По месеци чекање, вакцините за овците и козите се во земјата, а на чело на Агенцијата за храна и ветеринарство доаѓа Јовица Андовски. Што се знае за вакцинацијата и што сточарите треба да направат сега.
Вакцините против овчи сипаници конечно пристигнаа. На 3 ноември на Скопскиот аеродром слетаа 400.000 дози вакцини за овци и кози од Турција, соопшти Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ). Со тоа се создаваат услови за итна вакцинација низ цела Македонија, според план за итна вакцинација одобрен од Европската унија.
Во истите денови се смени и раководството на АХВ. Директорот Оливер Миланов, кој агенцијата ја водеше од јули 2024 година, поднесе оставка, а за нов директор е назначен Јовица Андовски, досегашен заменик-министер за здравство. Официјални причини за оставката не се соопштени.
- Пристигнаа 400.000 дози вакцини против сипаници за овци и кози.
- Вакцинацијата ќе се спроведува според план за итна вакцинација одобрен од ЕУ.
- АХВ има нов директор – Јовица Андовски.
- Вакцинирање на своја рака, без одобрение од АХВ, се санкционира и нема надомест за заразени животни.
- Според АХВ, сипаниците кај овците и козите не се опасни за луѓето.
Вакцините против овчи сипаници се во земјата – кога почнува вакцинацијата?
Болеста е лабораториски потврдена во јануари 2026 година и во текот на годината се прошири во голем дел од земјата. На фармите каде е потврден вирусот, АХВ спроведува мерки: се земаат примероци за анализа, а заразените животни се еутаназираат и закопуваат по решение на директорот на агенцијата.
Вакцинацијата беше најавувана повеќе месеци. Уште во август АХВ информираше дека побарала донација на вакцини од Европската комисија и од Турција, како и помош од ветеринарниот тим на ЕК, и дека секоја вакцина пред употреба ќе се провери за безбедност и чистота.
Сега, со пристигнувањето на 400.000 дози, АХВ најавува итна вакцинација на овците и козите на целата територија. Точниот распоред, редоследот на регионите и начинот на вакцинирање засега не се објавени.
⚠️Не вакцинирајте на своја рака. АХВ предупреди дека вакцинирање без нејзино одобрение ќе се санкционира, а сточарот нема да добие надомест за заразените или одземените животни. Ова особено важи за вакцини набавени нелегално, без контрола.
Кој е новиот директор на АХВ?
Јовица Андовски досега беше заменик-министер за здравство – функција што ја вршеше од јули 2024 до октомври 2026 година, а претходно и од 2011 до 2017 година. Тој ја презема агенцијата во период кога сточарството е под голем притисок, а од АХВ се очекува брза и добро организирана вакцинација.
Претходниот директор Оливер Миланов агенцијата ја водеше од јули 2024 година. Причините за оставката официјално не се соопштени.
Што велат сточарите?
Претседателот на сточарското здружение „Сојуз модерен сточар“, Насер Џемаили, неколку дена пред оставката најави протести поради доцнењето на вакцините. По оставката изјави дека гласот на сточарите стигнал до надлежните и дека од новото раководство очекува подобра организација – инаку, протестите ќе продолжат.
Од АХВ, пак, негираат дека оставката е поврзана со притисокот од сточарите.
За сточарите, сепак, најважно е друго: колку брзо вакцината ќе стигне до нивните стада, особено пред зимата, кога условите за работа на терен се потешки.
Кои се симптомите на овчи сипаници?
Сипаниците кај овците и козите се вирусна болест што брзо се шири во стадото. Обратете внимание на:
- покачена температура, малаксаност и губење апетит;
- црвени дамки и јазли на кожата, најчесто на делови без волна – глава, уши, вимето, под опашката;
- исцедок од носот и очите, отежнато дишење;
- пад на млекото и угинувања, особено кај јагнињата и јарињата.
ℹ️Сомнеж за болест? Веднаш известете го вашиот ветеринар. Не продавајте, не пренесувајте и не мешајте животни од стадо каде се сомневате на сипаници.
Што да направите сега, додека чекате вакцинација?
Јавете се кај вашата ветеринарна станица и прашајте кога и како ќе се вакцинира вашето стадо.
Проверете дали животните ви се регистрирани и обележани. Без уредна евиденција може да имате проблем при вакцинација и надомест.
Не купувајте животни со непознато потекло, особено од подрачја со жаришта.
Нови животни држете ги одделно неколку недели пред да ги пуштите во стадото.
Ограничете ги посетите на фармата и дезинфицирајте обувка, алати и возила.
Не користете вакцини од непроверени извори. Ризикувате санкција и губење на надоместот.
Заклучок: вакцините се тука, сега е важна брзината
Пристигнувањето на 400.000 вакцини против овчи сипаници е најважната вест за сточарите оваа есен. Од новото раководство на АХВ се очекува брзо да објави јасен распоред: кој, кога и каде вакцинира, и што се бара од сточарите.
До тогаш, најдобрата заштита за стадото е строга биосигурност, навремено пријавување на сомнежите кај ветеринар и почитување на мерките на АХВ. Секој ден без нови жаришта е ден повеќе за сточарството да се стабилизира.
Најчесто поставувани прашања
Колку вакцини против овчи сипаници пристигнаа? +−
400.000 дози за овци и кози, кои пристигнаа од Турција на 3 ноември 2026.
Кога почнува вакцинацијата? +−
АХВ најави итна вакцинација низ цела земја, според план одобрен од ЕУ. Точниот распоред засега не е објавен – прашајте ја вашата ветеринарна станица.
Смеам ли сам да ги вакцинирам овците? +−
Не. Според АХВ, вакцинирање без одобрение се санкционира и нема надомест за заразени или одземени животни.
Дали овчите сипаници се опасни за луѓето? +−
Според АХВ, не. Болеста ги напаѓа овците и козите.
Кој е новиот директор на АХВ? +−
Јовица Андовски, досегашен заменик-министер за здравство. Тој го заменува Оливер Миланов, кој поднесе оставка.
Што да направам ако се сомневам дека стадото е заразено? +−
Веднаш јавете се кај ветеринар и не пренесувајте, продавајте или мешајте животни додека не се провери.
⚠️Напомена: Текстот се заснова на соопштенијата на АХВ објавени до 4 ноември 2026. За здравјето на вашето стадо консултирајте се со лиценциран ветеринар, а распоредот и условите за вакцинација проверете ги со надлежните институции – АХВ и вашата ветеринарна станица.
