Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство објави јавен повик за доделување техничка поддршка за промотивни активности од областа на земјоделството и руралниот развој. Средствата се наменети за организирање локални манифестации и саеми, а поддршката покрива целосно сто проценти од прифатливите трошоци, со максимален износ до 150.000 денари по корисник.

Повикот е објавен на 4 август 2026 година и се однесува на настани што ќе се одржат во периодот од 14 септември до 31 декември 2026 година. Рокот за поднесување предлози е кус — заклучно со 21 август 2026 година, што остава помалку од три недели за подготовка на целата документација.

Што претставува јавниот повик

Станува збор за техничка поддршка, а не за класична субвенција по хектар или по грло. Министерството не финансира производство, туку организација на настан со изложбен, едукативен и културно-промотивен карактер.

Целта на овој вид финансиска поддршка е промоција на домашното земјоделско производство, на локалните производи и на руралните средини преку организирање настани на кои производителите можат директно да ги претстават своите производи пред потрошувачите, пред откупувачите и пред пошироката јавност.

Барателот поднесува предлог за користење на техничка поддршка, а комисија формирана од министерот ги оценува предлозите според однапред утврдени критериуми со бодови. Средствата се исплаќаат дури по реализација на настанот и по доставен извештај со целосна финансиска документација.

Кој има право да аплицира

Право на учество на овој јавен повик имаат три категории субјекти:

• здруженија од областа на земјоделството и руралниот развој;
• земјоделски задруги;
• единици на локалната самоуправа.

За здруженијата и за земјоделските задруги постои дополнителен услов. Здруженијата мора да бидат регистрирани согласно Законот за здруженија и фондации, а задругите согласно Законот за задругите, при што и едните и другите мора да имаат најмалку 10 членови. Здружение или задруга со помалку од десет членови не ги исполнува основните услови.

Дополнително, корисниците на финансиската поддршка мора да бидат регистрирани во Централниот регистар со седиште во планскиот регион во кој ќе се одржи манифестацијата. Ова е важен услов што често се превидува — здружение регистрирано во еден регион не може да аплицира за настан во друг.

За кои активности може да се добие финансиска поддршка

Јавниот повик прецизно ги дефинира видовите манифестации што може да се организираат, и тоа одделно за здруженијата и задругите од една страна, и за единиците на локалната самоуправа од друга.

Манифестации за здруженија и задруги, по плански региони

• Источен регион — манифестација за производство на мед;
• Југозападен регион — манифестација од областа на медот и/или органското производство на храна;
• Полошки регион — манифестација за промоција на производи од костен;
• Североисточен регион — манифестација од областа на сточарството и преработката на млеко и месо.

Манифестации за единиците на локалната самоуправа

• Општина Босилово — Денови на ајварот;
• Општина Василево — Денови на празот;
• Општина Ресен — Денови на јаболкото;
• Општина Кочани — Денови на оризот;
• Општина Ново Село — Костенијада;
• Општина Гостивар — Денови на органска храна;
• Општина Чучер-Сандево — Традиција на Скопска црна гора.

Организаторот на манифестацијата е должен самостојно да ги обезбеди сите потребни одобренија од надлежните институции, вклучувајќи ја и Агенцијата за храна и ветеринарство. Ова е особено важно кај настаните на кои се изложува и продава храна од животинско потекло.

Колкав е максималниот износ на поддршката

Висината на поддршката изнесува 100 отсто од прифатливите трошоци. Тоа значи дека организаторот не мора да обезбеди сопствено кофинансирање за оние ставки што се признати како прифатливи.

Максималниот износ по корисник изнесува до 150.000 денари. Секој дел од трошоците што го надминува овој максимум паѓа на товар на барателот. Со други зборови, ако вкупниот буџет на настанот изнесува, на пример, 300.000 денари, Министерството ќе покрие најмногу половина, а остатокот организаторот го обезбедува од други извори.

Исплатата се врши до исцрпување на средствата предвидени во Програмата за финансиска поддршка на руралниот развој за 2026 година.

Кои трошоци се прифатливи

Листата на прифатливи трошоци е затворена и прецизно наведена во јавниот повик. Поддршката се однесува на:

• закуп на простор;
• изнајмување на штандови и/или бина;
• изнајмување на опрема — аудио и видео опрема, озвучување и осветлување, маси, столици, шатори и пагоди;
• огласување во печатени и електронски медиуми, односно закуп на медиумски простор;
• набавка на промотивен материјал — покани, постери, летоци и флаери, банери, брошури, публикации, каталог, зборник, видео или аудио реклама.

Како се оценуваат проектите

Постапката за избор ја спроведува комисија формирана од министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство. Комисијата составува записник за отворање на поднесените предлози, врши евалуација и доставува предлог за избор на корисници со висината на одобрената поддршка до министерот, кој ја носи конечната одлука.

