Правилното наместување на комбајнот не се избира еднаш за цела сезона. Брзината, бројот на вртежи, зазорот на барабанот, ситата и вентилаторот мора да се приспособат според културата, влагата, приносот и количината на слама, а секоја промена треба да се провери со краток пробен премин.
Загубите при жетва не се секогаш видливи од кабината. Зрно може да остане пред хедерот, да не се изврши целосно во вршачкиот апарат или да биде исфрлено со плевата преку ситата. Дополнителен проблем се скршените зрна во резервоарот, кои не се гледаат како класичен растур на нивата, но ја намалуваат продажната вредност на приносот.
Најсигурниот пристап е мерење по краток пробен премин. Комбајнот се запира на репрезентативен дел од парцелата, моторот внимателно се исклучува, а потоа се проверуваат зрната пред хедерот и зад машината. Така операторот може да утврди каде настанува загубата, наместо наизменично да ги менува сите поставки.
За ориентација, просечниот принос во 2023 година изнесувал 3.095 килограми по хектар кај пченицата и 3.182 килограми кај јачменот, но разликите меѓу парцелите можат да бидат големи. Затоа фабричките поставки се само почетна точка, а вистинското наместување се бара на самата нива.
Прво утврдете каде се создава загубата
Пред да се зголемат вртежите или да се затворат ситата, треба да се разликуваат преджетвените загуби од загубите што ги создава комбајнот. Зрната што лежеле на земја пред преминот може да се последица на осипување, полегнување, птици или невреме. Тие не треба автоматски да се припишат на машината.
Зрната што се појавуваат зад комбајнот се поврзани со хедерот, вршењето, сепарацијата или чистењето. Ако причината не се утврди правилно, операторот може премногу да го затегне вршењето и да предизвика кршење на зрното или дополнителен растур преку ситата.
- Пред хедерот: проверете ги ножот, макарата, висината на хедерот и осипувањето пред сечење.
- Зад хедерот и под машината: проверете го вршењето, сепарацијата и чистењето.
- Во резервоарот: барајте скршени зрна, нечистотии и недовршено извршени класови.
Како да направите краток пробен премин
Пробата треба да се направи по кратко движење во дел од нивата што ја претставува целата парцела. Не чекајте до крајот на нивата, бидејќи влагата, густината и количината на слама може да се разликуваат. Комбајнот запрете го без претходно празнење на системот, за да се измери реалната состојба при работа.
По запирањето, внимателно исклучете го моторот и почекајте сите подвижни делови да мируваат. За одделување на загубите од хедерот, машината може да се врати неколку метри наназад, па да се пребројат зрната оставени само во просторот што бил поминат со хедерот.
Практична теренска проверка е рамка со површина од приближно 0,93 квадратни метри, односно 10 квадратни стапки, поставена низ ширината на откосот. Броењето дава ориентација, а најпрецизна споредба се добива со собирање и мерење на масата на зрната и пресметка во килограми по хектар.
- Направете проба на најмалку еден репрезентативен дел од секоја различна парцела.
- Запишете ги почетните поставки пред промената.
- Проверете ги и загубите и чистотата на зрното во резервоарот.
Брзината на движење треба да го следи оптоварувањето
Побрзото движење не значи автоматски поголем дневен учинок. Ако моторот паѓа со вртежи, се полни системот за чистење или зад комбајнот растат загубите, брзината е преголема за условите. Намалувањето на брзината го намалува приливот на маса и му остава простор на машината правилно да изврши, оддели и исчисти.
Во слаб посев, претераната брзина може да го оптовари хедерот и сепарацијата, иако приносот визуелно изгледа мал. Во густ посев, премногу бавното движење го намалува капацитетот без потреба, но и тука моторот, загубите и чистотата на зрното се подобар водич од брзинометарот.
При промена на дел од нивата, сортата или влагата, направете нова проба. Поставката што одговара на сув посев наутро може да биде несоодветна попладне, кога масата станува потопла, повлажна или покршлива.
- Намалете ја брзината ако моторот губи вртежи или се зголемува повратниот материјал.
- Не ја зголемувајте брзината само затоа што резервоарот сè уште не е полн.
- Следете ги истовремено загубите зад машината и состојбата на зрното во резервоарот.
Барабанот и зазорот: целосно вршење без кршење
Ако зад комбајнот има цели класови или зрна што останале во класот, прво проверете го вршењето. Кај конвенционален комбајн, најнапред постепено се намалува зазорот меѓу барабанот и подбарабанот. Ако тоа не е доволно, бројот на вртежи се зголемува во мали чекори.
Преголемите вртежи можат да го кршат зрното, да создадат повеќе ситен материјал и да го преоптоварат системот за чистење. Кај сув и кршлив посев користете ги најниските вртежи што обезбедуваат целосно вршење. Во резервоарот проверувајте дали зрната се напукнати или скршени.
Повлажната маса и зелената слама го забавуваат протокот низ машината. Тоа не значи дека секоја тешкотија треба да се реши со поголем број вртежи. Потребна е нова проба со проверка на брзината, зазорот, протокот на воздух и состојбата на ситата.
- Цели класови зад машината: прво намалете го зазорот, а потоа внимателно зголемувајте ги вртежите.
