Системот за наводнување во пластеник без мраз

НАЈВАЖНОТО

Системот за наводнување во пластеник може да претрпи оштетување и кога нема активна култура, особено ако вода остане во цевките, филтрите, вентилите или пумпата. Со правилно празнење, проверка на споевите и соодветна заштита на опремата се намалува ризикот од пукање и скапи поправки по зимата.

По завршувањето на производството, пластеникот често се затвора и се остава до следната сезона. Сепак, системот за наводнување останува изложен на студ, кондензација и влага. Најголем проблем не е само водата во главната линија, туку и малите количества што остануваат во филтерот, вентилите, капалките, пумпата и ниските точки на инсталацијата.

Потребата од заштита не е иста насекаде во Македонија. Во повисоки и отворени места ризикот од замрзнување е поголем, додека во заштитени низини или пластеници со сигурно затворена техничка просторија условите може да бидат поблаги. Сепак, постапката треба да се приспособи на типот на системот, падот на теренот и можноста водата целосно да се испушти.

Оваа подготовка не е исто што и проверка на фолијата, лакови, врати или конструкцијата. Тие се посебна задача. Овде фокусот е на цевководот и опремата што ја носи водата од изворот до редовите, за напролет системот да се вклучи без непланирани истекувања и прекини.

Зошто малку преостаната вода може да направи голема штета

Кога водата замрзнува, се шири. Во отворена цевка тоа обично не создава ист притисок како во затворен дел, но во филтерно куќиште, затворен вентил, пумпна комора или приклучок со вода може да се создаде сила што го напукнува материјалот. Пукнатината не мора веднаш да се забележи. Често се појавува дури при првото полнење напролет.

Најчувствителни се деловите со тесни канали и комори: дискови или мрежи во филтрите, регулатори на притисок, неповратни вентили, мерни инструменти и приклучоци кај пумпата. Капалките исто така може да се затнат или оштетат ако во нив остане нечиста вода и талог.

Затоа исклучувањето на пумпата само по себе не е доволно. Потребно е водата да се извади од системот, а опремата што не може сигурно да се испразни да се демонтира или премести на место заштитено од мраз.

Главна линија и крајни цевки
Филтерно куќиште и внатрешен елемент
Регулатор на притисок и вентили
Пумпа, усисна и потисна страна
Капалка, микроцевки и ниски точки

Внимание

Не претпоставувајте дека системот е празен само затоа што од една точка престанала да истекува вода. Затворените комори и ниските делови често ја задржуваат.

Направете преглед според шемата на вашиот систем

Пред отворање на споевите, утврдете од каде влегува водата, каде се наоѓа пумпата, кој е највисокиот, а кој најнискиот дел и каде се поставени вентилите за испуштање. Ако системот има повеќе пластеници или повеќе сектори, секој сектор треба да се разгледа одделно.

Кај едноставни системи со резервоар, кратка линија и слободен пад, празнењето може да биде релативно лесно. Кај системи со пумпа, филтрација, инјектор за прихрана, повеќе вентили и нерамномерен терен, потребна е подетална проверка. Водата може да остане во дел што визуелно не изгледа полн.

Корисно е да се обележат местата каде што обично се собира вода. Ако нема план на инсталацијата, фотографирајте ги споевите пред демонтажа и запишете кој вентил припаѓа на кој ред или сектор.

Проверете го доводот од бунар, цистерна или водоводна линија
Следете ја главната цевка до секој разводен вентил
Пронајдете ги најниските точки и завршетоците на редовите
Проверете дали пумпата е во пластеник или во одделна просторија
Одвојте ги деловите што се полнат само при работа на одреден сектор

ПРЕГЛЕДНА ТАБЕЛА

Тип на систем	Најголем ризик	Пристап за подготовка
Резервоар и слободен пад	Вода во ниски точки и крајни линии	Отворете ги испустите и проверете го секој сектор
Пумпа со филтер и регулатор	Вода во комори, куќишта и приклучоци	Испразнете, исчистете и заштитете ги чувствителните делови
Повеќе сектори со вентили	Затворен дел меѓу два вентили	Празнете сектор по сектор, без прескокнување

Постапка за празнење на цевките и редовите

Прво прекинете го доводот на вода и исклучете ја пумпата од напојување. Не работете на инсталацијата додека пумпата може случајно да се активира. Потоа отворете ја најсоодветната испусна точка и пуштете ја водата да истече без да се насочува кон електрични приклучоци или нестабилна подлога.

