Соседот изгради штала на 50 см од вашата куќа, а осоката тече во гаража: „село е“ не е одговор
Штала до соседна куќа е една од најчестите причини за кавги по македонските села. Во селото добитокот е дел од животот, но тоа не значи дека соседот смее да гради каде сака и да ја пушта водата од ѓубрето кон туѓ двор. Ова ни го испрати наш член.
„Дали има право комшијата да ја зачука шталата и плевната на 50 см до куќата на комшијата? Кога реагирав, ми рекоа: село било. Како и што треба да преземам за да биде како што треба? Водата од ѓубрето ми тече во гаражата.“
- Законот за сопственост и други стварни права ги штити соседите и во село. Мирисот од штала се толерира, но отпадните води во туѓ имот не.
- Дали шталата смее да стои на 50 см зависи од тоа дали има дозвола и што пропишува урбанистичкиот план. Тоа го проверува градежниот инспектор.
- Документирајте ја штетата, барајте писмено решение од соседот, па пријавете кај инспекциите. Судот е последниот чекор.
„Село е“: дали тоа е оправдување?
Делумно, но не за сè. Законот изречно ги зема предвид месните прилики. Тоа значи дека во село, каде се чува добиток, ќе се толерира повеќе мирис, бучава и муви отколку во град. Никој не може да бара соседот да престане да чува крави само затоа што шталата мириса.
Но истиот закон поставува граница. Член 11 вели дека сопственикот мора да се воздржува од дејства што ги отежнуваат соседите над мерата што е вообичаена. Меѓу примерите законот ги наведува непријатните миризби и истекувањето на отпадни води. Осока и ѓубре што течат во туѓа гаража не се вообичаени ниту во најмалото село.
Што вели законот кога штала до соседна куќа прави штета
| Член | Што вели, едноставно | Како се однесува на вашиот случај |
|---|---|---|
| Член 11 | Сопственикот не смее да ги вознемирува соседите над вообичаената мера: мирис, чад, бучава, отпадни води. | Осоката во вашата гаража е токму „истекување на отпадни води“. |
| Член 28 | Сопственикот мора да обезбеди дождовницата од неговата зграда да не паѓа на туѓа недвижност. | Кровот на шталата на 50 см од вашата куќа не смее да ја слева водата кон вас. |
| Член 29 | Не смее да се менува текот на водата на штета на друго земјиште, ниту намерно да се оптоварува соседното. | Ако со насипување или бетонирање водата е насочена кон вас, тоа е спротивно на законот. |
| Член 17 | Соседите имаат право ова да го бараат и пред суд. | Ако разговорот не успее, имате правен пат. |
| Член 123 | Ако објектот ја преминал границата и зафатил дел од туѓ плац, соседот може да бара враќање во поранешна состојба или надомест. | Важно ако шталата е изградена делумно на вашето земјиште. |
Дали смее шталата да стои на 50 см од вашата куќа?
Законот за сопственост нема едно правило за растојание од границата што важи насекаде. Растојанијата меѓу објектите и од границата на парцелата се одредуваат со урбанистичкиот план или со планската документација за тоа место, а секој објект треба да биде изграден со соодветен акт според Законот за градење.
Затоа, првото прашање е: дали шталата и плевната имаат дозвола?
- ✓Ако немаат дозвола, или се изградени спротивно на неа, градежниот инспектор може да ја утврди состојбата и да преземе мерки.
- ✓Ако имаат дозвола, сепак сопственикот мора да ги почитува соседските права. Дозволата не му дава право да ви ја пушта осоката во гаражата.
- ✓Ако објектот ја преминал границата, имате право да барате да се врати поранешната состојба.
Кога станува збор за штала до соседна куќа, многу општини донеле и посебни одлуки за чување домашни животни во населени места, со правила за растојанија од соседните куќи и за чување на ѓубрето. Прашајте во вашата општина дали имаат таква одлука, бидејќи таа може да биде многу корисна за вашиот случај.
Чекор по чекор: што да направите
- Документирајте сè. Фотографирајте и снимајте ја водата и ѓубрето во гаражата, влагата по ѕидовите и оштетувањата, со датум. Најдобро е веднаш по дожд, кога се гледа одакле доаѓа водата.
