Нерамномерното никнење не значи автоматски дека нивата треба повторно да се сее. Со броење на растенијата на повеќе точки, проверка на семето и преглед на празните места може да се разликува лошата сеидба од сушењето, почвената кора или оштетувањето од штетници.
По есенската сеидба на пченица и јачмен, првите нерамномерни редови често предизвикуваат брза одлука за досејување. Сепак, дел од растенијата може да никнат подоцна, особено на потешки, поладни или посуви делови од парцелата. Затоа проценката треба да се направи на целата нива, а не само на местото што најмногу се забележува од патот.
Целта е да се утврди колку растенија навистина се присутни, како се распоредени и зошто недостигаат. Ретки растенија рамномерно распоредени по целата површина не се ист проблем како големи празни ленти, непрекинати делови без никулци или оштетени редови покрај меѓите.
Височината, изложеноста, типот на почвата, предсеидбената обработка и влагата значително се разликуваат меѓу македонските производни подрачја. Одлуката за досејување треба да се темели на конкретната парцела, фазата на посевот и очекуваната можност младите растенија да ја надоместат разликата со братење.
Не одлучувајте според првиот впечаток
Прегледот направете го кога редовите можат јасно да се следат, но оставете простор за доцно никнење ако во почвата има влага, а семето е здраво. Парцелата прво поминете ја во повеќе правци и забележете дали проблемот се повторува на одредени места или е случаен.
Празнините по трагите од тркалата, на свртувањата, покрај нерамнините и на местата каде што се задржувала вода не треба веднаш да се претвораат во просек за целата нива. Тие се посебни зони и треба одделно да се оценат.
- Избегнувајте броење само покрај патот или на најдобриот дел од парцелата.
- Означете најмалку неколку репрезентативни точки во добар, просечен и проблематичен дел.
- Запишете ја сортата, датумот на сеидба, семенската норма и претходната култура ако податоците ви се достапни.
Како правилно да броите растенија на терен
Изберете повеќе точки по дијагонала или по цик-цак низ нивата. На секоја точка избројте ја истата должина од редот или истата површина, за резултатите да можат да се споредат. Ако редовите се нееднакви, измерената должина на еден или повеќе соседни редови е попрактична од проценка со око.
Бројте само растенија што имаат јасен никулец и се цврсто вкоренети. Одделно забележете ги растенијата што се појавиле, но се пресечени, извадени или лежат на почвата. Кај сомнителните празни места, внимателно раскопајте неколку сантиметри околу местото за да проверите дали има набабрено или изгниено семе.
- Користете мерна лента, стап со обележана должина и тетратка или телефон за запис.
- На секоја точка запишете го бројот на растенијата и должината или површината што сте ја броеле.
- Соберете ги податоците од сите точки и пресметајте просек, но не ги губете одделните записи за проблематичните зони.
- Фотографирајте ги типичните празнини одблизу и од поширок план.
Пресметка без комплицирање
Ако броите по должина на редот, запишете колку метри сте измериле и колку растенија сте нашле. Бројот на растенијата поделете го со измерените метри за да добиете просек по метар ред. Истата постапка повторете ја на повеќе места, а потоа споредете ги вредностите.
За проценка по квадратен метар потребно е да го знаете меѓуредното растојание. Бројот на растенија по метар ред се дели со меѓуредното растојание изразено во метри. На пример, ако во еден метар ред има 18 растенија, а меѓуредното растојание е 0,15 метри, пресметката е 18 ÷ 0,15 = 120 растенија на квадратен метар. Ова е само пример за методот, а не препорачан склоп за секоја сорта, почва или рок на сеидба.
Резултатот споредете го со целта поставена при сеидбата и со агрономската препорака за конкретната сорта и услови. Не користете една универзална бројка за сите ниви, бидејќи раниот или доцниот рок, влагата, височината и способноста за братење ја менуваат проценката.
- Запишете ги мерните единици за секое броење.
- Не мешајте податоци од различни сорти или различни рокови на сеидба.
- Одделно просечете ги добрите и слабите зони ако разликата меѓу нив е голема.
Лоша сеидба: препознатливи знаци на терен
Кога семето не е поставено на слична длабочина, никнувањето често е нееднакво по должината на редот. На едно место има густи групи, а веднаш потоа подолги празнини. Таквиот распоред може да упатува на нестабилна брзина на сеидбата, затнат или неправилно подесен сејачки апарат, лизгање на тркалата или премногу влажна почва при работа.
Ако празнините се повторуваат во правилен ритам или следат одредени редови, проверете дали проблемот потекнува од машината. На краевите од парцелата може да има и преклопување или пропуштање при свртување. Запишете ја насоката на редовите, бидејќи таа често помага да се поврзе образецот со движењето на сејачката.
При раскопување, незасеаната почва без трага од семе укажува на пропуст во полагањето, додека семе на погрешна длабочина упатува на проблем со подесувањето или подготовката на леглото.
- Проверете дали празнините имаат правилен образец.
- Побарајте семе во почвата на почетокот, средината и крајот на проблематичниот дел.
- Сравнете ја длабочината и влажноста на местата со добар и слаб склоп.
- Проверете го сејачкиот апарат пред евентуална повторна интервенција.
Сушење, почвена кора и задржување вода
Никулецот може да се појави нерамномерно кога влагата не е распоредена еднакво во семеното легло. Испукани површински делови, грутки, плитко покриено семе и места изложени на ветер може да дадат прекини во никнењето. Кај потешки почви, површинската кора може физички да го спречи никулецот да излезе, иако семето започнало да 'рти.
На спротивната страна, вдлабнатини и делови со задржана вода може да покажат проретчени растенија, пожолтување или омекнато семе. Ископајте неколку места со различен изглед и проверете дали коренчето е бело и живо, потемнето и изгниено или целосно отсутно.
