Мали производители на јајца има во речиси секое село: домаќинство со дваесетина кокошки, вишок јајца и редовни купувачи на пазарот. Законот за квалитетот на земјоделските производи за нив предвидува полесни правила, но само додека остануваат „мали“ и продаваат на одреден начин. Во овој текст ги објаснуваме трите патишта за продажба и што смее, а што мора, малиот производител.

Кои се „мали производители на јајца“ според законот?

Законот не користи посебен поим „мал производител“, но го одредува преку еден јасен број: производители што одгледуваат помалку од 50 несилки. Само тие имаат право на олеснувањето при продажба на локалните пазари.

Бројот се однесува на кокошките несилки. Ако имате 50 или повеќе, за вас важат истите правила како за фармите, без разлика колку јајца продавате.

Пат 1: Продажба на зелен пазар или од дома

Ова е најчестиот пат за мали производители на јајца. Законот дозволува да продавате неозначени јајца, без производен код на лушпата и без класирање по S, M, L и XL, ако:

• имате помалку од 50 несилки,
• јајцата се од сопствено производство,
• ги продавате на зелените пазари или од местото на производство, односно од дома или од фармата,
• на местото на продажба се јасно истакнати вашето име и адреса.

Повеќе за овој исклучок прочитајте во текстот Домашни јајца на пазар: кога може да се продаваат без поединечно означување?

Пат 2: Предавање на собирач или центар за пакување

Некои мали производители не одат на пазар, туку јајцата ги даваат на собирач или директно на центар за пакување. Тогаш правилата се други. Законот бара секое транспортно пакување, односно гајба или кашета, на фармата да биде обележано со:

• името и адресата на производителот,
• регистарските податоци според Законот за земјоделство и рурален развој,
• бројот и/или вкупната тежина на јајцата,
• датумот или периодот на снесување,
• датумот на испорака.

Истите податоци мора да се наведат и во документот што ја придружува пратката. Обележувањето не смее да се вади ниту да се менува додека јајцата не стигнат во центарот за пакување.

Јајцата мора да бидат класирани и спакувани најдоцна 10 дена по снесувањето, па предавајте ги навреме. Повеќе за роковите прочитајте во Колкав е дозволениот рок на траење на свежите јајца?

Пат 3: Продажба во продавница или маркет

Олеснувањето за малите производители не важи за продавниците. Ако сакате јајцата да ги продава маркет или продавница, тие мора да бидат:

• класирани по квалитет (класа А) и по тежина (S, M, L, XL),
• означени со производен код,
• спакувани во одобрен центар за пакување, со рок на траење на кутијата.

Центрите за пакување ги одобрува Агенцијата за храна и ветеринарство. Тие мора да имаат опрема за просветлување на јајцата, за мерење на воздушниот меур, баждарени ваги и опрема за означување. Што значат ознаките на кутијата, прочитајте во Што значат ознаките S, M, L и XL на јајцата?

Што е забрането и за малите производители?

Препродавање туѓи јајца

Исклучокот важи само за сопствено производство. Ако собирате јајца од соседите и ги продавате како свои, веќе не сте мал производител што продава свои јајца, туку трговец.

Класирање и пакување „на своја рака“

Да купувате јајца, да ги делите по големина и да ги пакувате во кутии со ознаки смее само одобрен центар за пакување. За физичко лице што го прави тоа без одобрение, законот предвидува глоба од 100 до 250 евра.

Лош квалитет

Ослободувањето е од означувањето, не од квалитетот. Законот бара на пазарот да се ставаат јајца што ги исполнуваат условите за квалитет. Затоа продавајте ги само свежите и чистите, со неоштетена лушпа. Скршените и валканите оставете ги дома.

Дали малите производители мора да водат евиденција?

Законот бара производителите и одгледувачите на живина да водат дневна евиденција. Во неа се запишуваат начинот на одгледување, бројот на несилки, исхраната, количините продадени јајца по денови и името и адресата на купувачот. Податоците се чуваат најмалку 12 месеци.

Законот не прави изречен исклучок од оваа обврска за домаќинствата со помалку од 50 несилки. Ако вашето стопанство е регистрирано и продавате редовно, прашајте во Агенцијата за храна и ветеринарство дали и во кој обем оваа обврска важи за вас.

Кој контролира?

Контролата на квалитетот и означувањето на јајцата ја врши Агенцијата за храна и ветеринарство, преку официјален ветеринар. Тој може да провери колку несилки имате, дали јајцата се ваши, дали на тезгата се истакнати име и адреса и дали јајцата се со соодветен квалитет.

Совети за малите производители на јајца

• Направете табличка со име, презиме и село. Тоа е законска обврска, но и реклама.
• Носете само свежи јајца. Купувачите на пазар се враќаат кај продавачот на кој му веруваат.
• Не препродавајте туѓи јајца како свои.
• Ако сакате да растете над 50 несилки или да продавате во продавници, договорете соработка со регистриран центар за пакување.
• Чувајте ги јајцата на ладно и суво место до продажбата.

🛒 ОД ЗЕМЈОДЕЛИЕ ШОП

Види ја продавницата →

МеханизацијаТрактори, мотокултиватори, приклучни машиниПогледни → Машини и алатиТримери, косачки, пумпи, агрегатиПогледни → Семиња и саднициГрадинарски семиња, трева, цвеќињаПогледни → Чизми и обувкиГумени, работнички и ловечки чизмиПогледни →

Чести прашања

Текстот е информативен и е заснован на пречистениот текст на законот со измените до „Службен весник“ бр. 129/23. Регистрацијата на стопанството и ветеринарните услови се уредени со други прописи. Информациите треба да се проверат со надлежните институции. За конкретен случај или казна, консултирајте се со правен стручњак.