Влажната почва, калливите дворови и мократа постилка го зголемуваат ризикот од омекнување, повреди и воспаление на копитата кај овците. Пред стадото подолго да остане во штала, одгледувачот треба да ги прегледа копитата, да ги исуши лежиштата и да ги отстрани местата каде животните постојано стојат во влага.
Во есен со чести врнежи овците често минуваат од влажна пасишна почва во затворен простор со недоволно исушена постилка. Таквата промена не создава проблем само поради нечистотијата: калта и изметот се задржуваат околу копитото, кожата омекнува, а ситните оштетувања полесно се инфицираат.
Проблемот најчесто почнува незабележливо. Овцата кратко заостанува зад стадото, не сака да оди по тврда подлога или повеќе лежи, а одгледувачот тоа може да го припише на замор, бременост или промена на хранењето. Раното набљудување е побезбедно од чекање да се појави изразено куцање.
Прегледот на копитата може да покаже нечистотија, пукнатина, туѓо тело или неправилно израснат рог, но не секој наод треба да се решава дома. При силна болка, оток, гноен исцедок, непријатен мирис или повеќе заболени животни, потребен е ветеринарен преглед.
- Гледајте ја овцата додека оди по рамна и што посува подлога.
- Прегледајте го копитото само кога овцата е мирна и безбедно придржана.
- Отстранете ги влажните и силно извалканите места уште пред овците да почнат подолго да престојуваат во затворено.
📖 ВО ОВОЈ ТЕКСТ
Заклучок
Почнете со набљудување на одењето
Гледајте ја овцата додека оди по рамна и што посува подлога. Обрнете внимание дали скратува чекор, ја растоварува едната нога, оди вкочането или заостанува при движење на стадото.
Куцањето може да биде поврзано со копитото, но и со повреда на зглоб, мускул или друга причина. Затоа набљудувањето е првиот филтер, а не конечна дијагноза.
Посебно издвојте ги овците што не стануваат лесно, стојат со свиткана нога, одбиваат да одат до хранилката или поминуваат невообичаено многу време легнати. Проверете дали истото однесување се повторува и при следното движење, наместо да се водите само според еден момент.
- Краток или нерамномерен чекор.
- Нерадо станување и заостанување зад стадото.
- Растоварување на една нога.
- Почесто стоење на место или одбивање да стигне до храна и вода.
Направете безбеден преглед на копитото
Прегледајте го копитото само кога овцата е мирна и безбедно придржана. Користете чиста вода и четка или крпа за да ја отстраните калта, бидејќи нечистотијата може да ја сокрие пукнатината, црвенилото или туѓото тело.
Погледнете го просторот меѓу двата прста, рабовите на копитото и делот што ја допира земјата. Барајте необичен мирис, влажна или омекната кожа, оток, крвавење, гноен исцедок, расцепен рог и камче или трн заглавен во копитото.
Не сечете длабоко и не отстранувајте делови од копитото ако не сте сигурни што гледате. Претераното кратење може да предизвика крвавење и дополнителна болка, а агресивното копање со нож може да внесе нечистотија под рогот.
- Овцата да биде смирена и добро придржана.
- Калта да се отстрани пред проценката.
- Да се проверат двата прста, рабовите и долната страна.
- Да се забележат мирис, исцедок, оток, крвавење и пукнатини.
Исушете ја постилката пред да се зголеми престојот во штала
Отстранете ги влажните и силно извалканите места уште пред овците да почнат подолго да престојуваат во затворено. Сувото лежиште го намалува продолжениот контакт на копитата со измет, урина и вода.
Проверете каде се создава влагата: под поилките, покрај влезот, во ниските делови на шталата и на местата каде што протекува покривот. Ако само се додава нова слама врз мокра основа, влагата и нечистотијата остануваат под површината.
Постилката треба да се одржува така што овците ќе имаат можност да легнат на сув дел. Материјалот што се користи зависи од условите на фармата, но секоја постилка што се слепува, има силен мирис или остава влажна површина бара навремено чистење и дополнување.
- Проверете ја зоната околу поилките.
- Отстранете ја мократа основа, а не само површинскиот слој.
- Спречете протекување од покривот и влезот.
- Оставете сув дел за лежање и одмор.
Калта надвор од шталата е дел од проблемот
Овците можат повторно да ги навлажнат копитата веднаш по чистењето ако до шталата има длабока кал, задржана вода или тесен премин низ кој постојано поминува целото стадо. Затоа проверката треба да го опфати и дворот, пристапот до поилката и местото за хранење.
Најризични се ниските точки каде се задржува вода, просторот пред влезот и деловите под олуците. Ако целосно уредување не е можно веднаш, привремено пренасочете го движењето кон постабилен и посув дел, а местото со најголема кал нека не биде единствен пристап до храна и вода.
Не внесувајте крупен, остар или нестабилен материјал што може да предизвика нови повреди. Подлогата треба да биде доволно цврста за одење, без остри предмети и без места во кои ногата пропаѓа.
- Проверете го влезот, дворот и пристапот до поилките.
