Пред да го вклучите грејачот, проверете ја фолијата, вратите, страничните завеси, изолацијата и движењето на топлиот воздух. Мала недоследност на спој или отвор што не дихтува може да го оптовари системот за греење, но затворањето на пластеникот не смее да ја замени неопходната вентилација.
Во октомври, подготовката на пластеникот за студените ноќи треба да започне со проверка, а не со зголемување на температурата на грејачот. Најголемите загуби често не се видливи оддалеку: лабава фолија трепери на ветер, вратата не налегнува, страничната завеса останува подотворена, а топлиот воздух се собира под покривот наместо да стигне до растенијата.
Енергетскиот аудит може да го направи самиот производител со обиколка околу објектот, проверка одвнатре и следење на температурата на повеќе места. Целта не е слепо затворање на сите отвори, туку да се отстранат непотребните загуби и да се зачува безбедна размена на воздух.
Потребата се разликува според надморската височина, изложеноста на ветер, видот на пластеникот, двојната или еднослојната фолија и културата што се одгледува. Затоа секоја мерка треба да се провери на конкретната фарма, наместо да се презема како исто правило за сите производители во Македонија.
Почнете со обиколка однадвор
Изберете период кога пластеникот не е покриен со кондензација и кога можете без брзање да ги прегледате сите страни. Оддалеку гледајте дали фолијата е рамномерно затегната или на некои места се ниша, се одвојува од конструкцијата или прави набори во кои се задржува вода.
Проверете ги долните рабови, местата каде што фолијата се прицврстува за лакови и профили, како и премините околу вентилаторите, цевките, каблите и влезовите за гориво. Таму често се појавуваат процепи што не се забележуваат при обична работа во пластеникот.
Прегледајте дали каналите за одведување вода се проодни. Водата што се собира покрај основата може да ја натопи изолацијата, да го разлабави насипот околу објектот и со време да создаде нови отвори под долниот раб на фолијата.
- Проверете ја затегнатоста на фолијата и состојбата на прицврстувачите.
- Побарајте пукнатини, триење од конструкцијата и оштетувања од ветер.
- Прегледајте ги продорите за цевки, кабли, вентилатори и врати.
- Отстранете вода и кал од зоната покрај долниот раб на пластеникот.
Фолијата и споевите се првата линија на одбрана
И мала дупка може да создаде локален млаз студен воздух, особено ако е на страната изложена на ветер. Оштетувањето исчистете го и поправете го со материјал наменет за пластенички фолии, според упатството на производителот. Обична лента што брзо се одлепува може само привремено да го прикрие проблемот.
Споевите меѓу покривот и страничните страни треба да бидат рамномерно притиснати и без делови што висат. Прицврстувањето мора да ја држи фолијата без остри рабови и силно триење, бидејќи поправката на едно место нема долгорочен ефект ако конструкцијата повторно ја оштетува обвивката.
Кај двослојните системи проверете дали воздушниот меѓупростор е рамномерен и дали вентилаторот за надувување работи без прекини. Ако слојот се спушта на едно место, таму изолацискиот ефект е послаб и треба да се побара причината во вентилаторот, цревата или споевите.
- Означете ги сите оштетувања пред почетокот на греењето.
- Проверете дали поправните ленти се добро прилепени и отпорни на влага.
- Отстранете остри рабови од жица, профил или шраф што ја допираат фолијата.
- Кај двослојна фолија проверете го рамномерното надувување по целата должина.
Вратите, завесите и отворите често се слабата точка
Вратата треба да се затвора без притискање и да налегнува по целата рамка. Проверете ја состојбата на шарките, бравата и гумените или флексибилните заптивки. Ако под вратата се гледа линија светлина, низ неа може да влегува студен воздух, а топлиот да излегува при секое струење.
Кај лизгачките врати проверете дали тркалата и водилките овозможуваат рамномерно затворање. Насобрана почва или деформирана шина може да остави процеп што работникот го забележува дури откако пластеникот ќе почне да се лади.
