрелоста пред берење
Крушата за чување обично се бере пред да стане мека за јадење. Зрелоста се проценува со повеќе знаци, бидејќи само бојата на покожицата или само изгледот на семките може да даде погрешна слика. Најдобро е да се проверат неколку плодови од различни делови на крошната, а не само најосончаните.
Плодот подготвен за берење најчесто се одвојува со лесно подигнување и благо завртување, без силно влечење. Ако дршката се кине, гранчето се оштетува или плодот мора да се оттргне со сила, можно е бербата да е прерана. Од друга страна, плодови што сами паѓаат, се меки или имаат изразени знаци на презревање не се добар избор за подолго чување.
Проверете ја цврстината со нежно допирање, но не стискајте повеќе плодови со прсти. Местото околу чашката и дршката може да се промени пред целата круша да омекне. Кај одредени сорти и семките постепено потемнуваат, но овој знак треба да се толкува заедно со одвојувањето од гранката, развиеноста на плодот и искуството со конкретниот насад.
- Пробајте плодови од врвот, средината и внатрешноста на крошната.
- Проверете дали плодот се одвојува со лесно подигнување и завртување.
- Не одлучувајте само според бојата, големината или бојата на семките.
- Одделете ги плодовите што веќе омекнуваат од оние што се наменети за чување.
Берење без удари и оштетување на дршката
Бербата треба да се изведува во сув дел од денот, кога плодовите не се мокри од дожд или роса. Влажната површина го отежнува ракувањето и го зголемува ризикот од пренесување нечистотија и микроорганизми во гајбите. Плодот се фаќа со цела дланка, а не со притискање на едно место.
За повисоките делови од крошната користете соодветна бербена опрема и стабилна, безбедно поставена скала. Не тресете ги гранките за да паднат плодовите. Ударот можеби не се гледа веднаш, но подоцна се појавува како потемнета вдлабнатина и станува влезно место за гниење.
Садовите треба да бидат чисти, без остри рабови и без остатоци од земја или растителен материјал. Не ги преполнувајте гајбите и не фрлајте ги крушите од височина. Доколку се користат поголеми транспортни садови, поставете ги така што плодовите да не се притискаат под сопствената тежина.
- Берете со рака и со задржана дршка, без кинење на гранчињата.
- Користете плитки и чисти гајби наместо длабоки садови што создаваат притисок.
- Не оставајте набрани круши долго изложени на сонце.
- Преместувајте ги садовите внимателно, без влечење и превртување.
Сортирање веднаш по бербата
Сортирањето не треба да се одложува до моментот кога крушите ќе бидат ставени во магацин. Секој плод се прегледува за убод од инсект, пукнатина, вдлабнатина, оштетена дршка, знаци на гниење и необична мекост. Малата повреда што изгледа безопасно на денот на бербата може да се прошири меѓу останатите плодови.
Крушите со механички повреди не се фрлаат задолжително, но не се ставаат во групата за долго чување. Тие се издвојуваат за брза употреба или преработка. Плодовите со гниење треба веднаш да се отстранат, бидејќи контактот со здравите круши го зголемува ризикот од ширење на проблемот.
Сортирајте по сорта, приближна зрелост и намена. Големината може да биде корисна за рамномерно пакување, но здравствената состојба и цврстината се поважни од тоа сите плодови да имаат иста големина.
- Здрави и цврсти плодови за подолго чување.
- Зрели, но неоштетени плодови за побрза продажба или употреба.
- Плодови со повреди за одделна, брза обработка.
- Плодови со гниење за отстранување од просторот.
Подготовка на просторот за чување
Просторот треба да биде чист, проветрен, заштитен од дожд, директно сонце и големи температурни промени. Пред внесувањето на новата берба, отстранете ги старите плодови, растителните остатоци, прашината и насобраната нечистотија од подот, полиците и гајбите.
Крушите не треба да се ставаат директно на влажен под или до ѕид на кој се појавува кондензација. Практични се гајби и полици што овозможуваат воздухот да циркулира околу садовите. Ако просторот има слабo проветрување, проверувајте го почесто и не го преполнувајте.
Не внесувајте топли и ладни плодови без план, ниту мешајте нова берба со стара без претходна контрола. Просторот треба да се приспособи на сортата и на достапните услови, а не обратно. Кога нема можност за стабилно ладно и хигиенско чување, подобро е да се планира пократок период на продажба.
- Исчистете ги и исушете ги гајбите пред употреба.
- Овозможете циркулација на воздух меѓу садовите и околу ѕидовите.
- Заштитете го магацинот од глодари и инсекти.
- Не складирајте круши заедно со материјали со силен мирис.
- Проверете дали има кондензација, истекување вода или мувла.