Оценувањето се врши со бодови по осум критериуми:

Рок за поднесување

Јавниот повик трае од денот на објавувањето на интернет-страницата на Министерството, заклучно со 21 август 2026 година.

Предлозите се доставуваат во еден оригинален примерок, напишан на сопствен меморандум, потпишан и заверен со печат од корисникот на техничката поддршка. Пликот мора да биде затворен, а во горниот десен агол да стои ознаката „НЕ ОТВОРАЈ Мерка 1.1″.

Адресата за доставување е архивата на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство, ул. „Аминта III” број 2, 1000 Скопје, со назнака за Комисијата за избор на корисници на техничка поддршка за промотивни активности од областа на земјоделството и руралниот развој за организирање локални манифестации и саеми.

Кои документи задолжително се доставуваат

Кон предлогот за користење на техничка поддршка задолжително се приложуваат девет документи:

1. Тековна состојба за субјектот од Трговскиот регистар и регистарот на други правни лица што се води во Централниот регистар;
2. Потврда од Централниот регистар дека не е поведена постапка за стечај;
3. Потврда од Централниот регистар дека не е поведена постапка за ликвидација;
4. Уверение за состојба на даноци, придонеси и други јавни давачки издадено од Управата за јавни приходи;
5. Изјава дека прифатливите трошоци за реализација на активноста не се финансирани од друга институција, заверена кај нотар;
6. Изјава на организаторот дека ќе обезбеди најмалку 10 изложувачи, заверена кај нотар;
7. Извод од регистарот на членовите на здружението или задругата, архивиран во здружението или задругата, со печат и потпис од претседателот или управителот, заверен кај нотар;
8. Препораки или други докази за претходна имплементација на сродни предлози;
9. За здруженија — годишна програма за работа со вклучени активности од предлогот за користење, усвоена согласно Статутот.

Што мора да содржи проектниот предлог според Упатството

Министерството објави и посебно Упатство за изработка на предлогот, кое ја пропишува структурата на документот. Предлогот се состои од следниве делови:

• Податоци за предлагачот. Назив на предлагачот, адреса, телефон, е-пошта, назив на манифестацијата или саемот, датум на одржување, одговорно лице за организирање со име, презиме и потпис, датум на поднесување и печат.
• Назив и резиме на предлогот. Кратка содржина во обем од две до три страници, која јасно ги опфаќа основните информации — што ќе се реализира, местото и периодот на реализација, целта, планираните активности, очекуваните резултати и придобивки, временската рамка и висината на бараната финансиска поддршка.
• Опис на постојната состојба. Овој дел ја образложува потребата од спроведување на предложените активности, ги опишува постојните предизвици, потреби и можности, како и состојбата во областа на која се однесува предлогот.
• Поставени цели. Целите треба да бидат јасно дефинирани, реални и усогласени со предвидените активности.
• Целни групи. Се наведуваат категориите корисници или учесници кон кои е насочен предлогот — земјоделци, производители, преработувачи, млади земјоделци, потрошувачи, локално население и други, со опис на директната или индиректната корист што ќе ја имаат.
• Активности. За секоја активност се опишува што ќе се реализира, како ќе се спроведе и како придонесува кон постигнување на поставените цели.
• Очекувани резултати. Резултатите треба да бидат конкретни и мерливи каде што е можно, усогласени со целите и активностите. Целиот опис не треба да надминува две до три страници.
• План на активности со временска рамка. Овој дел, во обем од една страница, ги содржи периодот или датумот на реализација со почеток и крај на активностите, редоследот на спроведување, методологијата, одговорните лица и планот со распоред на реализација.
• Финансиски план. За секој трошок се наведува износот по ставки со детална спецификација, вкупниот побаруван износ, периодот во кој се очекува да настане трошокот, изворот на финансирање и бројот на банкарската сметка на која ќе се изврши исплатата.
• Изложбен дел. Список на сите изложувачи со назив на изложувачот — компанија, земјоделско стопанство, земјоделска задруга, здружение или институција — и вид на производите или услугите што ќе бидат изложени, како земјоделска механизација, семенски материјал, органски производи, преработки од овошје и зеленчук, опрема за наводнување или ИКТ решенија. По потреба може да се наведе и бројот на изложбениот простор.
• Едукативен дел. Список на лицата или организациите што ќе одржат едукативни активности, со име на едукаторот или организацијата, назив на работилницата, панел-дискусијата или презентацијата и краток опис на темите. Темите може да опфаќаат иновативни технологии, дигитализација во земјоделството, паметно земјоделство, одржливо производство, нови производствени практики и користење современа механизација.
• Културно-промотивен дел. Се наведуваат учесниците — културно-уметнички друштва, музички групи, поединечни изведувачи и локални уметници — нивниот придонес во промоцијата на локалното културно наследство и автентичните производи од регионот, како и видот на програмата, вклучувајќи традиционална музика, фолклорни настапи, изложби на локални ракотворби и презентација на традиционални занаети.
• Буџет на предлогот. Вкупниот буџет се прикажува распределен по категории на трошоци и усогласен со финансискиот план.