Страничните завеси мора да се спуштаат рамномерно и да се фиксираат на долниот раб. Не оставајте делови превиткани, закачени на половина или изложени на ветер. Отворите за вентилација и мрежите треба да се затвораат само кога условите тоа го дозволуваат, а не трајно да се блокираат.
- Проверете ја вратата одвнатре со исклучено осветлување и дневна светлина однадвор.
- Исчистете ги водилките и проверете дали лизгачката врата рамномерно налегнува.
- Проверете ја долната фиксација на страничните завеси.
- Оставете можност за контролирано проветрување според влагата и состојбата на растенијата.
Изолацијата не завршува кај покривот
Студениот раб покрај земјата може значително да влијае врз најниските листови и кореновата зона. Прегледајте дали долниот дел на фолијата е добро затворен, дали насипот околу објектот е стабилен и дали има празнини меѓу основата и обвивката.
На места каде што има цврсти панели, врати или сервисни простории, проверете дали изолацијата е сува и непрекината. Влажен или сплескан материјал не ја врши истата функција како сув и правилно поставен слој.
Ако користите дополнителна завеса или внатрешен термоекран, проверете дали се спушта рамномерно и дали не ги попречува растенијата, грејните тела, вентилаторите и излезите за вентилација. Оставете доволно простор околу извори на топлина според безбедносните правила на опремата.
- Проверете го контактот меѓу долниот раб на фолијата и почвата или основата.
- Отстранете ја влагата од изолациските материјали и поправете ги прекините.
- Проверете дали внатрешната завеса не е притисната до грејач или вентилатор.
- Не покривајте отвори за согорување, довод на воздух или излез на димни гасови.
Топлиот воздух треба да стигне до растенијата
Правилно избран грејач нема да даде рамномерни услови ако топлиот воздух се задржува на едно место. Со рака, едноставен термометар или повеќе мерни точки проверете ја разликата меѓу зоната кај грејачот, средината на редовите и најоддалечениот крај на пластеникот.
Вентилаторите треба да создаваат бавно и рамномерно мешање, а не силен млаз што директно ги суши листовите. Проверете дали каналите се проодни, дали нема свиткани црева и дали излезите се насочени така што воздухот се движи низ целата должина на објектот.
Мерењето правете го на висина слична на висината на растенијата, а не само близу до покривот. Топлиот воздух природно се крева, па температурата под покривот може да изгледа добра додека кореновата зона и краевите остануваат постудени.
- Поставете мерни точки кај грејачот, во средината и на најоддалечениот крај.
- Проверете ја температурата на висина на растенијата.
- Исчистете ги решетките, филтрите и каналите според упатството за опремата.
- Избегнувајте директен силен млаз кон листовите и младите растенија.
Грејачот, горивото и оџакот бараат посебна проверка
Пред стартот исчистете ги достапните делови според упатството на производителот и проверете дали доводот на гориво, електричните приклучоци и заштитните решетки се во исправна состојба. Не користете импровизирани продолжни кабли, нестабилни приклучоци или црева со сомнителни споеви.
Кај грејачи со согорување, димните гасови мора да се одведуваат надвор преку исправен систем. Пукнат оџак, лош спој или недоволен довод на воздух може да го загрози здравјето на луѓето, животните и растенијата. Поставете детектор за јаглерод моноксид таму каде што е соодветно и следете ги упатствата за негово поставување и одржување.
Грејачот не треба да биде покриен, затрупан со материјал или поставен веднаш до фолија, сува трева, амбалажа и гориво. Околу него оставете чиста зона и редовно отстранувајте прашина што може да се насобере на вентилаторите и решетките.
- Проверете ги приклучоците, цревата, вентилите и заштитните решетки.
- Проверете дали оџакот и споевите се исправни и без истекување.
- Чувајте го горивото одвоено од изворот на топлина.