- Разговарајте мирно со соседот. Предложете конкретни решенија (подолу). Многу спорови завршуваат тука.
- Пратете писмено барање. Ако разговорот не помогне, напишете кратко писмо: што се случува, од кога и што барате. Чувајте копија. Тоа подоцна е доказ дека сте реагирале.
- Пријавете кај градежниот инспектор во општината: дали шталата и плевната имаат дозвола и дали се на дозволено растојание.
- Пријавете кај комуналниот инспектор или инспекторот за животна средина во општината, за истекувањето на осоката и неуреденото ѓубриште.
- Известете ја Агенцијата за храна и ветеринарство, ако во шталата има животни, за да провери дали објектот ги исполнува условите за чување животни и складирање ѓубре.
- Тужба како последен чекор. Ако ништо не помогне, преку адвокат можете да барате суд да нареди престанок на вознемирувањето и надомест на штетата на вашата куќа.
Кои решенија да му ги предложите на соседот
Често соседот не прави штета намерно, туку не размислил каде оди водата. Овие решенија не се скапи и го решаваат проблемот:
- ✓Олук и одводна цевка на кровот на шталата, насочени кон неговиот двор, не кон вашиот ѕид.
- ✓Бетонска плоча со раб за ѓубрето, за осоката да не истекува во земјата.
- ✓Јама или резервоар за осока, што ќе се празни и ќе се користи како ѓубриво на нива.
- ✓Преместување на ѓубриштето на подалечен дел од неговиот двор.
- ✓Канал или ригола покрај границата, што ја води водата подалеку од вашата куќа.
Најчесто поставувани прашања
Може ли соседот да ме одбие со „село е, сите така држат стока“?+−
За мирис и вообичаена бучава од стока, делумно да, бидејќи законот ги зема предвид месните прилики. За отпадни води што течат во вашиот имот, не. Тоа законот изречно го наведува како недозволено вознемирување.
Колку треба да биде оддалечена штала од соседна куќа?+−
Нема едно растојание што важи насекаде. Тоа го одредуваат урбанистичкиот план за местото и, во многу општини, посебна одлука за чување домашни животни. Прашајте во општината кои правила важат за вашето село.
Кој инспектор е надлежен за шталата?+−
За тоа дали е изградена со дозвола, градежниот инспектор. За осоката и ѓубрето, комуналниот инспектор или инспекторот за животна средина. За условите за чување животни, Агенцијата за храна и ветеринарство.
Шталата има дозвола. Дали тогаш смее да ми тече осоката?+−
Не. Дозволата за градење не го ослободува сопственикот од обврските кон соседите. И со дозвола, тој мора да обезбеди водата и осоката да не влегуваат во вашиот имот.
Може ли да барам надомест за штетата во гаражата?+−
Да, ако штетата е предизвикана од неговиот објект. Затоа е важно да ја документирате: фотографии, видеа, а по можност и проценка од градежен стручњак за трошоците за санација.
Што ако шталата е изградена делумно на мојот плац?+−
Тогаш, според законот, можете да барате враќање во поранешна состојба, надомест за заземеното земјиште или откуп. Прво извадете имотен лист и, ако треба, повикајте геодет да ја утврди точната граница.
Дали прво морам да одам на суд?+−
Не. Најбрзо и најевтино е да се почне со разговор, писмено барање и пријави до инспекциите. Судот е последен чекор, кога сè друго ќе пропадне.
Дали може да се пријави анонимно?+−
Инспекциите примаат пријави и од граѓани, но кога вие сте оштетената страна, подобро е да пријавите со свое име. Така ќе можете да ги следите исходот и решенијата на инспекторот.
Заклучок
Штала до соседна куќа не е забранета сама по себе. Во селото добитокот е дел од животот, и законот тоа го почитува. Но правото на соседот да чува стока завршува таму каде што почнува вашата куќа. Осоката и водата од ѓубрето не смеат да течат во туѓа гаража, без оглед дали е град или село. Најпрво документирајте ја штетата и разговарајте со соседот. Ако тоа не помогне, инспекциите во општината, а на крај и судот, постојат токму за вакви случаи.
Имате слично прашање? Пишете ни во групата на Земјоделие.мк, а одговорите ќе ги објавуваме на порталот.
