Што дозволува Законот за водите, кои услови мора да ги исполните и кога следува глоба
Бунар без дозвола е нешто што Законот за водите го дозволува, но не без правила. Многумина мислат дека на своја земја можат да копаат каде и колку сакаат. Законот поставува неколку услови: известување пред копање, растојание од соседот и ограничување колку вода смее да се црпи. Ако ги прекршите, глобата е од 500 до 1.000 евра.
Еве што точно вели законот, објаснето едноставно.
- Сопственикот на земјиштето смее да копа обичен бунар без дозвола за пиење, домаќинство, добиток и наводнување.
- Пред копање се доставува известување до Министерството за животна средина и до општината.
- Бунарот мора да е најмалку 5 метри од објект и од соседната парцела.
- За домаќинство смеете да црпите до 10 м³ дневно, а за наводнување до 1 литар во секунда.
- За вода од река или канал за наводнување ви треба дозвола.
Смеам ли да ископам бунар без дозвола?
Да. Според членот 29 од Законот за водите, сопственикот на земјиштето смее да копа обичен бунар без дозвола за користење вода. Бунарот може да служи за вода за пиење, за поење добиток, за домаќинството и за наводнување.
Законот вели „обичен бунар“. Тоа е бунарот што го знаеме од секое село: ископан или издупчен за потребите на куќата и на стопанството. Бунари за фабрики, перални, топлински пумпи или голема фарма се друга приказна. За нив Министерството издава посебна дозвола, по објава и јавна постапка.
Кои услови мора да ги исполни бунарот без дозвола?
Иако дозвола не ви треба, правилата важат за секого:
- 1Известување пред копање. Според членот 201, бушење или копање бунар се врши само по претходно доставено известување до Министерството за животна средина и просторно планирање и до општината. Образецот го пропишува министерот.
- 2Најмалку 5 метри. Бунарот мора да биде на најмалку 5 метри од градежен објект и од парцелата на соседот.
- 3Не подлабоко од соседот. Дното на вашиот бунар не смее да биде пониско од дното на соседниот бунар. Со тоа се штити соседот да не остане без вода.
- 4Без штета за подземната вода. Црпењето не смее да предизвика негативни последици по подземното водно тело.
Колку вода смеам да црпам од бунар без дозвола?
Членот 17 ги одредува границите. За лични потреби и домаќинство смеете да црпите подземна вода без дозвола, ако не надминувате 10 кубни метри дневно и не правите штета на подземните води. Тоа се 10.000 литри, доволно за куќа, градина и неколку грла добиток.
Ако црпите повеќе од 10 м³ дневно за лични потреби и со тоа предизвикате негативни последици, законот предвидува глоба од 500 евра.
Може ли бунар без дозвола за наводнување на нива?
Може, но со три услови од членот 17 став 3:
- ✅Нивата не е во хидросистем или систем за наводнување. Ако каналите на водостопанството минуваат низ вашиот атар, ова исклучување не важи.
- ✅Најмногу 1 литар во секунда. Тоа се околу 86 м³ дневно ако пумпата работи 24 часа без прекин.
- ✅Позитивно мислење пред копање од органот надлежен за стручни работи од областа на управувањето со водите.
Постои и посебна забрана. Ако квалитетот на водата се влоши толку што е неупотреблива, министерот за животна средина, во согласност со министрите за земјоделство и за здравство, може да забрани наводнување и поење добиток од неа. Забраната трае додека водата е лоша. Ако ја прекршите, глобата е од 500 до 700 евра.
Што мора да направи мајсторот што го копа бунарот?
Обврски има и копачот на бунарот, според членот 202. Тој мора:
- да ја тестира издашноста, односно колку вода дава бунарот;
- да земе примероци и квалитетот на водата да го испита во акредитирана лабораторија;
- да ги чува податоците и во рок од еден месец по завршувањето да достави извештај до Министерството.
Затоа, кога ќе договарате мајстор, прашајте дали тој ги поднесува овие документи. Ако не ги поднесе, казната е негова, но проблемот може да дојде до вашата врата.
Колкави се казните за бунар спротивно на законот?
Глобите за физички лица се изрекуваат во евра, а се плаќаат во денарска противвредност:
| Прекршок | Глоба за физичко лице |
|---|---|
| Бунар ископан без доставено известување | 500 евра |
| Бунар поблиску од 5 м или подлабок од соседниот | 500 евра |
| Црпење над 10 м³ дневно за домаќинство, со штета | 500 евра |
| Наводнување или поење спротивно на забрана | 500–700 евра |
| Копање бунар без претходна согласност од Министерството | 1.000 евра |
Правните лица, фирмите и земјоделските компании плаќаат значително повисоки глоби.
Заклучок: бунар да, но со известување и мерка
Законот е на страната на земјоделецот: бунар без дозвола за куќа, добиток и мало наводнување е дозволен. Пред копање испратете известување до Министерството и до општината, почитувајте ги 5-те метри од соседот и не претерувајте со црпењето. За поголемо наводнување или вода од река прво побарајте дозвола. Така бунарот ќе ви служи со децении без инспекција и без спор со соседот.
- Потопна пумпа за бунар и резервоар: како да ги споредите протокот, потисокот и заштитата – како да ја изберете вистинската пумпа
- Објект на нива: колку земја ви треба за дозвола за градење – што смее да се гради на земјоделско земјиште
- Спор за меѓа: соседот ја поместил границата на нивата – кога соседот ќе ја помести границата

























