Подготовката на зајачарникот пред зимата започнува со суво лежиште, заштита од директен ветер и сигурни кафези без остри рабови. Проверените поилки, сувото сено и правилно складираниот концентрат помагаат животните полесно да ги поднесат студените и променливи услови.
Во малите фарми, зимските проблеми кај зајаците често не започнуваат од самиот студ, туку од влагата, промајата и наглите промени во условите. Кафез што пропушта дожд, мокра постелка или поилка што не функционираат правилно можат брзо да го нарушат комфорот и хигиената.
Пред да паднат температурите, треба да се прегледа целото место: покривот, подот, вратите, мрежата, лежиштето и просторот околу кафезите. Потребите не се исти во отворен двор, под настрешница или во затворена просторија, а разликите меѓу низинските и повисоките подрачја на Македонија може да бидат значајни.
Целта не е зајачарникот целосно да се затвори, туку да се обезбеди суво, мирно и проветрено место без директен студен ветер. Добрата зимска подготовка е низа мали проверки што спречуваат поголеми проблеми подоцна.
Прво проверете од каде влегуваат дождот и ветерот
Покривот треба да ја отстранува водата подалеку од кафезите, а страничните прегради да го намалат директното изложување на ветер. Отворот за вентилација не треба да биде поставен така што студениот воздух директно удира во животните.
Кај зајачарник поставен на отворено, најизложената страна може да се заштити со цврста плоча, дрвена преграда или соодветна завеса што не се кине лесно. Заштитата треба да биде стабилна и да не создава затворен, влажен простор.
Во поотворени и повисоки места прегледот треба да се направи порано, бидејќи ветерот и влагата може да бидат поголем проблем од самата температура. Во заштитени низински дворови потребна е иста внимателност за дождовната вода и кондензацијата.
- Проверете дали покривот пропушта вода над кафезите.
- Оставете вентилација високо над лежиштето, без директна промаја.
- Заштитете ја страната од која најчесто дува ветер.
- Не потпирајте најлон директно на кафезот ако зад него се задржува влага.
Сувото лежиште е основа за зимскиот комфор
Подот и лежиштето треба да останат суви и чисти. Ако кафезот има мрежест или летвест под, проверете дали животните имаат место каде што можат да се одморат без постојано да стојат на влажна или ладна површина. Кај цврст под, постелката треба редовно да се заменува штом се навлажни.
Сувата слама е практичен материјал за лежиште, но не смее да биде мувлосана, прашлива или со силен мирис на влага. Сеното за хранење и материјалот за постелка чувајте ги одделно, за да не се мешаат со отпад и нечистотии.
Висината на кафезот од земја или бетон помага да се намали навлегувањето на вода и студ од подлогата. Просторот под кафезите исто така треба да се чисти, бидејќи насобраниот отпад задржува влага и привлекува муви и глодари.
- Отстранете ја мократа слама без да ја мешате со сувата.
- Проверете дали подот има места каде што се задржува вода.
- Користете само чиста и сува постелка.
- Оставете доволно простор за чистење под и околу кафезите.
Кафезот мора да биде безбеден, не само затворен
Пред зимата поминете со рака по внатрешноста на кафезот и проверете дали има испакнати жици, скршени летви, клинци или остри рабови. Зајакот лесно може да се повреди на оштетена мрежа, особено ако се обидува да избега или ако се движи во тесен простор.
Вратата треба добро да се затвора, но да се отвора лесно за секојдневна проверка. Бравата треба да ги заштити животните од кучиња, мачки и други предатори. Мрежата не смее да има отвори низ кои може да се протне глава или нога.
Дрвените делови што се во допир со влагата треба да се прегледаат за гниење. Не оставајте свежо третирано дрво или материјали со силен мирис во директен контакт со животните; поправките мора целосно да се исушат и да бидат безбедни.
- Поправете ја оштетената мрежа пред да почне постудениот период.
- Проверете ги шарките, бравите и носечките летви.
- Отстранете ги острите жици и испакнатите клинци.
- Обезбедете стабилна заштита од предатори и глодари.
Поилките се критична точка при студено време
Поилките треба да се проверуваат секој ден, а при заладување и почесто ако условите тоа го бараат. Водата може да се залади или замрзне, но проблем може да биде и затнат вентил, истекување или сад што лесно се превртува.
Поставете ги поилките така што да не се полнат со слама, измет или храна. Кај нипелни поилки проверете дали водата навистина истекува при активирање на вентилот, а кај садовите проверете дали се стабилни и лесни за чистење.