- Не го оставајте грејачот без надзор ако опремата не е наменета за таква работа.
- При мирис на чад или гориво, веднаш прекинете со работа и проветрете на безбеден начин.
Штедење не значи исклучување на вентилацијата
Најчестата грешка е сите отвори да се затворат со цел да се задржи топлината. Со тоа можеби се намалува струењето, но се зголемува влагата и се создава кондензација на фолијата, конструкцијата и листовите. Растенијата можат да страдаат иако термометарот покажува прифатлива температура.
Вентилацијата треба да се управува според условите во објектот: присуство на кондензација, влажна почва, густина на насадот, мирис на застоен воздух и начинот на греење. Кратко, контролирано проветрување може да биде подобро од постојано мал отвор што остава силен и неконтролиран млаз.
Кај грејачи со согорување, потребниот довод на воздух и одведувањето на димните гасови имаат предност пред штедењето. Никогаш не затворајте отвор што е дел од безбедносниот систем на опремата.
- Следете ја кондензацијата на фолијата и листовите.
- Проветрувајте контролирано, без создавање силен млаз врз растенијата.
- Не блокирајте доводи за согорување и издувни патишта.
- Проверувајте ја влажноста на почвата пред дополнително наводнување.
Направете едноставен запис пред и по поправките
За да не се носат одлуки само според чувство, запишете каде се појавуваат студени зони, кондензација и струење. Температурата измерете ја на исти места и во сличен период од денот, бидејќи споредбата има смисла само ако условите се приближно исти.
Запишете го времето на вклучување на грејачот, состојбата на завесите и вентилацијата, како и забелешките за нерамномерно загревање. Не е потребно да се пресметува заштеда ако немате сигурни податоци за потрошувачката, надворешните услови и производството.
По секоја поправка направете повторна обиколка. Ако ладната зона се поместила или кондензацијата се зголемила, проблемот можеби не е само во фолијата, туку и во циркулацијата на воздухот, начинот на наводнување или режимот на проветрување.
- Нацртајте едноставна скица со грејачот, вентилаторите, вратите и отворите.
- Означете ги местата со студено струење и кондензација.
- Користете исти мерни точки при повторната проверка.
- Запишете ја состојбата пред и по секоја интервенција.
Редослед за подготовка пред првата студена ноќ
Работата организирајте ја по редослед што спречува повторно расклопување. Прво отстранете ги очигледните оштетувања и исчистете ги пристапите, потоа проверете ги вратите и завесите, а дури на крај подесувајте ги вентилаторите и режимот на греење.
Ако пластеникот е на повисока или ветровита локација, посебно внимание посветете на прицврстувањето на фолијата и на страната од која најчесто доаѓа ветерот. Во заштитена ниска положба можеби поголем проблем ќе биде задржувањето на влага и кондензацијата, а не директното дување.
Опремата што покажува неправилно работење не треба да се остава за подоцна. Стручен сервис е потребен за дефекти на горилник, електрична инсталација, оџак, термостат или автоматска контрола што не можете безбедно да ги проверите сами.
- Исчистете го просторот околу грејачот и оџакот.
- Поправете ја фолијата и затегнете ги лабавите споеви.
- Проверете ги вратите, страничните завеси и внатрешната изолација.
- Проверете го распоредот на топлиот воздух на повеќе точки.
- Тестирајте ја вентилацијата и безбедносните уреди пред редовна работа.
Заклучок
Најефикасното греење на пластеникот започнува со добро затворена, но не и херметички блокирана обвивка. Поправете ги дупките, споевите, вратите и завесите, проверете ја изолацијата и насочете го топлиот воздух до зоната на растенијата.
Потоа следете ја кондензацијата, влажноста и температурата на повеќе места. Така ќе разликувате непотребна загуба на енергија од потребата за свеж воздух и ќе избегнете мерки што можат да создадат поголем проблем од самиот студ.
Најчесто поставувани прашања