Не кршете ја кората или не обработувајте го веќе никнатиот посев без стручна проценка. Механичката интервенција може да ги оштети преостанатите растенија и да создаде уште поголеми празнини.
- Проверете ја влагата под површината, а не само изгледот на врвот.
- Барајте разлика меѓу ридести, рамни и вдлабнати делови.
- Забележете дали проблемот се совпаѓа со местата каде што водата се собира или истекува.
- Не наводнувајте автоматски без проверка на реалната влажност и можноста за дренажа.
Оштетување од инсекти, птици и глодари
Оштетувањето од штетници обично не изгледа исто како пропуст при сеидба. Може да има извадени растенија, пресечени стебленца, изгризани листови, ископана почва или празнини со траги од движење. Понекогаш семето е присутно, но е оштетено пред никнењето.
Прегледајте ги рабовите на парцелата, местата покрај канали, меѓи и стрништа, како и зоните со растителни остатоци. Ако оштетувањето е во мали групи или следи траги и тунели, причината може да биде различна од проблемот со машината или влагата.
Не применувајте препарат само врз основа на сомнеж. За избор на мерка потребни се препознавање на причинителот, проценка на интензитетот и употреба само на средство што е одобрено за конкретната култура и намена, според декларацијата.
- Побарајте пресечени стебленца, изглодани листови и траги од копање.
- Проверете дали празнините се поголеми покрај меѓите или рамномерно распоредени.
- Зачувајте примерок или фотографија за полесна стручна идентификација.
- Не мешајте оштетување од штетници со слабо никнување без раскопување.
Кога празнините се локални, а кога се проблем за целата нива
По броењето, направете карта на парцелата со три категории: рамномерно никнат дел, проретчен дел и јасно празен дел. Така ќе видите дали просекот ја крие вистинската состојба. Парцела со добар склоп и неколку ограничени празни зони не се проценува исто како парцела со слаб склоп по целата површина.
Локалните празнини може да се разгледуваат одделно, особено ако причината е пропуст при сеидба и се наоѓаат во јасно ограничени ленти. Кај големи и расфрлани празнини, повторното влегување со машина може да оштети повеќе растенија отколку што ќе поправи.
При проценката земете ја предвид фазата на развој. Растение што доцни, но има жив корен и доволно влага, може да продолжи да се развива. Растение што е исчезнато, изгниено или уништено не може да се надомести со дополнително братење.
- Нацртајте ги празните зони на едноставна скица или обележете ги со GPS-запис.
- Одделете ги причините: пропуст, сушење, вода, кора или штетник.
- Споредете ја големината на празнината со ширината на редовите и можноста машината безбедно да помине.
- Побарајте мислење од локален агроном кога проценката е на граница меѓу задржување и досејување.
Одлука за досејување без дополнително оштетување
Досејување има смисла само ако празнините се доволно јасни, причината е позната или отстранлива, а новото семе може да воспостави растенија без сериозно оштетување на постојниот посев. Ако празнините се резултат на трајно влажна зона, силна кора или активен штетник, дополнителното семе може повторно да пропадне.
Пред одлуката проверете ја фазата на постојниот посев, пристапот со механизација, влажноста и можноста за рамномерно внесување на семето. При многу доцна интервенција, новите растенија може да останат развојно нееднакви со првите, па нивниот придонес не треба да се претпостави без стручна проценка.
Ако проблемот зафаќа значителен дел од парцелата, прашањето не е само досејување на празнините, туку економска и агрономска проценка на целиот посев. Запишете што е направено, колкава површина е зафатена и каков бил првичниот склоп за да имате основа за следната одлука.
- Досејувајте само по јасно мапирани празни зони.
- Не влегувајте со машина по премногу влажна почва.
- Проверете дали дополнителното семе е соодветно за сортата, рокот и условите.
- Кај поголем зафат направете пресметка на површината и потребниот материјал со реални податоци од вашата нива.
Што да следите по првата проценка
Прегледот не завршува со едно броење. Повторете го набљудувањето по одреден период, особено ако дел од семето е во влажна почва и има можност за подоцнежно никнење. На истите обележани точки запишете дали се појавиле нови растенија, дали постојните напредуваат и дали се зголемува оштетувањето.
Следете ја бојата, исправеноста и коренот на растенијата, но не донесувајте заклучок само според висината. Густ посев со слаби растенија може да има друг проблем од редок, но здрав посев. Разликите меѓу јужни и северни експозиции, повисоки и пониски делови и различни типови почва треба да останат одделно запишани.
Овие белешки се корисни и за следната сеидба: покажуваат каде се повторува проблемот, дали треба да се подобри подготовката на леглото и дали сејачката работи рамномерно.
- Користете ги истите мерни точки при секој преглед.
- Запишете датум, фаза на раст и состојба на почвата.
- Следете ги рабовите и местата со траги од штетници.
- Сочувајте ги записите за споредба со идните парцели и рокови на сеидба.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Крупни грутки, нерамна површина и премногу растресит слој го нарушуваат никнењето на пченицата и јачменот. Проверете го семеното легло пред сеидбата.
Прочитај →
Заклучок
Нерамномерниот посев на пченица или јачмен се оценува со мерење, раскопување и споредба на различни делови од нивата. Пресметајте го склопот на повеќе точки, утврдете дали празнините се од сеидбата, влагата, почвената кора или штетници и дури потоа разгледајте досејување.
Ограничените празнини со позната причина може да се решаваат одделно, додека непознат или распространет проблем бара стручна проценка и внимателно следење. Со точни белешки од оваа есен полесно ќе ги поправите подготовката на почвата, подесувањето на сејачката и изборот на следниот рок.
Најчесто поставувани прашања