Распоредување и одделување на плодовите
Крушите се распоредуваат во слој или во плитки гајби така што да не бидат силно притиснати една со друга. Ако се користат повеќе слоеви, меѓу нив треба да има чист материјал што не задржува прекумерна влага и не ја оштетува покожицата. Не користете нечисти весници, влажна слама или материјал со туѓ мирис.
Сортите со различна брзина на зреење се чуваат одделно и јасно се означуваат. На секоја група запишете сорта, парцела, датум на берба и намена. Така при контролата ќе знаете која група треба прва да се прегледа и полесно ќе ги забележите разликите меѓу локациите.
Плодовите не треба да се редат така што најтешките да ги притискаат најосетливите. При секое преместување проверете дали некоја круша е омекната или оштетена и отстранете ја од групата за подолго чување.
- Означете ги гајбите по сорта и датум на берба.
- Чувајте одделно плодови од различни парцели ако созреваат нерамномерно.
- Оставете простор за преглед и безбедно вадење на гајбите.
- Не мешајте здрави плодови со оние наменети за брза употреба.
Следење по сместувањето: контролата спречува поголеми загуби
Складираните круши не се оставаат без надзор до планираната продажба. Во редовни интервали проверете неколку гајби од различни места, особено од долните и повлажните делови. Побарајте омекнати плодови, сок на дното, непријатен мирис, мувла или потемнување околу ударите.
Ако се појави проблем, не ја прегледувајте само една крушка. Извадете ги соседните плодови, исчистете ја гајбата и проценете дали треба да се оддели целата група. Една оштетена круша не значи дека целата берба е изгубена, но одложувањето на реакцијата може брзо да ја зголеми загубата.
Водете едноставна белешка за тоа кога е забележана промената и од која парцела потекнува групата. Ова помага следната година подобро да се одреди моментот на берба и да се открие дали проблемот е поврзан со сортата, транспортот или условите во магацинот.
- Проверувајте ја мекоста и мирисот, не само изгледот одозгора.
- Отстранувајте ги сомнителните плодови веднаш.
- Не враќајте во гајбата плод што допрел гниење без проверка и чистење.
- Следете одделно различни сорти и парцели.
Најчести грешки што го скратуваат чувањето
Прераната берба, берењето со тресење на гранките и полнењето длабоки садови се меѓу најчестите причини за подоцнежни загуби. На нив се надоврзуваат оставање на плодовите на сонце, миење непосредно пред складирање и затворање на влажни круши во непроветрени кутии.
Миењето не го решава проблемот со нечистотијата ако плодовите потоа не се исушат целосно, а непотребното триење може да ја оштети природната заштита на покожицата. За складирање се внесуваат суви и чисти плодови, без насилно полирање и без непроверени средства.
Исто така, не треба да се потпирате на едно правило за сите насади во Македонија. Крушите од повисока и постудена локација, од сончева падина или од наводнуван насад може да имаат различен момент на зрелост. Записите од сопственото производство се најкорисна основа за следната берба.
- Не берете само затоа што е поминат одреден календарски датум.
- Не фрлајте плодови во гајби и не ги носете во преполнети садови.
- Не складирајте влажни, меки или гнили круши со здравите.
- Не применувајте непроверени средства за продолжување на трајноста.
- Не мешајте различни сорти без ознака и план за контрола.
Практична постбербена рутина за производителот
Најдобар резултат се постигнува кога бербата и чувањето се организираат како една работа. Пред излегување во насадот подгответе чисти гајби, ознаки, место за привремено засолнување и простор за сортирање. Така плодовите нема да стојат долго на сонце или на земја.
По берењето, прво одделете ги оштетените плодови, потоа распоредете ги здравите по сорта и намена. Внесете ги во чист и проветрен простор, без непотребно натрупување. Следниот ден направете прва контрола, бидејќи дел од ударите стануваат видливи дури по кратко време.
Овој редослед е применлив и во мал семеен насад и во комерцијално производство, но деталите мора да се приспособат на количината, сортата и условите со кои располага производителот.
- Подгответе опрема и чисти садови пред бербата.
- Берете внимателно и означувајте ја секоја група.
- Сортирајте истиот ден кога е можно.
- Сместете ги плодовите во проветрен простор без прекумерно натрупување.
- Правете редовни контроли и водете белешки.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Каки пред берба бара внимателна проценка на бојата и цврстината. Практични совети за берење, сортирање, проветрување и краткорочно чување во Македонија.
Прочитај →
Заклучок
За успешно зимско чување, крушите треба да се наберат во соодветна физиолошка зрелост, без удари и со зачувана дршка. Здравите плодови се одвојуваат од оштетените, се чуваат по сорта во чист, сув и проветрен простор и редовно се проверуваат.
Локалните услови во Македонија се различни, па најсигурниот пристап е да се следи конкретниот насад и да се водат белешки од секоја берба. Така производителот постепено го утврдува најдобриот момент за берење и начинот на чување за секоја сорта.
Најчесто поставувани прашања
