Преминот од летна паша кон сено, концентрат и минерална храна треба да трае најмалку 7–14 дена, со постепено скратување на пасењето и зголемување на сувиот оброк. Квалитетното сено, мали поделени оброци, чистата вода и внимателното следење на стадото се главната заштита од надуеност, пролив, ацидоза и пад на кондицијата.
Со намалувањето на летната паша, овците и козите постепено се префрлаат на суво сено и дополнителна концентрирана храна. Проблемот настанува кога пашата се прекинува одеднаш, а животните веднаш добиваат поголеми количества жито или високоенергетски концентрат. Таквата промена го нарушува приспособувањето на микрофлората во бурагот и може брзо да се одрази врз апетитот, изметот и општата кондиција.
Есенскиот оброк треба да се планира според квалитетот на достапната храна, телесната состојба, млечноста и фазата на бременост. Не постои иста безбедна дажба за секое стадо, па количините се менуваат постепено и се следи реакцијата на животните.
Посебно внимание бараат бремените и дојните грла, како и слабите или болните животни што не успеваат да стигнат до јаслите. При губење апетит, надуеност, пролив, безволност или тешко станување, потребна е навремена ветеринарна проценка.
Планирајте премин од 7 до 14 дена
Пашата не треба да се прекине во еден ден. Во првите денови животните нека продолжат да пасат пократко, а во исто време нека имаат слободен пристап до добро сено. Потоа постепено намалувајте го времето на пасење и зголемувајте го сувиот оброк.
На микрофлората во бурагот ѝ треба време да се приспособи на новиот однос меѓу свежа храна, влакна и скроб. Ако животните јадат нормално, преживаат и немаат пролив, промената може да продолжи според планот. При негативна реакција, зголемувањето на новата храна треба да се забави, а при изразени знаци да се повика ветеринар.
- Скратувајте го пасењето постепено.
- Овозможете сено уште од првиот ден на промената.
- Следете го апетитот, преживањето и изметот.
- Не менувајте истовремено повеќе видови храна без потреба.
Изберете сено што животните ќе го јадат
Сеното треба да биде основа на есенскиот оброк. Добро сено е суво, миризливо и лиснато, без видлива мувла, гниење, земја и необичен мирис. Ако балата е загреана, влажна или сомнителна, не ја мешајте со исправното сено за да се „потроши“.
Мувлосаното или загреаното сено може да го намали внесот на храна и да предизвика здравствени проблеми. При набавка или отворање на балите проверете повеќе места, бидејќи квалитетот не мора да биде ист во целата бала. Сеното чувајте го на суво, проветрено и заштитено од дожд.
Поставете го сеното така што животните да имаат пристап без туркање и газење. Доколку дел од стадото останува назад, потребни се дополнителни јасли или одделни места за хранење.
- Суво и лиснато сено.
- Пријатен природен мирис.
- Без мувла, гниење и земја.
- Складирање под покрив и заштита од влага.
Сеното нека биде пред концентратот
На животните прво понудете им сено, а потоа концентрат. Внесот на влакна и подолгото џвакање помагаат да се одржи постабилна средина во бурагот и го намалуваат ризикот од пребрз внес на скроб.
Концентратот воведувајте го во мала количина и зголемувајте го само ако животните имаат нормален апетит, преживаат и произведуваат оформен измет. Во периодот на адаптација давајте го во најмалку два поделени оброка дневно. Кај поголеми количества потребни се и повеќе оброци, наместо една голема доза.
Количината зависи од телесната тежина, расата, квалитетот на сеното, млечноста и фазата на бременост. Затоа не треба целото стадо автоматски да добива иста дажба.
- Сено пред концентрат.
- Мали и поделени оброци.
- Постепено зголемување само при нормална реакција.
- Прилагодување според категоријата и производството.
Житото и високоенергетската храна носат најголем ризик
Наглото зголемување на жито или друг високоенергетски концентрат внесува многу скроб за кратко време. Тоа може да доведе до ацидоза, губење апетит, течен измет, надуеност, дехидрација и нагло влошување на состојбата. Кај козите прекумерниот внес на јаглехидрати е поврзан и со ентеротоксемија.
Не користете концентрат за да ја „надоместите“ пашата за еден ден. Следете колку е дадено и колку останало, а распоредот одржувајте го секојдневно. Ако животните се натпреваруваат на јаслите, ризикот од пребрз внес е поголем, па храната треба да се распредели на повеќе места.
Проливот или надуеноста не се знак дека треба дополнително да се зголеми концентратот. Прекинете со експериментирање и побарајте совет од ветеринар, особено ако има безволност, дехидрација или животното тешко станува.
