Асаф или праменка: која овца носи повеќе млеко и заработка?
Асаф или праменка? Ова прашање сè почесто си го поставуваат овчарите во Македонија. Едната е домашна, издржлива и скромна, а другата е увезена, крупна и многу млечна. Разликата во млекото е огромна, но огромни се и разликите во вложувањето, условите и ризикот. Ви донесуваме стручна споредба, за да одлучите што одговара на вашето стопанство.
- Асафот дава 300–600 литри млеко по овца, а праменката 40–80 литри.
- Асафот има 130–200% плодност, а праменката 105–110%.
- Асафот бара штала од цврста градба, концентрат и машинско молзење.
- Праменката е скромна и лесно се прилагодува, но дава многу помалку.
- Асафот е добар избор таму каде нема пасишта, а има евтина сточна храна.
Од каде доаѓаат асафот и праменката?
Праменка: нашата домашна овца
Праменката е стара балканска раса. Кај нас најпознат е овчеполскиот сој. Таа е бела, со црни дамки околу очите, лесна и издржлива. Генерации овчари ја одгледувале на пасиште лете и во едноставни објекти зиме.
Асаф: специјализирана млечна раса
Асафот е млечна раса добиена со вкрстување на овца аваси и источнофризиска овца. Денес е многу раширен во Шпанија, од каде што најчесто се увезува. Пепелесто бел е, со розева кожа, крупен и создаден за едно нешто: многу млеко.
Асаф или праменка: споредба во бројки
| Особина | 🐑 Асаф (шталско) | 🐑 Праменка (пасиште и штала) |
|---|---|---|
| Млечност | 300–600 l по грло | 40–80 l по грло |
| Маснотија на млекото | 6–7% | 6–9% |
| Лактација | 8–10 месеци | 5–6 месеци |
| Молзење | машинско | рачно |
| Плодност | 130–200% | 105–110% |
| Жива мера | овци 65–95 kg, овни до 135 kg | овци 30–45 kg, овни до 55 kg |
| Јагне на 3 месеци | 25–30 kg | 15–18 kg |
| Рандман | овци 55%, јагниња до 60% | овци 45%, јагниња до 55% |
| Прв припуст | на 6–8 месеци (40–60 kg) | на 12–15 месеци |
| Парење | вештачко осеменување, во циклуси за млеко преку цела година | природно, еднаш годишно, кон крајот на летото |
| Волна | 1–7 kg, груба (33–40 микрони) | 1–3 kg, до 33 микрони |
| Исхрана | на јасли, дозирано: концентрат и јачменова слама | летна и зимска испаша, додаток зиме за јагнињата и молзните овци |
| Сместување | цврста градба, најмалку 2 m² по овца | времени објекти од дрво, слама и трска |
| Прилагодливост | не поднесува сува клима и остри зими | лесно се прилагодува |
Колку повеќе млеко на 100 овци?
Кога бројките ќе се пресметаат на едно просечно стадо, разликата станува јасна:
| На 100 овци | Асаф | Праменка |
|---|---|---|
| Млеко годишно | 30.000–60.000 l | 4.000–8.000 l |
| Јагниња годишно | 130–200 | 105–110 |
| Тежина на јагне на 3 месеци | 25–30 kg | 15–18 kg |
Значи, 100 овци асаф можат да дадат од 4 до 15 пати повеќе млеко од 100 праменки, во просек околу седум пати повеќе. Даваат и повеќе и потешки јагниња.
Која носи повеќе заработка?
Повеќе млеко не значи автоматски повеќе заработка. Заработката зависи од тоа колку чини да се произведе тоа млеко.
Асафот носи повеќе, но и чини повеќе
- Штала од цврста градба, со најмалку 2 m² по овца, испуст и карантин.
- Машинско молзење и простор за чување на млекото.
- Купена или произведена храна преку цела година: концентрат и слама на јасли.
- Вештачко осеменување и добар менаџмент на стадото.
- Повисок ризик од болести на дишните органи во сува клима и при остри зими. Потребна е редовна ветеринарна грижа.
- Скап увоз на грлата.
Праменката носи помалку, но чини малку
- Се храни претежно на пасиште.
- Скромни, евтини објекти.
- Издржлива е на нашата клима и на болести.
- Не бара скапа опрема.
- Но дава малку млеко, кратка лактација и помалку јагниња.
Зошто овчарите менувале раси?
Македонските овчари со децении ја менувале насоката според пазарот:
- кога цената на овчото млеко била добра, праменката се вкрстувала со млечни раси: аваси, цигаја или хиос,
- кога цената на јагнешкото месо била добра, се вкрстувала со месни раси, како германската винтерберг овца.
Со вкрстувањето производството се подобрувало само делумно, бидејќи начинот на одгледување останувал традиционален, на пасиште и во стара штала. Последните години, особено во рамничарските краеви, пасиштата се сè помалку. Затоа подобрите стопанства почнаа да увезуваат асаф и да го одгледуваат целосно во штала.
Асаф или праменка: што да изберете?
| Ако вашето стопанство… | Подобар избор |
|---|---|
| има малку пасишта, а многу сопствена сточна храна | Асаф |
| има капитал за штала, молзалка и ладење на млекото | Асаф |
| има договорен откуп на млеко преку цела година | Асаф |
| е во планински крај со добри пасишта | Праменка |
| сака мало вложување и помал ризик | Праменка |
| е во краеви со остри зими и без цврста штала | Праменка |
Заклучок
Асафот е овца за интензивно производство. Дава многу повеќе млеко и јагниња, но само во добри услови: цврста штала, правилна исхрана, машинско молзење и стручен менаџмент. Праменката е овца за екстензивно производство. Дава помалку, но бара многу помалку и подобро ја поднесува нашата клима и планините.
Каде што пасиштата исчезнуваат, а има евтина храна од сопствени ниви, шталското одгледување на високомлечни раси е добра перспектива за развој на овчарството. Стручњаците истакнуваат и дека е потребен репроцентар за високомлечни раси, за овчарите да не зависат само од скап увоз.
Пред да одлучите, пресметајте ги трошоците за храна, објект и опрема, договорете откуп на млеко и консултирајте се со агроном или ветеринар.
🛒 ОД ЗЕМЈОДЕЛИЕ ШОП
Види ја продавницата →
Чести прашања
Колку млеко дава асафот, а колку праменката? +−
Кое млеко е помасно? +−
Може ли асафот да пасе како праменката? +−
Колку простор му треба на асафот? +−
Колку јагниња дава асафот? +−
Кога се пушта асафот на прв припуст? +−
Која раса е подобра за планинските краеви? +−
Податоците се просечни вредности и зависат од исхраната, условите и менаџментот на стопанството. Пред купување и увоз на грла, консултирајте се со агроном и со лиценциран ветеринар.
🌱 Следете го Земјоделие.мк
🌾 Портал 🛒 Продавница 🤖 Стојна AI Facebook FB Група Telegram Viber BUM.MK Petel.mk
