Што забранува Законот за земјоделско земјиште, колкави се глобите и зошто огнот ве чини повеќе од самата казна
Палење стрништа по жетвата е навика стара со децении, но законот одамна ја забранува. Секое лето инспекторите затекнуваат земјоделци покрај запалени ниви, а пожарите од стрништата завршуваат во шуми, лозја и дворови. Глобата е само дел од трошокот. Ако огнот се прошири, плаќате и штета, а може да добиете и кривична пријава.
Еве што точно вели законот и што да направите наместо да ја палите нивата.
- Членот 46 од Законот за земјоделско земјиште забранува палење оган во посевите, во стрништата и во нивна близина.
- Глобата за физичко лице е од 50 до 100 евра, а за фирма до 500 евра.
- Забраната важи и за сопствена нива, не само за државна или под закуп.
- Палење стрништа, плевел и растителни остатоци во ловиште е забрането и со Законот за ловството.
- Ако огнот се прошири и загрози луѓе или имот, работата може да стане кривично дело.
Што вели законот за палење стрништа?
Законот за земјоделско земјиште, во членот 46, ги обврзува сите корисници на земјоделско земјиште да спроведуваат мерки за заштита од пожари. Во истиот член стои јасна забрана: „Се забранува палење на оган во посевите, во стрништата и во нивна близина.“
Законот не прави исклучоци. Не е важно дали нивата е ваша, под закуп или државна. Не е важно ни дали е мало или големо парче, ни дали палите само „еден агол“. Забраната важи и за палење во близина на посевите. Значи, ако горите слама покрај туѓа пченица што уште не е пожната, повторно го прекршувате законот.
Колкава е казната за палење стрништа?
Казните се во членот 61 од Законот за земјоделско земјиште. Се изрекуваат во евра, а се плаќаат во денарска противвредност:
| Кој пали | Глоба |
|---|---|
| Физичко лице (земјоделец, сопственик, закупец) | 50–100 евра |
| Мало трговско друштво | 150–300 евра |
| Средно и големо трговско друштво | 250–500 евра |
| Одговорно лице во друштвото | 50–100 евра |
На прв поглед износот не изгледа голем. Но глобата е најмалиот трошок. Многу поскапо чини штетата што огнот може да ја направи кај соседите, за која одговарате вие.
Кој ја изрекува казната и како?
На терен излегуваат инспекторите од Државниот инспекторат за земјоделство. Кога ќе затечат запалена нива, составуваат записник. Пред да поднесат барање за прекршочна постапка, законот предвидува порамнување, односно се издава прекршочен платен налог. Ако го платите, работата завршува. Ако не го платите, случајот оди понатаму во прекршочна постапка.
Што ако огнот се прошири?
Стрништето гори брзо, особено кога дува ветер. Огнот за неколку минути може да премине на соседна нива, во лозје, во шума или до плевна. Тогаш:
- ✅Ја плаќате штетата на соседот, по договор или по тужба пред суд.
- ✅Одговарате пред шумарската инспекција ако огнот влезе во шума.
- ✅Ризикувате кривична пријава ако пожарот загрози луѓе или имот од поголема вредност. Тоа е кривичното дело предизвикување општа опасност.
Тогаш глобата од 100 евра е најмалата грижа.
Што наместо да го палите стрништето?
Огнот изгледа како најбрзо решение, но ја уништува органската материја и корисните микроорганизми во почвата. Подобри решенија:
- 1Балирајте ја сламата. Таа е постела или храна за добиток, а може и да се продаде на сточарите.
- 2Заорете или издискувајте. Плиткото заорување со тањирача ги меша остатоците со почвата и ги враќа хранливите материи.
- 3Додадете малку азот. Мала доза азотно ѓубриво го забрзува распаѓањето на сламата.
- 4Посејте меѓукултура. Грав, грашок или фацелија по жетвата ја штитат почвата и ја збогатуваат.
Заклучок: огнот е најскапото решение
Палење стрништа е забрането со закон, без исклучок и без разлика чија е нивата. Глобата е од 50 до 100 евра за физичко лице, но вистинскиот ризик е штетата кај соседите и кривичната одговорност ако огнот се прошири. Балирањето, заорувањето и меѓукултурите ја чуваат почвата, а вас ве чуваат од инспекција.
- Зошто палењето на нивите е штетно — стручно објаснување – што се случува со почвата по огнот
- Закуп на државно земјиште: 7 причини да го изгубите – кога државата го раскинува договорот
- Штета од дивеч: кога државата плаќа, а кога не – правата на земјоделецот при штета

