Отворањето на крајните капачиња на редовите може да помогне, особено кај линиите за капково наводнување. Ако цевките се поставени со благ пад, испуштањето ќе биде поефикасно. Кај хоризонтални или неправилно поставени линии, нежно подигнување на одреден дел може да ја насочи преостанатата вода кон отворот, но без нагло виткање или оштетување на цевката.

Празнете еден сектор, затворете го, па преминете на следниот. Откако ќе престане истекувањето, оставете ги испусните точки отворени извесно време и проверете дали повторно се појавува вода. Тоа може да покаже дека во повисок дел или во спореден приклучок има задржан остаток.

Исклучете ја пумпата и обезбедете ја од ненамерно стартување
Затворете го доводот од изворот
Отворете ги испусните точки и краевите на редовите
Работете сектор по сектор
Проверете ги ниските места по завршувањето на празнењето

Практичен совет

Најдобар резултат се постигнува кога системот е проектиран со испусти на ниските точки. Ако такви испусти нема, запишете каде останува вода за следната реконструкција.

Филтрите не се оставаат полни и затворени

Филтерот често задржува повеќе вода отколку што се гледа однадвор. По прекинот на доводот, отворете го куќиштето според упатството на производителот, извадете го мрежестиот или дисковиот елемент и исцедете ја комората. Насобраниот песок, тиња и органски остатоци не треба да останат внатре цела зима.

Елементот измијте го со чиста вода и прегледајте го на светлина. Доколку е деформиран, скинат или тешко се затвора, забележете го за замена пред повторното пуштање. Заптивката исчистете ја од нечистотии и проверете дали е напукната или сплескана.

Куќиштето не треба да се стега со прекумерна сила. Претераното затегнување може да ја оштети навојната врска или заптивката, а лабавото затворање може да предизвика истекување при пролетното полнење. Ако филтерот се наоѓа во незаштитен простор и не може целосно да се испразни, подобро е да се демонтира и складира на суво место.

Испразнете ја комората на филтерот
Исчистете го филтерниот елемент
Проверете ја заптивката и навојот
Оставете го делот сув или преместете го во заштитена просторија
Не користете метални предмети за чистење на ситните отвори

Важно

Филтер со преостаната вода може да пукне иако главната цевка е празна. Филтерот се проверува како посебна комора, а не само како дел од линијата.

Пумпата бара посебна проверка

Кај пумпата треба да се разграничат електричниот дел и водната страна. Напојувањето мора да биде исклучено, кабелските врски да не лежат во влага, а местото околу моторот да биде суво и проветрено. Не отворајте електрични куќишта ако немате соодветно знаење и услови за безбедна работа.

Водната комора, усисната линија, потисниот приклучок и неповратниот вентил може да задржат вода. Следете ја процедурата за празнење предвидена за конкретниот модел. Кај некои пумпи има испусен чеп, кај други е потребно внимателно ослободување на приклучокот или демонтажа од страна на стручно лице.

Ако пумпата се наоѓа во незагреана просторија, нејзината заштита зависи од тоа дали просторот е навистина заштитен од мраз, а не само затворен од ветер. Затворен пластеник не гарантира дека техничката опрема ќе остане над температурата на замрзнување.

Исклучете го напојувањето пред работа
Проверете ја водната комора и приклучоците
Испразнете ја усисната и потисната страна според моделот
Заштитете ги каблите и приклучниците од влага
Побарајте сервисна помош ако не е јасно каде се испушта водата

Внимание

Не внесувајте вода под притисок или компримиран воздух во систем ако не знаете дали цевките, споевите и опремата се предвидени за тоа. Неправилен притисок може да предизвика дополнително оштетување.

