Сирење со растителна маст, со палмино масло или со друга немлечна маст, според македонските прописи не смее да се вика сирење. Законот за квалитетот на земјоделските производи и Правилникот за млеко и млечни производи се јасни. Зборот „сирење“ е резервиран само за производ направен од млеко, и ниеден додаток не смее да ја замени млечната маст. Еве што точно значи тоа, како да препознаете вистинско сирење и кои се казните.

Што е сирење според законот?

Правилникот го дефинира сирењето како производ што се добива со засирување на млеко, обезмастено или полномасно, или на млечни суровини: павлака, матеница, згуснато млеко. Засирувањето се прави со сирило или со дозволени киселини, при што се издвојува сурутка.

Во производството на сирење смеат да се користат:

• стартер култури, сирило и други ензими за засирување,
• дозволени киселини за коагулација,
• вода за пиење и готварска сол,
• нештетни ензими што помагаат за вкусот,
• адитиви, но само според прописите за адитиви.

Сите додатоци мора да бидат јасно означени. Се користат само колку што е потребно за вкусот, така што сирењето да остане единствената основна суровина.

Зошто сирење со растителна маст не е сирење?

Тоа го кажува самиот закон. Член 129 од Законот за квалитетот на земјоделските производи вели дека во млечните производи смеат да се додаваат супстанции потребни за преработката, но тие „не треба да се користат како делумна или целосна замена на која било млечна состојка“.

Млечната маст е млечна состојка. Ако во „сирењето“ дел од млечната маст е заменет со палмино масло или со друга растителна маст, производот повеќе не ги исполнува стандардите за сирење.

Кои имиња се резервирани само за млечни производи?

Правилникот наведува називи што при продажба се исклучиво резервирани за млечни производи:

Овие имиња не смеат да се користат за ниеден друг производ. Правилникот оди и чекор подалеку: за производите што не се млечни не смее да се користи никаква етикета, документ или реклама што укажува или сугерира дека производот е млечен.

Исклучок постои само за називи чија природа е јасна и имаат традиционална употреба, или кога името јасно опишува карактеристика на производот.

Каде растителната маст е законски дозволена?

Правилникот предвидува неколку производи каде немлечна маст смее да има, но тие мора да носат посебно име:

• Композитен путер со намалена содржина на млечна маст: смее да содржи до 25% масти од немлечно потекло. Се продава под посебни имиња, на пример композитен сложен полумаслен путер.
• Сладоледен десерт: кога млечните масти и протеини во смесата за сладолед се делумно или целосно заменети со друго потекло, производот не е „сладолед“, туку „сладоледен десерт“.

Значи, логиката е иста: ако маста е заменета, тоа мора да се гледа во името.

Што мора да пишува на композитното сирење?

„Композитно сирење“ е сирење во кое млекото е основна суровина, а се додадени други состојки, на пример зеленчук или зачини. Тие додатоци не смеат да заменат ниту една млечна состојка. Кај композитните сирења:

• смее да се додаде најмногу 5% казеин или казеинат,
• на декларацијата мора да пишува вкупната содржина на протеини и масти,
• мора да пишува и колкав дел од нив се млечни, односно учеството на млечните протеини и млечните масти.

Колку маснотија мора да има сирењето?

Сирењата се делат според млечната маст во сувата материја:

Забележете: се мери млечната маст. Растителната маст не се брои кон оваа ознака.

„Овчо сирење“ од кравјо млеко?

Сирењата може да бидат кравји, овчи, козји или мешани. Ако на етикетата пишува „овчо сирење“, присуството на друго млеко не смее да отстапува повеќе од 1% од означеното. Кај мешаните сирења мора да се означи од кое млеко се направени.

Кој контролира и колкави се казните?

Квалитетот на млекото и млечните производи го контролира Агенцијата за храна и ветеринарство, со анализа и суперанализа на земени примероци.

Како да препознаете сирење со растителна маст?

• Читајте ги состојките. Ако пишува „растителна маст“, „растително масло“, „палмино масло“ или „хидрогенизирана маст“, тоа не е сирење според стандардите.
• Гледајте го името. Ако на производот не пишува јасно „сирење“, туку некое заобиколно име, прочитајте ја декларацијата.
• Проверете ја маснотијата во сувата материја. Таа се однесува на млечната маст.
• Цената е знак, не доказ. Сомнително евтино „сирење“ е причина да ја прочитате етикетата.
• Ако се сомневате, пријавете во Агенцијата за храна и ветеринарство и зачувајте ги етикетата и сметката.

Сè ова е важно и за домашните производители. Чесното сирење од чисто млеко е вредност што купувачите се подготвени да ја платат, а законот ја штити токму таа разлика.

🛒 ОД ЗЕМЈОДЕЛИЕ ШОП

Види ја продавницата →

МеханизацијаТрактори, мотокултиватори, приклучни машиниПогледни → Машини и алатиТримери, косачки, пумпи, агрегатиПогледни → Семиња и саднициГрадинарски семиња, трева, цвеќињаПогледни → Чизми и обувкиГумени, работнички и ловечки чизмиПогледни →

Чести прашања

Текстот е информативен и е заснован на пречистениот текст на законот со измените до „Службен весник“ бр. 129/23 и на основниот текст на правилникот од 2011 година. Означувањето на храната се уредува и со прописите за безбедност и означување на храната. Информациите треба да се проверат со надлежните институции.