Вкупниот откуп и продажба на земјоделски производи во Македонија во првото тримесечје од 2026 година изнесувале 4,08 милијарди денари, наспроти 5,75 милијарди денари во истиот период од 2025 година. Падот не е еднаков кај сите производи: јаболката и млекото се намалуваат, додека доматите, свињите и овците бележат раст.
Првите три месеци од 2026 година покажуваат послаб вкупен обем на откуп и продажба на земјоделски производи во споредба со истиот период лани. Разликата меѓу 4,08 и 5,75 милијарди денари е 1,67 милијарди денари, но самата вкупна сума не ја опишува целата слика.
Движењата по производи се различни. Кај јаболката и млекото е забележан пад, додека кај доматите, свињите и овците има раст. Тоа значи дека земјоделците не се соочуваат со една единствена состојба на пазарот, туку со различни услови според производот, сезоната и каналот на продажба.
Податоците се однесуваат само на првиот квартал од 2026 година, а не на целата година. Затоа тие се сигнал за почетокот на откупната и продажната активност, но не можат сами по себе да покажат каков ќе биде конечниот резултат до декември.
Вкупниот откуп е понизок отколку лани
Обработените податоци од Државниот завод за статистика покажуваат дека вкупниот откуп и продажба на земјоделски производи во првото тримесечје од 2026 година достигнале 4,08 милијарди денари. Во првиот квартал од 2025 година биле регистрирани 5,75 милијарди денари.
Тоа е намалување од 1,67 милијарди денари, односно приближно 29 проценти ако се споредат двете прикажани суми. Сепак, оваа пресметка се однесува на вредноста на откупот и продажбата, а не нужно на физичките количества. Помалата вредност може да биде поврзана со различни количества, различни цени или комбинација од двата фактора.
За производителите, најважната порака е дека вкупниот пад не треба автоматски да се толкува како пад кај секоја гранка. Разликите по производи се клучни за одлуките за производство, складирање и преговори со откупувачите.
- Првиот квартал на 2026: 4,08 милијарди денари
- Првиот квартал на 2025: 5,75 милијарди денари
- Разлика меѓу периодите: 1,67 милијарди денари помалку во 2026 година
Јаболката и млекото се меѓу производите со пад
Кај јаболката и млекото е регистрирано намалување во првиот квартал од 2026 година во споредба со истиот период од 2025 година. Бидејќи се работи за различни производи, причините не мора да бидат исти.
Јаболката во првиот квартал се поврзани со залихите од претходната берба, квалитетот на складираниот род и моментот кога производителите го продаваат овошјето. Падот во вредноста на откупот може да значи помали количества во каналите на откуп, послаба реализација на залихите или поинаква вредност на продадениот производ. Достапните податоци не покажуваат која од овие причини е пресудна.
Кај млекото, падот има директно значење за редовниот приход на фармите. Производителите треба да ја следат динамиката на преземање, условите за прием и исплатата, но од овие квартални податоци не може да се извлече конкретна причина за намалувањето.
- Јаболката бележат пад во споредбата на првите квартали
- Млекото бележи пад во истата споредба
- Податоците не даваат одделна причина за падот кај секој производ
Доматите, свињите и овците бележат раст
Спротивна слика има кај доматите, свињите и овците. Кај овие производи е забележан раст во првото тримесечје од 2026 година во однос на првиот квартал од 2025 година.
Растот покажува дека дел од пазарните сегменти имале поголема активност или повисока вкупна вредност на откупот и продажбата. Сепак, без одделни податоци за количества и цени не може да се каже дали растот главно доаѓа од поголем физички обем, од повисока вредност или од двете.
За производителите на домати ова е охрабрувачки сигнал за почетокот на годината, но не и гаранција за целата производна сезона. Кај свињите и овците растот може да се разгледува како поволен почетен тренд, со потреба од следење на трошоците за храна, одгледувањето и условите за преземање.
- Доматите бележат раст
- Свињите бележат раст
- Овците бележат раст
Што можат, а што не можат да кажат бројките
Статистиката за откуп и продажба ја покажува вредноста на регистрираната активност, но не дава целосна слика за заработката на секоја фарма. Приходот на производителот зависи и од производните трошоци, квалитетот, количината, начинот на продажба и условите договорени со откупувачот.
На пример, раст на вредноста кај одреден производ не значи автоматски дека секој производител имал повисока добивка. Ако трошоците растат побрзо од приходот, ефектот врз фармата може да биде ограничен. Истото важи и за падот: пониска вкупна вредност не мора да значи дека сите производители продале помалку.
Затоа кварталниот податок треба да се чита како показател за пазарното движење, а не како конечна пресметка на семејниот или фармерскиот приход.
- Вредноста на откупот не е исто што и добивката на производителот
- Не може да се утврди уделот на цената и количината без дополнителни податоци
- Кварталните резултати не се конечна слика за 2026 година
Како да го читаат податокот производителите
Земјоделците не треба веднаш да го зголемуваат или намалуваат производството само врз основа на една квартална споредба. Првиот квартал опфаќа ограничен дел од годината, а кај многу производи главниот откуп се одвива во други сезони.
Корисен чекор е секој производител да направи сопствена споредба: произведена количина, продадена количина, приход, трошок и непредаден производ. Така ќе се види дали проблемот е во пазарот, во приносот, во квалитетот или во трошоците.
Кај производите со раст, производителите треба да внимаваат сигналот да не го претворат во преголемо производство без обезбеден канал за продажба. Кај производите со пад, подобро е да се испита причината и да се проверат повеќе откупни можности пред да се донесе одлука за промена на производната структура.
- Водете одделна евиденција за количини, приходи и трошоци
- Разликувајте пад на количината од пад на вредноста
- Побарајте услови за откуп пред да планирате поголемо производство
- Следете го пазарот и во следните квартали
Откупувачите треба да гледаат подолг период
За откупувачите, разликите меѓу производите укажуваат дека пазарот не се движи рамномерно. Растот кај доматите, свињите и овците може да бара подобро планирање на приемот, транспортот и складирањето, додека падот кај јаболката и млекото отвора прашања за залихите, квалитетот и континуитетот на понудата.
Самите квартални податоци не покажуваат дали откупувачите имале недостиг, поголема понуда или промена во продажбата. За реална процена потребно е да се споредат и податоците од следните периоди, како и количините по производ.
Производителите имаат интерес условите за прием да бидат јасни и проверливи. Откупувачите, од своја страна, имаат потреба од стабилна испорака и квалитет што може да се планира. Подобрата комуникација меѓу двете страни може да го намали ризикот од непродаден производ.
- Планирањето на откупот треба да се темели на повеќе периоди
- Количината и квалитетот се исто толку важни како и вкупната вредност
- Јасните услови за прием го намалуваат ризикот од спор меѓу страните
Зошто првиот квартал не е доволен за годишна прогноза
Земјоделското производство е сезонско. Јаболката, доматите, млекото, свињите и овците немаат ист производен календар, ниту ист ритам на откуп. Затоа промената во јануари, февруари и март не може механички да се пренесе на останатите девет месеци.
Кај дел од производите првиот квартал е период на продажба на залихи или на редовно производство, додека кај други главната понуда доаѓа подоцна. Дури и кај производ што бележи раст на почетокот на годината може да следи поинаква слика во следните месеци.
Најкоректно е резултатите да се следат квартал по квартал, со одделна анализа за производите. Така ќе се види дали сегашните движења се траен тренд или краткорочна промена.
- Сезоната различно влијае врз секој производ
- Продажбата на залихи може да ја промени сликата во одреден квартал
- Годишниот резултат ќе зависи и од податоците за преостанатиот дел од 2026 година
Практичен чекор за наредниот период
Производителите можат да го искористат овој период за средување на евиденцијата и за проверка на каналите за продажба. За секоја култура или категорија животни треба да се одделат приходите од трошоците, а испораките да се бележат со количина и квалитет.
При разговор со откупувач, корисно е однапред да се разјасни што се презема, во каква состојба и со каква документација. Без конкретни податоци за условите, не треба да се претпостави дека растот на националниот откуп автоматски се пренесува и на секоја фарма.
Главната задача за следните месеци е следење, а не избрзано прогнозирање. Секој нов квартален податок ќе даде подобра основа за процена дали падот или растот продолжува.
- Соберете ги податоците за првиот квартал во една евиденција
- Одделете ги приходите од производните трошоци
- Проверете ги условите за прием пред испорака
- Споредувајте ги следните квартали со истиот период од 2025 година
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Одберете го вистинскиот термин, сенчете, полнете ги гајбите без притисок, ладете според културата и документирајте ја пратката пред транспорт.
Прочитај →
Августовската евиденција во насадите ги поврзува третманите, наводнувањето, бербата, квалитетот и отпадот со конкретна парцела.
Прочитај →
Заклучок
Првиот квартал на 2026 година носи пад на вкупниот откуп и продажба на земјоделски производи во Македонија, но истовремено покажува различни насоки по производи. Јаболката и млекото се со пад, додека доматите, свињите и овците се со раст.
За земјоделците тоа значи дека нема една општа пазарна порака што важи за сите. Одлуките треба да се темелат на сопствената евиденција, условите за откуп и следењето на наредните квартали. Бидејќи податоците опфаќаат само три месеци, конечната слика за 2026 година допрва ќе се гради.
Најчесто поставувани прашања