Споеви, вентили и микроцевки: местата што лесно се прескокнуваат

По празнењето, прегледајте ги сите споеви, колена, Т-приклучоци и брзи спојки. Побарајте белузлави траги, деформации, лизгање на цевката од спојката и оштетени навои. Тие знаци не секогаш значат дека делот веднаш ќе откаже, но се причина за замена или поправка пред следното полнење.

Вентилите не треба да се оставаат во состојба во која меѓу затворените површини останува вода. Во зависност од конструкцијата, може да биде потребно делумно отворање за да се испразни комората. Не ги расклопувајте без да знаете како повторно се поставуваат заптивките и пружините.

Микроцевките и капалките може да се остават поврзани ако линијата е добро испразнета и заштитена од механичко газење. Кај системи со долги хоризонтални редови, подобро е краевите да бидат отворени или поставени така што водата да не се собира во свиткан дел.

Проверете ги навоите, заптивките и брзите спојки
Не оставајте цевка свиткана со вода во најниската точка
Означете го секој вентил што е неисправен или тежок за движење
Заштитете ги капалките од глодари и механички оштетувања
Не користете лепак или заптивна лента како замена за оштетен дел без проверка на компатибилноста

Што да направите ако системот не може целосно да се испразни

Некои инсталации немаат доволно испусти, имаат рамно поставени линии или се вкопани под нивото на теренот. Во таков случај не треба да се создава привидна сигурност со едно отворање на главниот вентил. Проценете кои делови можат да замрзнат и заштитете ги најчувствителните компоненти.

Филтрите, регулаторите, мерните инструменти и одделните надземни вентили може да се демонтираат и складираат во сув, незамрзнувачки простор, ако тоа го дозволува конструкцијата. Цевките што остануваат на место треба да имаат отворен пат за истекување каде што е можно, без водата да се насочува кон електрична опрема.

Изолациониот материјал може да го забави замрзнувањето, но не ја отстранува водата и не е замена за празнење. Особено не треба да се потпирате само на изолација кај мали филтерни комори, изложени вентили и делови што се наоѓаат надвор од пластеникот.

Одвојте ги деловите што може безбедно да се демонтираат
Оставете отвор за истекување на местата каде што е изводливо
Изолирајте ги изложените делови само како дополнителна мерка
Не блокирајте ги испустите со земја, крпи или пластика
Запишете кои делови останале со ризик од преостаната вода

Напомена

Ако не можете да ја утврдите насоката на водата или начинот на празнење на пумпата, подобро е да се побара помош од сервисер отколку да се отвори погрешен дел и да се оштети заптивката.

Проверка по празнењето и подготовка за повторно пуштање

По завршувањето на работата, оставете го системот во состојба што овозможува видлива контрола. Отворените испусни точки обележете ги за да не бидат заборавени, а демонтираните делови ставете ги во кутија со ознака од кој сектор се. Така напролет нема да се бараат по различни простории.

Пред првото полнење не вклучувајте ја пумпата веднаш под полн притисок. Најпрво вратете ги филтерот, регулаторите и вентилите, проверете ги заптивките и полнете постепено. Следете ги споевите, слушајте за необичен звук и проверете дали притисокот се однесува очекувано за вашиот систем.

Првото пуштање е истовремено и тест на зимската подготовка. Ако се појави истекување, прекинете го доводот, ослободете го притисокот и утврдете дали проблемот е во пукнатина, олабавен спој, оштетена заптивка или неисправен вентил.

Направете список на демонтирани делови
Обележете ги испустите што остануваат отворени
Проверете ги сите заптивки пред повторно склопување
Полнете постепено и контролирано
Прегледајте го секој сектор пред наводнување на културата

Кратка есенска листа за работата да не остане на половина

Подготовката е поуспешна ако се заврши со едноставна контролна листа, наместо со потсетување од памет. Таа може да се чува заедно со планот на пластеникот и да се користи повторно секоја сезона.

