Жолто предупредување за грмежи: што да направат земјоделците пред попладневното невреме

Жолтото предупредување важи за Скопскиот регион, но тоа не значи дека ризикот е мал. Кај нестабилно време, јачината и насоката на невремето можат брзо да се сменат. Затоа земјоделците треба редовно да ги следат најновите известувања од УХМР.

Поројниот дожд, грмежите и засилениот ветер го загрозуваат престојот на луѓето на нивите, а можат да ги оштетат фолиите и конструкциите, да предизвикаат задржување вода на парцелите и механички штети на културите. Подготовките завршете ги додека времето е мирно.

Безбедноста на луѓето е прва. Бербата, транспортот и проверката на пластениците прекинете ги штом започнат грмежите. Штетата проценувајте ја дури откако ризикот ќе се намали.

Што носи предупредувањето за Скопскиот регион

На 12 септември во Скопскиот регион се очекуваат попладневни и вечерни нестабилности, со пороен дожд, грмежи и засилен ветер. На одделни места можни се и пообилни врнежи, кои краткотрајно можат да ги оптоварат одводите на нивите, патиштата и просторот околу земјоделските објекти.

Нестабилно време се очекува и во наредните денови, па подготовката не треба да се направи само еднаш. Жолтото ниво бара зголемено внимание, но не значи дека невремето ќе биде слабо на секоја локација.

• Следете ги најновите известувања од УХМР.
• Проверете ја локалната состојба на парцелата, пластеникот и пристапниот пат.
• Планирајте ги работите на отворено пред попладневниот период, ако временските услови го дозволуваат.

Работата на отворено завршува при првиот гром

Штом се слушне гром, работниците треба веднаш да ја прекинат работата и да влезат во затворена, стабилна зграда или во возило со цврст метален покрив. Не чекајте невремето да стигне директно над парцелата: громот може да биде опасен и пред да започне најсилниот дожд.

На отворено поле не останувајте за да завршите кратка задача, да го затворите редот со наводнување или да го приберете алатот. Подобро е алатот и опремата привремено да останат на местото отколку човек да биде изложен на грмежи.

• Прекинете со берење, прскање, орање и транспорт на отворено.
• Упатете ги работниците во објект или безбедно возило.
• Не стојте на гребен, насип, отворено поле или друга изложена точка.

Тракторот и комбајнот не се засолниште

Металната механизација не е засолниште за време на грмежи. Прекинете ја работата со трактор, комбајн, прскалка или друга машина, оддалечете се од неа и побарајте побезбедно место.

Не застанувајте покрај метални огради, цевки, далноводи и други проводници. Осамените и високите дрвја исто така не нудат сигурна заштита, особено на отворена парцела.

• Слезете од машината пред да се засилат условите, само ако тоа може да се направи безбедно.
• Оддалечете се од тракторот, приколката, оградите и металните конструкции.
• Не се засолнувајте под едно високо или осамено дрво.
• Оставете ја механизацијата на стабилно место, подалеку од канали и места што можат да се поплават.

Проверка и фиксирање на пластениците пред ветерот

Пластениците прегледајте ги додека времето е безбедно. Проверете дали фолијата е добро затегната, дали штипките и врските држат, дали анкерите се стабилни и дали вратите и страничните отвори можат правилно да се затворат.

Фиксирајте ги отворите и вратите за ветерот да не навлезе под фолијата и да ја подигне или оштети конструкцијата. Посебно проверете ги веќе разлабавените делови и местата со ситни кинења.

• Проверете ја затегнатоста и целоста на фолијата.
• Зацврстете ги штипките, анкерите, врските и носечките делови.
• Затворете ги и фиксирајте ги вратите и страничните отвори.
• Отстранете ги гајбите, алатите, цевките, саксиите и другите лабави предмети околу пластеникот.
• Не правете поправки на конструкцијата откако ќе започнат грмежите и силниот ветер.

Одводи, пропусти и пумпи треба да бидат проодни

Пред поројниот дожд исчистете ги одводните канали, пропустите и решетките од кал, трева, гранки и отпад. Проверете дали водата може да се одведе од ниските делови околу пластениците, магацините, работилниците и пристапните патишта.

Ако на имотот има пумпа, проверете дали е достапна и дали пристапот до неа е безбеден. Водата задржана околу кореновиот систем, објектите или електричните инсталации може да предизвика дополнителен ризик и штета.

• Расчистете ги каналите и пропустите од наноси и растителен материјал.
• Проверете ги местата каде водата вообичаено се задржува.
• Ослободете ги сливниците околу објектите.
• Не влегувајте во надојдена вода за да отпуштите канал или пропуст.

