Наследство на ловна пушка или карабин: што вели Законот за оружје и што мора да направите во првите 30 дена
Во многу селски куќи по дедото или таткото останува ловна пушка, понекогаш и стар карабин. Семејството најчесто не знае што да прави со неа — дали може да стои во шкафот, дали треба да се пријави и кој може да ја задржи. Наследството на ловна пушка не е исто како наследството на нива или трактор: за оружјето законот пропишува посебни, кратки рокови, а нивното пропуштање може да значи одземање.
Во продолжение објаснуваме што пропишува Законот за оружје, како оди постапката чекор по чекор, кои услови мора да ги исполни наследникот и што се менува со новиот закон што е во собраниска постапка.
- Членовите на семејството мора да го предадат оружјето во МВР во рок од 30 дена од смртта на сопственикот.
- По завршувањето на оставинската постапка, наследникот има 2 месеци да побара дозвола за поседување или оружјето да го продаде.
- Ако во тој рок не се направи ништо, МВР донесува решение за одземање на оружјето.
Што вели законот за наследство на ловна пушка
Постапката со оружјето по смртта на сопственикот ја уредува Законот за оружје, во членот 39. Уставниот суд во 2007 година ги разгледуваше овие одредби и оцени дека се во согласност со Уставот, со образложение дека оружјето, како опасен предмет, бара посебна контрола и дека привремените ограничувања во текот на оставинската постапка не го повредуваат правото на сопственост.
Правилата се следниве:
- Рок од 30 дена: членовите на семејството на починатиот се должни во рок од 30 дена од смртта оружјето да го предадат на надлежниот орган — полициската станица.
- Чување во полиција: додека трае оставинската постапка, оружјето е на чување кај МВР. Начинот на чување го пропишува министерот за внатрешни работи.
- Рок од 2 месеци за наследникот: по завршувањето на оставинската постапка, наследникот може да поднесе барање за дозвола за поседување или оружјето да го продаде на лице што има право да го купи.
- Одземање: ако наследникот не постапи во рокот, МВР носи решение за одземање според членот 44. Одземеното оружје може да се продаде на јавно наддавање, а парите, намалени за трошоците на продажбата, му припаѓаат на сопственикот.
Постапка чекор по чекор
- Пронајдете ги документите — дозволата за поседување, ловечката легитимација на починатиот, сметката или документот за набавка.
- Јавете се во најблиската полициска станица и закажете предавање. Не носете го оружјето наполнето и не го носете без да најавите.
- Предајте го оружјето и муницијата во рок од 30 дена од смртта и барајте потврда за прием.
- Наведете го оружјето во оставинската постапка кај нотарот, исто како нивите, куќата и тракторот.
- Договорете кој наследник го зема оружјето — најдобро е тоа да биде лицето што исполнува услови за дозвола.
- Во рок од 2 месеци по правосилното решение поднесете барање за дозвола или организирајте продажба.
Услови за наследникот да добие дозвола
Правосилното решение за наследување се смета за оправдана причина за поседување оружје. Но тоа само по себе не е доволно — наследникот мора да ги исполни и општите услови:
- ✓Наполнети 18 години и полна деловна способност.
- ✓Лекарско уверение дека е здравствено способен да поседува оружје.
- ✓Положен испит за ракување со оружје по обука кај овластен субјект — теорија и практично гаѓање.
- ✓Да не претставува опасност за јавниот ред — МВР проверува кривични и прекршочни евиденции.
- ✓За користење на пушката во лов: ловечки испит, ловечка дозвола и членство во ловечко друштво.
Што ако наследникот не сака или не може да го задржи оружјето?
| Можност | Што значи |
|---|---|
| Продажба | Оружјето се продава на лице или трговец што има право да купи. Парите му припаѓаат на наследникот. |
| Пренос на друг наследник | Ако друг член на семејството ги исполнува условите, во оставинската постапка оружјето може да му припадне нему. |
| Доброволно предавање | Наследникот може да се откаже од оружјето во корист на државата. |
| Онеспособување | Оружјето трајно се онеспособува кај овластен субјект и се чува како спомен. Предлогот за нов закон детално ја уредува оваа можност — проверете во МВР дали и како е можна во моментот. |
| Пропуштен рок | МВР го одзема оружјето. Може да се продаде на јавно наддавање, а сопственикот ги добива парите намалени за трошоците. |
Карабин наместо ловна пушка — дали има разлика?
Народски, „карабин“ често се нарекува секоја долга пушка со жлебна цевка — од стар војнички карабин со затворач до модерна полуавтоматска пушка. Постапката при наследување е иста, но разликата е во категоријата на оружјето:
- Ловните пушки сачмарки и карабините со затворач се оружје за кое се издава дозвола.
- Полуавтоматските пушки се построго контролирани. Предлогот за нов Закон за оружје предвидува одредени полуавтоматски пушки со оквири со голем капацитет да преминат во категорија на забрането оружје.
- Старите воени пушки треба да се проверат во МВР — некои може да спаѓаат во категорија за која граѓаните не можат да добијат дозвола.
Затоа, ако наследувате карабин, при предавањето во полиција прашајте во која категорија спаѓа и дали воопшто можете да добиете дозвола за него.
Што носи новиот Закон за оружје
Во јуни 2026 година Владата во Собранието го внесе предлогот за нов Закон за оружје, кој треба целосно да го замени законот од 2005 година. Предлогот ја помина надлежната собраниска комисија и се најавува јавна расправа. Меѓу предложените промени се:
- најмногу 10 парчиња оружје по лице, со исклучоци за активни спортски стрелци;
- дозволите да важат 5 години;
- минимална возраст од 25 години за оружје со жлебна цевка, освен за активни членови на клуб со најмалку две години членство;
- најмногу 500 куршуми годишно за оружје со жлебна цевка, со исклучоци за ловци и стрелци што ќе ја образложат потребата;
- рок од една година за сопствениците што ги надминуваат новите ограничувања да го продадат, предадат или онеспособат вишокот.
Најчесто поставувани прашања
Што ако пропуштивме да го предадеме оружјето во рок од 30 дена?+−
Може ли пушката да ја чува вдовицата додека не заврши оставината?+−
Колку време имам да побарам дозвола по оставинската постапка?+−
Морам ли да бидам ловец за да ја наследам ловната пушка?+−
Што ако во куќата најдеме оружје што не било пријавено?+−
Може ли оружјето да се продаде на сосед или пријател?+−
Дали наследената пушка влегува во оставинската постапка?+−
Заклучок: прво полиција, потоа наследство
Наследството на ловна пушка или карабин има еден редослед што не смее да се смени: прво оружјето се предава во МВР во рок од 30 дена, потоа се расправа оставината, а дури тогаш наследникот има два месеци да побара дозвола или да го продаде. Ако се почитуваат роковите, семејната пушка може легално да остане во семејството.
Пред да одлучите кој ќе ја наследи, проверете кој член на семејството ги исполнува условите за дозвола — и следете ги вестите за новиот Закон за оружје, бидејќи правилата за возраст, важност на дозволите и полуавтоматските пушки наскоро може да се променат.
