Складирање и чување на јаболко – услови, температура, влажност и најчести грешки

Складирањето на јаболкото е подеднакво важно како и производството. Многу овоштари вложуваат огромен труд во резидба, заштита, прихрана и берба, а потоа дел од родот се уништува или губи квалитет само поради неправилно чување.

Јаболкото е жив плод и по бербата продолжува да „дише“, да созрева и да се менува. Ако условите во складиштето не се правилни, многу брзо доаѓа до:

омекнување
губење на тежина
појава на гниење
складишни болести
пад на пазарната вредност

Во продолжение следува практичен водич како правилно да се складира јаболкото.

Зошто правилното складирање е толку важно?

Целта на складирањето е да се:

задржи цврстината
задржи вкусот и шеќерите
зачува бојата
намали губењето на вода
спречи развој на болести

Правилното складирање може да ја продолжи употребната вредност на јаболкото со недели или месеци, зависно од сортата и условите.

Кога јаболкото е најпогодно за складирање?

За долго складирање најдобро е јаболкото да се бере:

малку порано од полна зрелост
цврсто
без повреди
со дршка
суво (не мокро од дожд или роса)

Плодови кои се презрели, оштетени или без дршка не треба да се чуваат долго.

Основни услови за складирање

Правилното складирање се базира на 3 главни фактори:

1) Температура

2) Влажност

3) Вентилација и чистота

Температура за складирање на јаболко

Температурата е најважниот фактор. Колку е пониска температурата (во дозволени граници), толку побавно јаболкото созрева и се расипува.

Во практика, јаболкото најдобро се чува на:

0°C до +4°C

Во професионални ладилници најчесто се одржува температура блиску до 0°C.

Табела: Влијание на температурата врз чување

Температура	Што се случува со плодот	Ризик
0–2°C	најдолго чување	минимален
3–4°C	добро чување	умерен
5–8°C	побрзо зреење	висок
над 8°C	брзо омекнување и гниење	многу висок

Влажност за складирање на јаболко

Јаболкото губи вода по бербата. Ако влажноста е ниска, плодот се:

смалува
збрчкува
омекнува
губи тежина (директна финансиска загуба)

Идеална влажност:

85% – 95%

Табела: Влажност и последици

Влажност	Последици
под 80%	јаболкото се суши, се смалува
85–95%	идеални услови
над 95%	ризик од кондензација и гниење

Вентилација – зошто е важна?

Во складиштето мора да има правилна циркулација на воздух, затоа што:

се отстранува вишокот етилен
се спречува задржување влага
се намалува ризик од мувла и гниење

Етиленот е гас што го забрзува зреењето. Ако нема вентилација, јаболкото побрзо старее.

Подготовка на јаболкото пред складирање

За најдобри резултати, по берба треба да се направат овие чекори:

1) Сортирање

Се одвојуваат:

оштетени плодови
плодови со дамки
презрели плодови
деформирани плодови

Овие не се погодни за долго чување.

2) Брзо ладење

Колку побрзо се олади плодот, толку подолго ќе се чува.

3) Чисти гајби

Гајбите мора да бидат чисти и суви, бидејќи валканите гајби носат инфекции.

Како правилно да се реди јаболкото во складиште?

Плодот не треба да се притиска или да биде „набиен“.

Практични правила:

Не пренатрупувај гајби
Остави простор за воздух
Не реди премногу високо
Чувај ја температурата стабилна

Најчести складишни болести кај јаболко

Во складирање најчесто се појавуваат:

сиво гниење
монилија
мувла
гниење преку повреди

Овие болести речиси секогаш почнуваат од:

модринка
гребнатина
притисок
оштетување при берба

Најчести грешки при складирање на јаболко

Ова се грешките што најчесто го уништуваат квалитетот:

1) Чување на висока температура

Дури и 6–7°C може значително да го скрати периодот на чување.

2) Ниска влажност

Плодот се суши и губи тежина.

3) Кондензација и премногу влага

Ако има капки вода во просторијата, се создава идеална средина за гниење.

4) Чување на оштетени плодови

Еден расипан плод може да зарази цела гајба.

5) Нечисто складиште и гајби

Мувла и бактерии остануваат од претходна сезона.

6) Нема вентилација

Етиленот се задржува и плодот побрзо зрее.

Табела: Брз водич – проблем и решение

Проблем во складиште	Причина	Решение
Плодот се збрчкува	ниска влажност	зголеми влажност
Плодот омекнува	висока температура	намали температура
Гниење во гајби	повреди + висока влага	сортирање + вентилација
Мувла во просторија	нечистотија	чистење и дезинфекција
Брзо зреење	етилен + топло	ладење + проветрување