Кои производи може да се приберат пред невремето

Ако условите се безбедни и има доволно време, прво приберете ги зрелите и чувствителните производи што лесно пукаат или брзо се оштетуваат од вишок вода. Бербата завршете ја пред појавата на грмежи и засилен ветер, без работниците да се изложуваат на опасност.

Собраните производи веднаш пренесете ги под покрив, на чисто и заштитено место. Не оставајте гајби на отворено, бидејќи дождот, калта и ветерот можат дополнително да го намалат квалитетот.

• Изберете ги прво зрелите и најчувствителните производи.
• Не започнувајте берење ако веќе има грмежи или силни налети на ветер.
• Пренесете ги гајбите под покрив веднаш по бербата.
• Одделете го производот што бил во контакт со нечиста или поплавна вода.

Поплавната вода го менува статусот на производот

Производ што бил во контакт со поплавна вода не треба автоматски да се бере или продава. Таа вода може да содржи отпадни материи, гориво, пестициди и други загадувачи, особено ако поминала низ патишта, магацини, канали или индустриски површини.

Сомнителната парцела треба да се процени според видот на културата, времетраењето на контактот со водата и можноста за загадување. Одделете го производот од останатата берба додека не се утврди правилниот начин на постапување.

• Означете ги деловите од парцелата што биле поплавени.
• Не мешајте сомнителен производ со здрава берба.
• Запишете кога се случило поплавувањето и колку долго водата се задржувала.
• Побарајте стручна проценка кога постои сомневање за загадување.

По невремето прво проверете ја безбедноста

По дождот и грмежите не влегувајте веднаш во оштетен пластеник, магацин или работилница. Ако има паднати кабли, оштетена електрична инсталација или навлезена вода, местото треба да го проверат квалификувани лица. Струјата исклучете ја пред каква било проверка, но само ако тоа може да се направи без ризик.

Паднатите гранки, нестабилните конструкции, лизгавиот терен и наталожената вода создаваат дополнителна опасност. Прво проверете дали луѓето и животните се безбедни, а потоа проценувајте ги имотот и културите.

• Не допирајте паднати кабли или метални делови што може да бидат под напон.
• Не влегувајте во објект со навлезена вода и електрични инсталации.
• Оддалечете ги луѓето и животните од нестабилни конструкции.
• Проверете ја механизацијата дури откако ќе се процени безбедноста на просторот.

Документирајте ја штетата пред расчистување

Ако теренот е безбеден, фотографирајте ја и снимете ја штетата пред расчистувањето. Направете снимки од целата парцела и пластеникот, а потоа и детали од искинатата фолија, свитканата конструкција, оштетената култура, механизацијата, магацините и одводите.

Запишете ги датумот и времето на невремето, локацијата или ознаката на парцелата и приближниот обем на штетата. Зачувајте ги известувањата за времето и белешките за настанот, бидејќи може да бидат потребни при пријавување на штетата.

• Фотографирајте од повеќе агли и од различна оддалеченост.
• Снимете ја целата парцела, а потоа секое оштетување одблизу.
• Запишете датум, време, локација и опис на последиците.
• Зачувајте ги известувањата и комуникацијата поврзани со невремето.
• Не фрлајте оштетена опрема или култура пред да проверите дали е потребен увид.

Навремено известување до осигурителната компанија

Ако земјоделското производство или опремата се осигурени, веднаш проверете го договорот и контактирајте го агентот или компанијата. Роковите и потребните докази зависат од конкретната полиса, па правилата не мора да бидат исти за сите осигурувања.

До увидот, ако тоа е можно и безбедно, оставете ги оштетената опрема, културата и конструкцијата во затекнатата состојба. Ако расчистувањето е неопходно поради безбедност или за да се спречи поголема штета, зачувајте фотографии, видео и белешки за преземените активности.

• Проверете што бара конкретната полиса.
• Пријавете ја штетата без непотребно одложување.
• Зачувајте фотографии, видео, белешки и документи за имотот.
• Побарајте упатство пред отстранување на оштетената опрема, ако тоа е практично и безбедно.

Заклучок

Пред попладневните нестабилности најмногу помагаат навремената проверка и дисциплинираното прекинување на работата. При првиот гром работниците треба да се повлечат од отворено, а пластениците, одводите и лабавите предмети да се обезбедат додека времето е мирно.

По невремето, безбедноста е пред расчистувањето. Откако просторот ќе биде сигурен, документирајте ја штетата од повеќе агли, запишете ги податоците за парцелата и проверете ги обврските кон осигурителната компанија.

Најчесто поставувани прашања