На што треба особено да внимаваат апликантите

Од двата документи произлегуваат неколку точки на кои најчесто се паѓа при вакви постапки.

• Датумот на издавање на документите. Ова е едно од најстрогите правила во целиот повик. Сите приложени документи мора да бидат издадени во периодот на времетраење на јавниот повик. Потврда од Централниот регистар извадена во јули не е валидна за повик објавен на 4 август.
• Изјавите мора да бидат заверени кај нотар. Три од деветте документи бараат нотарска заверка — изјавата за нефинансирање од друга институција, изјавата за најмалку 10 изложувачи и изводот од регистарот на членовите.
• Обврската за најмалку 10 изложувачи. Оваа обврска се преземa со нотарски заверена изјава, а изложбениот дел од предлогот служи како доказ дека настанот навистина има организиран изложбен карактер.
• Усогласеност меѓу предлогот и извештајот. Упатството изрично нагласува дека при доставување на извештајот финансиската документација мора да биде усогласена со поднесениот предлог. Износите и количините на стоките и услугите треба да бидат споредливи и компатибилни со предвидените. Ова значи дека буџетот не смее да се третира како ориентациска бројка.
• Само трошоците за кои се бара поддршка. Во финансискиот план се внесуваат исклучиво трошоците што се предмет на барањето кон Министерството, а не целиот буџет на настанот.
• Едно лице — еден предлог. Појавување како основач или овластено лице во повеќе предлози води до автоматско одбивање.
• Логото на Министерството. Организаторот е должен, покрај логото на својата институција, да го истакне и логото на Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство.

Кои активности имаат најголеми шанси за поддршка

Анализата на системот на бодување покажува каде лежи тежиштето.

Најголем поединечен придонес носи бројот на членови во здружението или задругата. Организација со 40 членови добива 40 бода — дури 80 отсто од прагот потребен за прифатливост. Организација со само 10 членови добива 10 бода и мора да собере уште најмалку 41 бод од останатите критериуми за да го помине прагот.

Втори по тежина се два критериума со по 20 бода. Првиот е управител што е жена или лице на возраст од 18 до 40 години. Вториот е презентација на иновативни или дигитални решенија во земјоделството — критериум што директно се врзува со едукативниот дел од предлогот и со темите наведени во Упатството, како дигитализација, паметно земјоделство и современа механизација.

Со по 10 бода се вреднуваат партнерството со поголем број корисници и претходното искуство во реализација на слични активности.

По што следува исплатата на средствата

Техничката поддршка се реализира по потпишување на договорот, но исплатата доаѓа дури откако настанот ќе се одржи.

Корисниците се должни во рок од 30 дена по завршување на активноста да достават извештај за реализираната активност до Министерството, со целосна финансиска документација во оригинал. Извештајот треба да содржи:

• пропратно писмо со листа на доставените документи;
• наративен опис на реализираната активност;
• реализирани финансиски средства со докази — фактури за набавка на промотивен материјал или за услуга за закуп на простор, изнајмување на штандови или бина, изнајмување опрема и огласување во печатени и електронски медиуми, склучени меѓу организаторот и изнајмувачот, со спецификација, испратница или работен налог, уплатници или извод од банка за платените прифатливи трошоци;
• доказ дека манифестацијата или саемот се одржал, во вид на фотографии.

Исплатата се врши во износ до 100 отсто од одобрената сума, но не повеќе од максималниот износ од 150.000 денари.

Заклучок

Јавниот повик за промотивни активности од областа на земјоделството и руралниот развој е една од помалку познатите, но практично достапни мерки за земјоделските здруженија и земјоделските задруги во Македонија. За разлика од инвестициските мерки, тука не се бара кофинансирање, а административната постапка е сведена на еден комплет документација.

Двете најголеми пречки се рокот и предфинансирањето. До 21 август мора да се обезбедат девет документи, од кои три со нотарска заверка, а сите со датум на издавање во рамките на самиот повик. Дополнително, организаторот мора да ги покрие трошоците од сопствени средства и да чека рефундација по одржувањето на настанот и по одобрувањето на извештајот.

За организациите што веќе имаат искуство со локални манифестации и стабилно членство, ова е реална можност за покривање на најскапите ставки од еден настан — закупот на простор, опремата и промотивниот материјал. За помалите здруженија, повикот е повод да размислат за партнерство или за проширување на членството, бидејќи токму бројот на членови е критериумот со најголема тежина во бодувањето.