Болести и штетници кај јаболко – практичен водич со симптоми и решенија
Јаболкото е една од најзначајните овошни култури во Македонија, но истовремено и една од најчувствителните кога станува збор за болести и штетници. Доколку не се реагира навреме, некои заболувања можат да предизвикаат сериозни загуби, намален принос и слаб квалитет на плодот.
Најважно е овоштарите да ги препознаат симптомите навреме и да имаат јасна стратегија за заштита.
Во овој водич ќе ги разгледаме најчестите болести и штетници кај јаболкото, како да ги препознаете и што да преземете.
Најчести болести кај јаболко
1) Чадлива краставост (Venturia inaequalis)
Ова е најопасната и најраспространета болест кај јаболкото. Се појавува речиси секоја година, особено во влажни услови.
Симптоми:
- маслинесто-зелени дамки на листовите
- темни дамки на плодот
- пукање и деформација на плодот
- предвремено опаѓање на листовите
Кога се јавува?
- најчесто од фаза розе пупка, преку цветање и прецветување
- во периоди со дожд и висока влажност
Како да се спречи?
- редовна превентивна заштита по фази
- чистење на заразени листови и плодови
- третман по берба со 5% уреа (многу корисна мерка)
2) Пепелница (Podosphaera leucotricha)
Пепелницата е болест која се јавува и во посуви услови. Најмногу ги напаѓа младите леторасти и листови.
Симптоми:
- бела прашкаста наслага на листовите
- свиткување и деформација на младите листови
- слаб раст на леторастите
- сушење на цветни пупки
Кога се јавува?
- од почеток на вегетација
- најмногу во топли и умерено влажни услови
Како да се спречи?
- резидба и отстранување на заразени леторасти
- добра проветреност на круната
- редовни третмани во критични фази
3) Складишни болести на плодот
Овие болести најчесто се забележуваат по берба, во ладилници или при чување на плодот.
Симптоми:
- гниење на плодот
- темни вдлабнати дамки
- омекнување на ткивото
- појава на мувла
Што влијае на појавата?
- оштетувања при берба
- неправилно складирање
- висока влажност во магацин
- плодови со инфекции од претходно
Превенција:
- внимателна берба без повреди
- сортирање на плодот
- правилни услови на складирање
- навремена заштита во текот на сезоната
Најчести штетници кај јаболко
1) Лисни вошки
Лисните вошки се едни од првите штетници што се појавуваат во пролет.
Симптоми:
- завиткани листови
- леплива течност (медена роса)
- слаб раст на младите леторасти
- појава на мравки околу дрвото
Кога се јавуваат?
- најчесто во периодот пред цветање и по цветање
Како да се намалат?
- зимско прскање со минерално масло
- следење и третирање ако бројот е висок
- избегнување непотребно уништување на корисни инсекти
2) Црвен овошен пајак
Овој штетник прави голема штета во топли и суви периоди.
Симптоми:
- ситни светли точки на листот
- листовите добиваат бронзена боја
- намалена фотосинтеза
- слаб развој на плодот
Кога се јавува?
- од крај на пролет до лето
- особено при суви услови
Превенција:
- зимско прскање (намалување на јајца)
- следење на популацијата
- третирање само кога има праг на штетност
3) Јаболков црв (Cydia pomonella)
Јаболковиот црв е најголемиот проблем во многу насади, бидејќи директно го уништува плодот.
Симптоми:
- дупка на плодот
- измет од гасеница околу отворот
- внатрешно изјадено семено куќиште
- опаѓање на оштетени плодови
Кога е најопасен?
- во периодот по прецветување
- во текот на јуни, јули и август (зависно од генерации)
Како да се контролира?
- редовна заштита во критичен период
- мониторинг (феромонски стапици)
- навремени третмани
Табела: Брз водич – симптом → причина → решение
| Симптом | Најверојатна причина | Што да се направи |
|---|---|---|
| Темни дамки на лист/плод | Краставост | Превентивна заштита + третман по берба |
| Бел прашок на лист | Пепелница | Резидба + редовни третмани |
| Завиткани листови | Лисни вошки | Следење + третирање по потреба |
| Дупка на плод | Јаболков црв | Мониторинг + третмани во критичен период |
| Бронзени листови | Пајак | Следење + третирање при праг |
| Гниење во складиште | Складишни болести | Внимателна берба + правилно чување |
Најважни превентивни мерки (што прават најголема разлика)
Ова се мерки што секој овоштар треба да ги практикува:
1. Зимско прскање
Го намалува стартниот притисок од штетници и инфекции.
2. Правилна резидба
Отворена круна = помалку болести.
3. Заштита по фази
Најдобар пристап за стабилна контрола.
4. Чистење на насадот
Отстранување:
- мумифицирани плодови
- суви гранки
- заразени остатоци
5. Завршна заштита по берба
Прскање со 5% уреа за намалување на инфекциски потенцијал.
Заклучок
Болестите и штетниците кај јаболкото се контролираат успешно само ако се работи:
- навремено
- по фази
- со добра агротехника
- со редовно следење на насадот
Најголемите проблеми најчесто доаѓаат од краставоста, пепелницата и јаболковиот црв, но со правилна програма и дисциплина, овие ризици можат значително да се намалат.
Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени.
Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK
