Шокантни бројки: Македонија произведува над 140 милиони литри млеко помалку отколку пред 8 години

Производството на млеко во Македонија во 2024 година бележи раст во споредба со претходната година, но и покрај тоа домашниот сектор и натаму е далеку од нивото што го имал пред неколку години. Новите податоци покажуваат дека опоравување има, но кризата не е надмината.

Според податоците од Државниот завод за статистика, во 2024 година во Македонија се произведени 323,4 милиони литри млеко, што е повеќе во однос на 2023 година, кога производството изнесувало 283,2 милиони литри. Тоа значи раст од околу 14,2 проценти за само една година.

Но, кога ќе се спореди со 2016 година, сликата е многу поинаква. Тогаш вкупното производство изнесувало 463,4 милиони литри, што значи дека денес Македонија произведува околу 140 милиони литри млеко помалку. Падот е поголем од 30 проценти, што е сериозен сигнал дека домашното млекопроизводство долгорочно слабее.

Раст има, но враќање на старото ниво нема

Најголем удар врз млекопроизводството се гледа во последните неколку години. По релативно стабилни бројки до 2020 година, следува пад во 2021, стагнација во 2022, а потоа и силен пад во 2023 година. Во 2024 има извесно закрепнување, но не доволно за да се зборува за целосно опоравување.

Особено е важно што расте и количината на млеко предадена во откуп на млекарници. Во 2024 година во откуп завршиле 233,9 милиони литри, додека во 2023 година таа бројка била 203 милиони литри. Тоа е раст од околу 15,2 проценти.

Сепак, и оваа бројка останува далеку под 2016 година, кога во откуп биле дадени 348,7 милиони литри. Тоа значи дека денес млекарниците откупуваат речиси 115 милиони литри помалку отколку пред осум години.

Повеќе од 72 проценти од млекото оди во млекарници

Од вкупното производство во 2024 година, дури 233,9 милиони литри завршиле во млекарниците. Тоа значи дека околу 72,3 проценти од произведеното млеко влегло во организиран откуп.

Останатиот дел се користел за:
24,3 милиони литри за прехрана во домаќинството,
21,5 милиони литри за директна продажба,
13,7 милиони литри за исхрана на добитокот,
28,8 милиони литри за преработка на самото стопанство,
и околу 1 милион литри загуби.

Овие бројки покажуваат дека и понатаму голем дел од домашното производство не оди исклучиво во индустриски текови, туку се задржува и на ниво на стопанство и директна продажба.

Што кажува ова за секторот

Податоците покажуваат две работи. Прво, 2024 година е подобра од 2023 и тоа е позитивен сигнал. Второ, долгорочниот пад останува сериозен и не може да се игнорира.

Тоа отвора важни прашања:
дали сточарите се откажуваат поради високи трошоци,
дали бројот на грла се намалува,
дали откупните цени се доволни,
и дали државната поддршка навистина го стабилизира секторот.

Ако растот продолжи и во 2025 година, тогаш може да се зборува за вистинско закрепнување. Но ако 2024 остане само краткотраен скок по големиот пад во 2023, тогаш кризата во млекопроизводството ќе продолжи да биде еден од најсериозните проблеми во македонското сточарство.

Извор: Државен завод за статистика

Како се движело производството на млеко во Македонија

Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени. 

Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK