Пари и права

Земјоделска пензија во 2026: колку плаќа земјоделецот месечно, кога стекнува право и каква пензија може да очекува

Земјоделска пензија е тема за која на село се зборува многу, а се знае малку. Едни велат дека „не вреди да се плаќа“, други плаќаат со години без да знаат колку ќе добијат. Во овој текст ги ставаме точните бројки за 2026 година: колкава е основицата, колку изнесуваат придонесите, кога се стекнува право на пензија и зошто земјоделските пензии се пониски од другите.

НАЈВАЖНОТО

Основицата за индивидуален земјоделец во 2026 е 13.828 денари, односно 20% од просечната плата.
За пензиско осигурување се плаќаат околу 2.600 денари месечно до јуни, а од јули, со новата стапка од 19,9%, околу 2.752 денари.
Право на старосна пензија: 64 години за мажи и 62 за жени, со најмалку 15 години стаж.

Кој може да се осигура како индивидуален земјоделец?

Според Законот за пензиското и инвалидското осигурување, како индивидуален земјоделец се осигурува лице за кое земјоделската дејност е единствено занимање. Тоа значи дека лицето не е вработено, не е самовработено и не е осигурено по друг основ. Ако сте вработени и плаќате придонеси преку плата, како земјоделец не се осигурувате.

Својството на осигуреник го утврдува Фондот на пензиското и инвалидското осигурување (ПИОМ) со решение. Со тоа решение земјоделецот се пријавува и во Фондот за здравствено осигурување.

Колку се плаќа за земјоделска пензија во 2026?

Основицата: 20% од просечната плата

Според Законот за придонеси од задолжително социјално осигурување, основицата за индивидуалните земјоделци е 20% од просечно исплатената месечна плата, објавена во јануари. За 2026 година Управата за јавни приходи ја објави просечната плата од 69.141 денар.

69.141 ден.просечна плата за 2026

13.828 ден.основица за земјоделец (20%)

19,9%стапка за пензиско од јули 2026

Нова стапка од јули 2026

Со измените на Законот за придонеси, објавени во „Службен весник“ бр. 148 од 6 јули 2026, стапката за пензиско и инвалидско осигурување за периодот јули–декември 2026 е 19,9%, наместо досегашните 18,8%. Стапката за здравствено осигурување останува 7,5%.

Придонес (основица 13.828,20 ден.)	Јануари–јуни 2026	Јули–декември 2026
Пензиско и инвалидско осигурување	18,8% = 2.599,70 ден.	19,9% = 2.751,81 ден.
Здравствено осигурување	7,5% = 1.037,12 ден.	7,5% = 1.037,12 ден.
Вкупно месечно	3.636,82 ден.	3.788,93 ден.

Колку е тоа годишно?

Годишно во 2026	Износ
Пензиско осигурување (6 месеци по 18,8% + 6 месеци по 19,9%)	32.109 ден.
Здравствено осигурување	12.445 ден.
Вкупно	44.554 ден.

Важно: Точниот износ што треба да го плаќате е наведен во решението што го добивате од ПИОМ и од Фондот за здравство. Ако имате стари долгови за придонеси, тие се пресметуваат одделно, често со камата.

Кога се стекнува право на земјоделска пензија?

Условите се исти како за сите осигуреници:

мажи: наполнети 64 години;
жени: наполнети 62 години;
и во двата случаи најмалку 15 години пензиски стаж.

Стажот како земјоделец се собира со стажот од претходни вработувања. Ако сте работеле 10 години во фабрика, а потоа 5 години сте осигурани како земјоделец, ги имате потребните 15 години.

Внимавајте: Стаж се смета само за периодите за кои придонесите навистина се платени. Неплатените месеци не влегуваат во стажот, дури и ако сте имале решение за осигурување.

Колкава пензија може да очекува земјоделецот?

Ова е делот што најмалку се кажува гласно. Висината на пензијата зависи од основицата на која сте плаќале и од годините стаж. Законот пропишува дека пензиската основица на индивидуалните земјоделци се утврдува од нивните основици на осигурување. Бидејќи земјоделецот плаќа на само 20% од просечната плата, и пензијата пресметана од таа основица е ниска.

Затоа земјоделските пензии се меѓу најниските во државата. Според податоците на Министерството за социјална политика од март 2024 година, просечната земјоделска пензија изнесувала околу 10.991 денар.

Најнизок износ на пензија: Законот предвидува право на најнизок износ на пензија кога пресметаната пензија е под одредена граница. Дали и колку тоа ќе ви ја зголеми пензијата зависи од вашиот стаж и од тоа кога го стекнувате правото. Пред да пресметувате, побарајте информација од ПИОМ за вашиот конкретен случај.

Колку ќе вложите за години?

За да се добие претстава за вложувањето: ако плаќате како во 2026 година, околу 32.000 денари годишно само за пензиско, вкупно ќе вложите:

Години стаж	Вкупно пензиски придонеси (по износите од 2026)
15 години	околу 482.000 ден.
25 години	околу 803.000 ден.
35 години	околу 1.124.000 ден.