- Не зголемувајте жито одеднаш.
- Распределете ја храната на повеќе места.
- Следете го изметот и апетитот по секое зголемување.
- При сомнеж за ацидоза или ентеротоксемија веднаш контактирајте ветеринар.
И есенската зелена паша бара претпазливост
Кратката есенска трева не е автоматски безбедна само затоа што е свежа. По дожд, младите треви, младите житни посеви и пашите со многу луцерка или детелина можат брзо да ферментираат и да го зголемат ризикот од подуеност.
На таква паша пуштајте ги животните постепено и претходно нахранети со сено. Избегнувајте животните гладни да влезат на бујна зелена површина, бидејќи тогаш внесот може да биде брз и неконтролиран.
Набљудувајте го левиот слабински дел, однесувањето и дишењето. Надуеност, немир, одбивање храна или тешко дишење се причини веднаш да се побара стручна помош.
- Пред бујна зелена паша понудете сено.
- Скратете го првото пасење по дожд.
- Воведувајте млад посев или луцерка постепено.
- Не оставајте го стадото без надзор при ризична паша.
Водата и минералната храна се дел од планот
Чиста вода мора да има постојано, и во шталата и на местото за пасење. Поилките проверувајте ги секој ден, особено ако се полнат од отворен извор или се изложени на нечистотија. Недостигот на вода го намалува внесот на сува храна, а при пролив може дополнително да ја влоши дехидрацијата.
Минералната храна треба да биде наменета за конкретниот вид и категорија животни. Овците се чувствителни на вишок бакар, додека козите имаат различни потреби и не треба автоматски да добиваат производ формулиран за овци.
Изборот на минерална смеса, како и евентуалните додатоци на калциум, фосфор, сол и микроелементи, усогласете го со ветеринар или нутриционист. Не комбинирајте повеќе производи без проверка на составот.
- Постојано достапна чиста вода.
- Секојдневна проверка на поилките.
- Минерална смеса според видот на животното.
- Совет од ветеринар или нутриционист пред дополнување.
Бремените, дојните и слабите грла хранете ги одделно
Во последната третина од бременоста постепено растат потребите за енергија. Кај овци и кози со близнаци или тројки ризикот од кетоза е поголем, особено ако животните се премногу слаби, премногу дебели или остануваат без храна. Енергетскиот додаток треба да се зголемува постепено и според проценетата кондиција и бројот на плодови.
Дојните животни имаат повисоки потреби за енергија, протеини и минерали од сувостојните. Тоа не значи неограничено додавање концентрат. Подобра основа е квалитетно сено со умерено, поделено дополнување според млечноста.
Слабите, болните или паразитираните животни често не успеваат да се натпреваруваат на јаслите. Издвојте ги за посебно следење и проверувајте им го апетитот, преживањето, изметот и пристапот до храна. Ако не напредуваат, потребна е ветеринарска проценка.
- Одделете ги бремените според фазата и кондицијата.
- Следете ги грлата со близнаци или тројки.
- Не хранете ги дојните и сувостојните животни со автоматски ист оброк.
- Слабите животни обезбедете им посебен пристап до храна.
Воведете дневна контрола на стадото
Едноставна белешка секој ден може навреме да покаже дека нешто не е во ред. Запишувајте колку сено и концентрат сте дале, колку останало и дали има промена во однесувањето на животните.
При обиколката проверете дали животните јадат, преживаат и се движат нормално. Забележете ги грлата што стојат издвоено, не стануваат навреме на хранење или имаат променета конзистенција на изметот.
Најчестата грешка е проблемот да се припише на „лошо навикнување“ и да се продолжи со истата дажба. Раната реакција овозможува побрзо утврдување на причината и намалува ризик од влошување.
- Количина на дадена и останата храна.
- Апетит и преживање.
- Изглед и конзистенција на изметот.
- Надуеност и држење на телото.
- Животни што се издвоени или тешко стануваат.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Контролиран влез, карантин за нови животни, чисти обувки и опрема, безбедна храна и вода и контрола на штетници се основа за сигурна фарма.
Прочитај →
Заклучок
За безбеден есенски премин, започнете со добро сено додека пашата сè уште се намалува, а концентратот додавајте го бавно и во поделени оброци. Водата нека биде достапна постојано, а минералната храна изберете ја според видот и категоријата на животните.
Одделното следење на бремените, дојните и слабите грла ќе покаже каде треба корекција на оброкот. Стабилен распоред, секојдневна контрола и брза ветеринарна реакција при дигестивни знаци се најсигурниот пат стадото да влезе во есента без непотребен пад на кондицијата.
Најчесто поставувани прашања
