По град, пороен дожд, поплава или силен ветер, првите часови се пресудни за зачувување на доказите. Фотографиите со датум и локација, точните податоци за парцелата, записникот и навременото известување до осигурителот можат значително да ја олеснат проценката на штетата.
Градот, сушата, поплавите и силните невремиња се наведени како земјоделски ризици во официјалните стратешки документи на Македонија. Сепак, непогодата сама по себе не носи автоматски право на државна помош. Евентуалната поддршка зависи од посебна одлука, програма или јавен повик, со утврдени услови и рокови.
Првата задача на земјоделецот е да остави јасен и проверлив запис: што се случило, каде се случило и каква била состојбата пред и по невремето. Пријавата до општината и онаа до осигурителот се две одделни постапки. Едната не ја заменува другата.
Доказите собирајте ги во две фази. Првата проценка направете ја веднаш, без да ја нарушите состојбата на парцелата. Втората направете ја по неколку дена, кога ќе стане појасно кои растенија продолжиле да се развиваат и каков е конечниот исход.
Прво проверете дали влезот е безбеден
На парцелата не влегувајте додека постои опасност од гром, силен ветер, надојдена вода или оштетени електрични водови. Првите фотографии направете ги што е можно побрзо, но ниеден доказ не е поважен од животот и здравјето.
Од безбедно место снимете ја општата состојба на имотот и пристапниот пат. Откако ќе помине опасноста, продолжете со детално фотографирање и евидентирање на штетата.
- Почекајте да престане грмежот и да се намали ветерот.
- Не преминувајте преку надојдена вода или нестабилен терен.
- Внимавајте на паднати жици, оштетени објекти и скршени гранки.
- Доколку има опасност, побарајте помош од надлежните служби.
Направете оригинални фотографии и кратко видео
Снимете го целиот имот од повеќе агли: пристапниот пат, границите на парцелата, насадот, објектите и инфраструктурата. Потоа направете крупни фотографии од скршени стебла, откинати гранки, оштетени плодови, легнати растенија, водни наноси, ерозија, оштетени цевки, огради, потпорни системи и други видливи последици.
На снимките треба да се гледа и пошироката слика и конкретниот доказ. Прво фотографирајте го целиот ред или дел од нивата, а потоа одблиску прикажете го оштетениот плод или стебло. При следната проценка фотографирајте ги истите точки за полесна споредба.
Вклучете ја опцијата за локација на телефонот, доколку ја користите, и зачувајте ги оригиналните датотеки. Не ги уредувајте, компресирајте или презапишувајте оригиналните фотографии и видеа. Направете резервна копија на друг телефон, компјутер или надворешен диск.
- Снимете општи кадри од повеќе насоки.
- Направете детални фотографии со мерило, стап или друг препознатлив предмет.
- Во краткото видео кажете го датумот, приближното време, селото или катастарската општина и видот на културата.
- Во кадарот вклучете пат, табла, објект, меѓа или друга точка што ја потврдува локацијата.
Запишете го датумот, местото и видот на настанот
Видеото може да послужи и како едноставен усен запис. Кажете кога се случило невремето, колку приближно траело ако го знаете тој податок, каква појава имало и што забележувате на теренот. Ако има остатоци од град, наведете ја приближната големина, но не правете мерења што не можете веродостојно да ги потврдите.
Запишете од која насока дошло невремето, дали имало силен ветер, поплавување, наноси или ерозија, како и каква била состојбата на насадот пред настанот. Корисни може да бидат и исказите на соседни земјоделци или други очевидци.
- Датум и приближно време на почетокот и крајот.
- Град, пороен дожд, поплава, ветер или комбинација од појави.
- Вид и фаза на развој на културата.
- Очигледни оштетувања и преземени итни мерки.
- Имиња и контакти на сведоци, доколку има.
Идентификувајте ја парцелата без двосмисленост
Во посебен запис внесете катастарска општина, катастарска парцела доколку ја имате, место викано, површина, вид земјиште и основ на користење. Наведете и дали парцелата е во сопственост или под закуп.
Подгответе ги документите со кои се докажува користењето на земјиштето: имотен лист, договор за закуп или соодветен документ поврзан со земјоделското стопанство. Прецизната идентификација е потребна и за локалната постапка и за теренската проверка.
- Катастарска општина.
- Број на катастарска парцела.
- Место викано и површина.
- Култура, сорта и година на садење.
- Сопственост или закуп.
- Скица, катастарска карта или сателитска мапа.
Означете ја оштетената површина, а не само целата нива
На скица или сателитска мапа означете ја целата парцела, погодениот дел и деловите без видлива штета. Градот и поплавата често не делуваат рамномерно: едниот крај може да биде целосно уништен, а другиот само делумно погоден.
При нерамномерна штета, поделете ја површината на зони. Примерот со 30 проценти тешко оштетено, 40 проценти средно оштетено и 30 проценти без видлива штета е работна теренска проценка, а не официјален резултат. Не пријавувајте ја целата површина како уништена ако тоа не може да се потврди со фотографии, мапа и увид.
- Обележете ги границите на целата парцела.
- Раздвојте тешко, средно и незабележливо оштетени делови.
- Фотографирајте ги границите меѓу зоните.
- Користете ги истите ознаки и точки при повторната проценка.
Направете сопствена проценка, но не ја мешајте со официјалната
Сопствената проценка му овозможува на производителот да има уреден запис пред увидот. Во табела внесете култура, сорта, година на садење, површина, фаза на развој, број или процент оштетени растенија, оштетена лисна маса, оштетени плодови и проценета загуба на принос.