Пресметката е илустративна. Основицата се менува секоја година со просечната плата, а со неа и износите.

Може ли да се плаќа на повисока основица?

Да. Законот за придонеси дозволува земјоделецот, по сопствено барање, да плаќа придонеси на повисока основица од пропишаната. Повисоката основица значи повисоки месечни уплати, но и повисока пензиска основица, а со тоа и повисока пензија.

На пример, ако плаќате на основица од 50% од просечната плата, односно 34.570 денари, пензискиот придонес по стапката од 19,9% би изнесувал околу 6.880 денари месечно, наместо 2.752.

Совет: Пред да одлучите за повисока основица, побарајте од ПИОМ проценка на идната пензија за двете варијанти. Најмногу се исплати кога има уште многу години до пензија и стабилен приход од стопанството.

Се исплати ли да се плаќа?

Секој одговара сам, но вреди да се знаат неколку работи:

Без стаж нема пензија. Ако немате 15 години стаж, нема право на старосна пензија, без разлика колку сте работеле на нива.
Осигурувањето не е само за старост. Тоа носи и право на инвалидска пензија и семејна пензија за брачниот другар и децата, под законски услови.
Здравственото осигурување ви дава пристап до лекар, болница и лекови.
Пензијата е доживотна и редовно се усогласува. Од октомври 2026 пензиите се зголемени за 3%.

Како да се пријавите?

Регистрирајте го земјоделското стопанство и проверете дали ги исполнувате условите за осигурување како земјоделец.
Поднесете барање во подрачната единица на ПИОМ за утврдување својство на осигуреник. Таму ќе ви кажат кои документи ви требаат.
Пријавете се во Фондот за здравствено осигурување со решението од ПИОМ.
Плаќајте редовно и чувајте ги уплатниците. Тие се доказ ако некогаш се појави спор за стажот.

Најчесто поставувани прашања

Колку плаќа земјоделецот за пензија месечно? +−

Во 2026 година, на основица од 13.828 денари, пензискиот придонес е 2.599,70 денари месечно за јануари–јуни и 2.751,81 денар за јули–декември. Со здравственото осигурување вкупно е околу 3.637, односно 3.789 денари месечно.

Зошто од јули се плаќа повеќе? +−

Со измените објавени во „Службен весник“ бр. 148/2026, стапката за пензиско осигурување за јули–декември 2026 е 19,9% наместо 18,8%.

Колку години стаж се потребни за пензија? +−

Најмалку 15 години пензиски стаж, со наполнети 64 години за мажи и 62 години за жени.

Дали се собира стажот од вработување и од земјоделство? +−

Да. Целиот пензиски стаж се собира, без разлика по кој основ сте биле осигурени.

Колкава е просечната земјоделска пензија? +−

Според податоците од март 2024 година, околу 10.991 денар. Земјоделските пензии се ниски затоа што придонесите се плаќаат на ниска основица.

Може ли да плаќам повеќе за да имам поголема пензија? +−

Да. По сопствено барање можете да плаќате на повисока основица. Тогаш се зголемува и пензиската основица.

Може ли да бидам вработен и осигурен како земјоделец? +−

Не. Како индивидуален земјоделец се осигурува лице за кое земјоделството е единствено занимање. Ако сте вработени, осигурени сте преку работодавачот.

Што ако не сум платил некои месеци? +−

Неплатените месеци не се сметаат во стажот, а долгот се пресметува со камата. Проверете ја состојбата во ПИОМ и договорете начин на плаќање.

Дали со осигурувањето добивам и здравствено? +−

Да. Со решението од ПИОМ се пријавувате и во Фондот за здравствено осигурување и плаќате придонес од 7,5% на истата основица.

Каде да се информирам за мојот случај? +−

Во подрачната единица на ПИОМ во вашиот град. Таму можете да побарате и податоци за досегашниот стаж и проценка на идната пензија.

Заклучок

Земјоделската пензија нема да биде голема ако се плаќа на најниската основица. Сепак, таа е разликата меѓу старост со редовен месечен приход и старост без никаков приход. Со околу 2.750 денари месечно за пензиско, земјоделецот собира стаж, а добива и право на инвалидска и семејна пензија и здравствено осигурување.

Најважно е да не чекате. Секоја година без стаж е година што ќе ви недостасува кога ќе наполните 64, односно 62 години. Отидете во ПИОМ, проверете го вашиот стаж и побарајте проценка. Потоа одлучете дали ќе плаќате на најниската или на повисока основица.

Износите се пресметани според просечната плата за 2026 година објавена од Управата за јавни приходи (69.141 ден.), основицата од 20% за индивидуални земјоделци според Законот за придонеси од задолжително социјално осигурување и стапките објавени од УЈП за јули–декември 2026. Прописите и износите се менуваат. Информациите треба да се проверат со надлежните институции (ПИОМ, Фонд за здравствено осигурување, УЈП). За конкретни правни прашања консултирајте се со правен стручњак.