- Означете ги ниските точки со постојано задржување вода.
- Пренасочете го движењето кон посува подлога кога е можно.
- Отстранете остри предмети и нестабилни насипи.
Кога е потребен ветеринарен преглед
Ветеринар побарајте кога овцата силно куца, не ја оптоварува ногата, има видлив оток, крвавење, гноен исцедок, силен непријатен мирис или изразена болка при допир. Преглед е потребен и кога состојбата се влошува и покрај тоа што копитото е исчистено и животното е ставено на суво.
Ако повеќе овци почнат да куцаат во краток период, не третирајте го секое животно одделно без стручна проценка. Поголем број заболени може да укажува на заеднички услов во шталата, контаминирана и влажна подлога или состојба што бара план за целото стадо.
Одгледувачот може да даде корисни информации: кога е забележано куцањето, на која нога, колку животни се погодени, дали имало промена на подлогата и дали се гледа исцедок или мирис. Ако се користел препарат, кажете точно кој и кога.
- Силно или нагло настанато куцање.
- Овцата воопшто не ја потпира ногата.
- Оток, гној, крвавење или силен мирис.
- Повеќе заболени овци во ист период.
- Нема подобрување по чистење и преместување на суво.
Што може да се направи веднаш, а што не треба
Безбедната прва мерка е овцата да се одвои од густото стадо, да се смири и да се прегледа на чисто и суво место. По отстранувањето на калта, копитото може внимателно да се исуши со чиста крпа, без силно стружење на оштетената кожа.
Не користете мешавини од вар, моторно масло, отпадни течности или непроверени домашни раствори. Тие можат да ја иритираат кожата, да го отежнат подоцнежниот преглед и да создадат ризик за животното, човекот или околината.
Не давајте лекови против болка или антибиотици без упатство. Кај животните што се користат за храна, секој лек може да има посебни правила за употреба и период во кој производите не смеат да се користат.
- Одделете ја овцата на суво и чисто место.
- Исчистете ја калта без агресивно стругање.
- Запишете што сте забележале и кога.
- Не користете непроверени раствори или лекови.
Подгответе ја шталата за подолг престој
Пред стадото да поминува повеќе време во затворено, направете кратка проверка на подот, лежиштата, преградите, влезот и поилките. Овците треба да имаат доволно простор за да не стојат постојано во највлажниот дел и да не се туркаат при хранење.
Проверете дали водата истекува околу поилката и дали храната паѓа на подот, каде се меша со влага и измет. Поправка на малото истекување често е покорисна од постојано додавање постилка врз веќе натопена површина.
Вентилацијата треба да ја намалува влагата без да создава директна промаја на местото каде што лежат овците. Кондензација по покривот, ѕидовите или металните делови е знак дека влагата се задржува и дека треба да се провери проветрувањето и сувоста на постилката.
- Проверете го подот и наклонот кон местата каде се задржува вода.
- Поправете истекување кај поилките.
- Овозможете суво лежиште за целото стадо.
- Намалете ја влагата без директна промаја врз животните.
Водете едноставна евиденција за стадото
Запишете ги овците што куцаат, датумот на забележување, ногата што ја растоваруваат и условите во кои проблемот се појавил. Ова не заменува ветеринарен преглед, но помага да се види дали случаите се поврзани со одреден дел од шталата или со период на особено влажна подлога.
Означете ги животните што често го повторуваат проблемот и проверете ги почесто при долги периоди на дожд и кал. Практично е да се бележи и промената на постилката, местото на поење и времето поминато надвор.
Со таква евиденција полесно се споредува дали проблемот се намалил по сушење на лежиштето или по промена на движењето низ дворот. Ако нема подобрување или се појавуваат нови случаи, запишаните податоци ќе му помогнат на ветеринарот.
- Идентификација на овцата.
- Датум и нога со променето одење.
- Состојба на подлогата и постилката.
- Преземени мерки и промена по нив.
Кратка контролна листа пред ноќта во штала
Пред внесување на стадото, направете брз круг низ објектот и дворот. Целта е да се отстранат најочигледните извори на влага и да се издвојат овците што веќе покажуваат тешкотии при одење.
Проверете дали сувото лежиште е достапно за сите, дали поилките се стабилни и дали на влезот нема каллива бариера. Овците со изразено куцање нека не останат незабележани во густо стадо, каде нивното однесување тешко се следи.
- Набљудувајте го одењето на стадото.
- Издвојте ги сомнителните животни.
- Исчистете ги влажните делови од лежиштето.
- Проверете ги поилките, покривот и влезот.
- Подгответе белешка за наодите и потребата од ветеринар.
Види ја продавницата →
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Влажната есен бара копитата да се следат заедно со условите во кои овците стојат и лежат. Чисто копито без сува постилка и стабилен пристап само кратко го одложува проблемот.
Најкорисниот редослед е едноставен: набљудување на одењето, внимателен преглед, сушење на лежиштето, намалување на калта и навремено издвојување на сомнителните животни. При болка, исцедок, оток, силен мирис или повеќе заболени овци, повикајте ветеринар наместо самостојно да лекувате.