Во затворен простор не треба да се користат импровизирани решенија што создаваат истурена вода и дополнителна влага. Ако водата замрзнува, потребен е практичен распоред за замена и проверка, наместо оставање на животните без достапна вода.
- Проверете го протокот на секоја поилка.
- Отстранете ги садовите со пукнатини и остри рабови.
- Спречете истекување врз постелката.
- Не дозволувајте поилката да биде покриена со слама или мраз.
Сеното и концентратот чувајте ги суви и чисти
Сеното треба да се складира под покрив, на подигната и сува подлога, со простор за воздух околу складираниот материјал. Ако се допира со влажен ѕид или бетонски под, лесно впива влага и може да се појави мувла.
Концентрираната храна треба да биде во затворени, чисти и суви садови што не ги достапни за глодари. Не ја оставајте директно на земја или во отворени вреќи, бидејќи влагата, инсектите и нечистотијата го намалуваат квалитетот.
Пред употреба прегледајте го сеното и храната. Материјал со мувла, чуден мирис, загревање или видливи траги од глодари не треба да се користи. Не мешајте нова храна со стара ако старата не е проверена.
- Сеното поставете го на палета или друга подигната подлога.
- Оставете растојание од влажни ѕидови и места каде што протекува.
- Чувајте го концентратот во чисти садови со капак.
- Отстранете ја храната со мувла или сомнителен мирис.
Наглите промени се полоши од стабилно проветрен простор
Зајаците подобро поднесуваат услови што се суви и релативно стабилни отколку постојано отворање и затворање на просторот, преместување на кафезите или нагло внесување од студено во претопло место. Затоа, заштитата треба да се планира однапред.
Ако кафезите се преместуваат под настрешница или во помирна просторија, проверете дали местото е суво, проветрено и без чад, издувни гасови или силни мириси. Не ги поставувајте веднаш покрај извор на топлина, бидејќи преголемата топлина и сувиот воздух можат да создадат нов проблем.
Секојдневното набљудување е поважно од еднократното уредување. Следете дали животните јадат, пијат, се движат нормално и дали постелката останува сува. Промените во однесувањето или изгледот треба да се сфатат како сигнал за проверка на условите и, по потреба, консултација со ветеринар.
- Избегнувајте директна промаја и нагло менување на местото.
- Не поставувајте кафези до печки, греалки или издувни гасови.
- Следете ја сувоста на просторот, а не само температурата.
- Одвојте болно или повредено животно според совет од ветеринар.
Чистењето пред зимата спречува таложење на влага
Есенскиот преглед е добра можност за темелно чистење на кафезите, хранилките, поилките и површините околу нив. Отстранете ги насобраните остатоци, исчистете ги аглите и проверете дали отпадот се задржува под кафезите.
По миење, површините треба целосно да се исушат пред враќање на постелката и животните. Влажното чистење без сушење само ја префрла влагата во просторот. Алатот за чистење не треба да се користи за други нечисти места без соодветно миење.
Ако се користи средство за чистење, следете ја неговата декларација и не внесувајте животни додека површините се влажни или имаат силен мирис. Не комбинирајте различни средства.
- Исчистете ги хранилките и поилките од наслаги.
- Отстранете го отпадот под кафезите и околу објектот.
- Оставете ги измиените површини целосно да се исушат.
- Проверете дали средствата за чистење се безбедни за просторот.
Направете зимска проверка што лесно се повторува
Практичната подготовка не завршува со поправката на покривот. По дожд, силен ветер или нагло заладување повторно проверете ги најизложените места, бидејќи може да се поместат заштитните плочи, да се навлажни постелката или да се оштети мрежата.
Корисно е храната, водата и безбедноста да се проверуваат по ист редослед. Така полесно се забележува мал проблем пред да стане причина за поголема влага, недостиг на вода или повреда.
Сопственикот треба да има при рака сув материјал за постелка, резервен сад за вода и основен алат за поправки. Таквата резерва не заменува редовно одржување, но овозможува брза реакција кога условите ќе се променат.
- Покрив и странична заштита.
- Сувост на подот и постелката.
- Состојба на мрежата, вратите и бравите.
- Проток и чистота на водата.
- Квалитет и заштита на храната.
Заклучок
Добро подготвен зајачарник пред зимата е сув, заштитен од директен ветер и доволно проветрен. Кафезите треба да бидат безбедни, поилките функционални, а сеното и концентратот складирани на место без влага и глодари.
Направете ја првата проверка пред постудениот период, а потоа повторувајте ја по дожд, ветер и секоја поголема промена во условите. Со редовно набљудување и навремена поправка, малите фарми можат да избегнат голем дел од зимските проблеми во зајачарникот.
Најчесто поставувани прашања