Ако во пластеникот има резервоар, дозатор за прихрана или дополнителен филтер, секој од тие делови треба да биде внесен во листата. Системите се разликуваат, па туѓа постапка не треба автоматски да се применува на сопствената инсталација.

Доводот е затворен, а пумпата е исклучена од напојување
Главната линија и сите сектори се испразнети
Филтерот е исчистен и без задржана вода
Пумпата и нејзините водни приклучоци се проверени
Вентилите и ниските точки се прегледани
Оштетените споеви се обележани за поправка
Демонтираните делови се складирани суво и означени
Испустите и отворените краеви се обележани за пролет

Практичен совет

Најевтината поправка е онаа што ќе ја направите пред замрзнувањето. Фотографија од секој сложен склоп и кратка белешка за редоследот на затворање можат да заштедат време при повторното склопување.

Заклучок

Пластеникот без зимска култура сепак бара подготовка. Испразнете ги линиите сектор по сектор, исчистете ги и заштитете ги филтрите, проверете ја пумпата и не ги заборавајте ниските точки, вентилите и малите комори.

Таму каде што целосно празнење не е можно, демонтирајте ги чувствителните делови и обезбедете им суво место без мраз. На пролет, системот пуштајте го постепено и проверете го секој спој пред да започне наводнувањето.

Најчесто поставувани прашања

Дали е доволно само да се затвори главниот вентил?

Не. Со затворање на главниот вентил се прекинува доводот, но водата може да остане во цевките, филтерот, регулаторот, пумпата и ниските точки. Потребно е секој дел што може да задржи вода да се испразни или заштити.

Треба ли да се отворат краевите на капковите линии?

Тоа може да помогне ако краевите се поставени така што водата може да истече и ако отворањето не создава ризик од оштетување. Кај долги или рамни линии сепак проверете дали останува вода во свиткани и ниски делови.

Може ли филтерот да остане монтиран преку зима?

Може само ако куќиштето и внатрешноста се целосно испразнети и местото е заштитено од замрзнување. Ако не сте сигурни дека нема преостаната вода, демонтирањето и складирањето на суво е побезбедна опција.

Дали изолација на цевките е доволна наместо празнење?

Изолацијата само го забавува губењето топлина и замрзнувањето. Таа не ја отстранува водата и не гарантира заштита при подолг студ, особено кај филтри, вентили и пумпни комори.

Што да направам со пумпата ако е поставена надвор од пластеникот?

Исклучете го напојувањето и испразнете ја водната страна според упатството за конкретниот модел. Ако просторот не е сигурно заштитен од мраз, чувствителните делови треба да се преместат или да се заштитат со соодветна сервисна постапка.

Како да знам каде останува вода во системот?

Следете ја линијата од изворот до крајните редови и побарајте ниски точки, затворени вентили и комори со капаче. Отворањето на испустите сектор по сектор и повторната појава на вода по кратко време може да открие скриен остаток.

Дали треба да се чисти филтерот пред зимата ако напролет повторно ќе се чисти?

Да. Талогот, песокот и органските остатоци може да ја оштетат мрежата, заптивката или куќиштето ако останат долго време. Чистиот и сув филтер полесно се проверува и побрзо се враќа во работа.

Може ли компресор да се користи за исфрлање на водата?

Само ако системот и постапката се предвидени за тоа и притисокот е безбеден за сите компоненти. Прекумерен притисок може да ги извади споевите, да ги оштети капалките или да го наруши филтерот, па без сигурно упатство подобро е рачно празнење или сервисна помош.

Што да направам со вентилите што се тешки за отворање?

Не ги форсирајте со долга рачка или удар. Проверете дали има притисок во линијата, исчистете ја надворешната нечистотија и следете ја конструкцијата на вентилот; ако и понатаму заглавува, означете го за поправка или замена.

Како безбедно да го пуштам системот по зимата?

Вратете ги демонтираните делови, проверете ги заптивките и отворете го доводот постепено. Следете ги споевите, филтерот и пумпата, а при истекување веднаш прекинете го доводот и ослободете го притисокот пред поправка.