Ова е работна агрономска проценка и не треба да се претставува како официјално утврдена штета. Надлежната комисија ги утврдува причината, обемот и вредноста според важечката методологија и документација.
Кај дел од културите, особено кај младите посеви, првичната слика може да биде полоша од конечниот исход. Направете нов запис по неколку дена. За попрецизна проценка на преживеаниот склоп и регенерацијата често се користи период од седум до десет дена, зависно од културата и фазата на развој.
- Прва проценка: веднаш по сушењето и без отстранување на доказите.
- Втора проценка: по неколку дена, на истите означени точки.
- Запишете што преживеало, што се регенерирало и што угинало.
- Одделно наведете директна штета и очекувано намалување на приносот.
Составете записник за настанот и преземените мерки
Записникот може да има една или повеќе страници, но мора да биде прецизен. Наведете го датумот на невремето, траењето ако е познато, видот на појавата, насоката на движење, состојбата пред настанот и видливите оштетувања.
Евидентирајте што сте направиле за да спречите дополнителна штета: одводнување, потпирање на конструкција, отстранување опасни делови, заштита на преостанатиот род или расчистување на пристапот. Секоја интервенција поткрепете ја со фотографија пред и по работата, како и со сметка или работен налог ако постои.
- Потпишете го записникот и наведете датум на составување.
- Приложете список на фотографии и видеа.
- Наведете сведоци и контакти.
- Одбележете кои делови не биле достапни за проверка.
- Чувајте копија од секоја поднесена верзија.
Одделно известете ја општината и осигурителот
Општината известете ја кога ќе биде отворена официјална постапка. Општините објавуваат посебно известување или повик со образец, рок и список на потребни документи. Роковите не се исти насекаде, затоа следете ја веб-страницата и огласната табла на општината каде што се наоѓа парцелата.
Пријавата до општината не значи автоматска исплата. Најпрво може да следува теренска проценка, а евентуалната финансиска поддршка зависи од посебна одлука, програма или јавен повик и од условите утврдени во него.
Осигурените производители не треба да чекаат да започне општинската постапка. Штетата веднаш пријавете ја кај осигурителот, според начинот и рокот наведени во конкретната полиса. Во објавени услови за осигурување на посеви и плодови се среќава рок од три дена од дознавањето за осигурениот случај, но тој рок не смее автоматски да се применува на секоја полиса.
- Проверете дали општината има активен повик и кој е крајниот рок.
- Побарајте потврда дека пријавата е примена.
- Пријавете го осигурениот случај веднаш, според полисата.
- Не чекајте комисијата да го извести осигурителот.
- Чувајте број на предмет, е-пошта или друга потврда за поднесување.
Не ја отстранувајте штетата пред да ја документирате
Пред увидот не ја расчистувајте целата парцела и не фрлајте оштетен род, освен ако тоа е неопходно за безбедност или за спречување дополнителна штета. Најпрво направете фотографии и видео, известете го осигурителот и побарајте упатство доколку полисата предвидува увид.
Дозволени се разумни итни мерки: одводнување, потпирање оштетени конструкции, отстранување опасни делови или заштита на преостанатиот род. Чувајте ги сметките, работните налози и фотографиите од секоја интервенција, за да се види што било направено и поради која причина.
- Прво фотографирање, потоа расчистување.
- Не уништувајте растителни остатоци што се доказ за ударот.
- Документирајте ја секоја итна поправка.
- Побарајте писмено упатство од осигурителот кога е можно.
Зачувајте докази за вложувањата и направете една папка
Фотографијата сама по себе не покажува колку било вложено во производството. Во посебна папка чувајте фактури и фискални сметки за семе и садници, ѓубрива, препарати, гориво, работна сила, наводнување, противградни мрежи, колци, потпори и други материјали.
Додајте го производниот дневник, податоците за засадена површина, бројот на растенија, очекуваниот принос и фотографиите од состојбата пред невремето. Така се поткрепуваат производната фаза и вложувањето до моментот на настанот, без да се тврди нешто што не може да се докаже.
- Оригинални фотографии.
- Видео и резервна копија.
- Мапа и податоци за парцелата.
- Записник и повторна проценка.
- Копии од поднесоци до општината.
- Комуникација со осигурителот.
- Фактури, сметки и докази за вложувања.
- Производен дневник и претходни фотографии.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Агрометео-бриф за следните 72 часа: како прогнозата и предупредувањата за жега, пороен дожд, грмежи и ветер влијаат врз бербата, прскањето и наводнувањето.
Прочитај →
Практичен водич за заштита на почвата по жетвата: остатоци, контурна обработка, тревни појаси и одводи за ниви на падини и лесни почви.
Прочитај →
Августовската евиденција во насадите ги поврзува третманите, наводнувањето, бербата, квалитетот и отпадот со конкретна парцела.
Прочитај →
Заклучок
По невремето постапката е јасна: прво безбедност, потоа оригинални фотографии и видео, точна идентификација на парцелата, сопствена проценка и записник. Работната проценка не ја мешајте со официјалната и не ја пријавувајте целата површина како уништена без доказ.
Следете ги роковите на конкретната општина и на полисата, известете ги одделно и зачувајте доказ за секое поднесување. Уредната папка со снимки, мапа, документи и сметки го забрзува увидот и ја прикажува реалната состојба на производството.
Најчесто поставувани прашања