- Скршено или напукнато зрно во резервоарот: намалете ги вртежите или зголемете го зазорот.
- Сув посев: барајте најниска агресивност што сепак обезбедува целосно вршење.
- Влажна слама: проверете го целиот проток низ машината, а не само барабанот.
Ситата и вентилаторот го одредуваат чистењето
Ситата треба да бидат доволно отворени за зрното да поминува, но не толку што долното сито ќе се преоптовари со нечистотии. Добра почетна практика е пошироката препорачана поставка од упатството за конкретниот модел, па постепено затворање само ако во резервоарот има премногу плевел и слама.
Премногу затворено сито создава повратен материјал и дополнително повторно вршење. Премногу отворено сито пропушта нечистотии во резервоарот. Затоа проверката на зрното во резервоарот мора да се прави заедно со набљудување на отпадот зад машината.
Премал проток на воздух остава лесен материјал во зрното и го оптоварува ситото. Преголем проток може да исфрла употребливи, лесни зрна. Почнете блиску до горната препорачана вредност за културата и намалувајте само ако проверката покаже дека зрното излегува со отпадот.
- Многу нечистотии во резервоарот: проверете го протокот на воздух и затегнатоста на ситата.
- Чисти зрна во отпадот: намалете го вентилаторот или проверете дали ситата се премногу отворени.
- Преголем повратен материјал: проверете дали ситата се претесни или вршењето е премногу агресивно.
Хедерот, ножот и макарата спречуваат загуби пред машината
Превисоко поставен хедер може да остави класови, особено во нерамномерен или полегнат посев. Прениско поставен хедер внесува повеќе слама и земја, го оптоварува комбајнот и го отежнува чистењето. Висината треба да се усогласи со висината на класот, состојбата на теренот и условите за сечење.
Кај ниски или полегнати растенија проверете дали макарата го внесува посевот кон ножот, наместо да го удира и да го осипува пред сечењето. Зрната што се наоѓаат пред хедерот упатуваат на проблем со ножот, макарата, висината или брзината на хедерот, а не со ситата.
Не ја спуштајте висината без проверка на теренот. Камења, нерамнини и влажна почва можат да предизвикаат оштетување на хедерот и непотребно внесување земја во машината.
- Проверете дали ножот сече рамномерно по целата ширина.
- При полегнат посев наместете ја макарата така што ќе го подигнува, а не ќе го удира класот.
- Следете дали загубата се создава пред ножот или по влезот во хедерот.
Прилагодување според пченицата, јачменот и условите на парцелата
Пченицата и јачменот може да имаат различна висина на класот, количина на слама, степен на полегнување и чувствителност на осипување. Истата поставка не треба механички да се пренесува од една култура или парцела на друга.
Влажноста се менува во текот на денот, а со неа се менуваат и протокот на слама, потребниот број вртежи и однесувањето на ситата. Во суви услови приоритет е да се избегне кршење, додека кај повлажна маса треба да се обезбеди непречен проток без создавање затнување.
Приносот исто така влијае врз оптоварувањето. Парцела со висок принос бара внимателно следење на брзината и капацитетот на машината, додека во послаб посев правилното внесување преку хедерот може да биде поголем проблем од сепарацијата.
- Промена на културата: повторно започнете од препораките за конкретниот модел.
- Промена на влагата: направете нов краток премин и проверете го отпадот.
- Промена на приносот или густината: прилагодете ја брзината според оптоварувањето.
- Полегнат посев: посебно следете ги макарата, висината на хедерот и осипувањето.
Едноставен редослед за секоја следна промена
Најдобар резултат се постигнува со систематска проверка, а не со истовремено менување на брзината, барабанот, вентилаторот и ситата. Почетните вредности земете ги од упатството за конкретниот модел, а потоа работете со мали корекции.
По секоја корекција направете нов краток премин во слични услови. Проверете ги загубите пред хедерот, зрната зад машината, содржината на резервоарот и скршените зрна. Ако резултатот се влоши, вратете ја последната промена и продолжете со друга поставка.
- Запишете ја културата, влагата, приносот и почетните поставки.
- Проверете го хедерот пред да ги менувате вртежите.
- При недовршено вршење прво коригирајте го зазорот, па вртежите.
- При скршено зрно намалете ја агресивноста на вршењето.
- При нечисто зрно проверете ги ситата и вентилаторот.
- Повторете го мерењето по секоја промена.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Приносот на пченицата во голема мера се одлучува во октомври, а не во јуни. Ги издвоивме седумте најчести грешки при есенската сеидба и како да ги избегнете на вашата нива.
Прочитај →
Практичен водич за препознавање на збиена почва, проверка со лопата и избор меѓу плитко разрохување, длабока интервенција и постојани машински траси.
Прочитај →
Заклучок
Комбајнот се наместува според состојбата на посевот, а не според една универзална бројка. Краткиот пробен премин, одделувањето на загубите и внимателното менување на само една поставка овозможуваат брзо да се пронајде вистинската причина.
При секоја промена на парцелата, сортата, приносот, влагата или времето во денот, повторно проверете ги хедерот, брзината, барабанот, ситата и вентилаторот. Така жетвата завршува со помал растур, помалку скршено зрно и подобар реален принос од нивата.
Најчесто поставувани прашања
