Растителните остатоци, корените и плевелите што остануваат по бербата можат да бидат скриен извор на зараза за следната култура. Санитарното расчистување на пластеникот почнува со целосно отстранување на заболениот материјал, одвојување на здравите остатоци и внимателно чистење на почвата без непотребно расфрлање на заразениот материјал.
По завршувањето на производниот циклус, пластеникот често изгледа празен, но во почвата и меѓу конструкцијата остануваат стебла, листови, корени, плодови и плевели. Токму тие остатоци можат да го задржат причинителот на болеста и да го пренесат на наредниот домат, пиперка, краставица, зелена салата или друга култура.
Најголем ризик има кај насадите со видливи симптоми: дамки на листовите, овенување, гниење на стеблото, мувла, деформации или нагло сушење. Сепак, ни визуелно здравиот материјал не треба автоматски да се остава во пластеникот, особено ако во текот на сезоната имало проблеми со болести, штетници или силно заплевување.
Целта не е само пластеникот да изгледа уредно. Со правилно отстранување се намалува количината на заразен материјал што може да остане во почвата, да се разнесе со алат, обувки и вода или да послужи како засолниште за штетници.
- Пред расчистувањето, прошетајте низ целиот пластеник и забележете каде имало заболени растенија, празни места, гниење околу кореновиот врат и појава на плевели. Овој преглед помага материјалот да се отстранува
- Сите растенија со јасни знаци на болест треба да се извадат заедно со што е можно повеќе од кореновиот систем. Не оставајте стебла да се сушат на почвата, бидејќи ткивото постепено се распаѓа и може да стане из
- Стеблата не треба силно да се влечат настрана, бидејќи со нив може да се откине дел од коренот и да се распрсне земја по соседните леи. Подобро е прво да се пресече или ослободи врската, потоа растението внимат
Прво направете преглед, а потоа почнете со вадење
Пред расчистувањето, прошетајте низ целиот пластеник и забележете каде имало заболени растенија, празни места, гниење околу кореновиот врат и појава на плевели. Овој преглед помага материјалот да се отстранува систематски, наместо заразените стебла да се газат и да се разнесуваат низ целиот простор.
Бербата треба да биде завршена колку што е можно повеќе пред вадењето на растенијата. Плодовите што паднале на земја, омекнале или изгниле не треба да останат меѓу редовите. Тие може да содржат причинители на гниење и да привлечат инсекти.
Работете по суво време или во период кога растенијата немаат површинска влага. Влажните листови и стебла полесно се кинат, оставаат сок и кал на алатот и го олеснуваат пренесувањето на материјалот од едно место на друго.
- Проверете ги редовите, рабовите, местата под цревата и просторот околу влезот.
- Одделете го материјалот со јасни симптоми од материјалот без видливи оштетувања.
- Соберете ги паднатите плодови пред да ги извлечете стеблата.
Што задолжително треба да се извади од пластеникот
Сите растенија со јасни знаци на болест треба да се извадат заедно со што е можно повеќе од кореновиот систем. Не оставајте стебла да се сушат на почвата, бидејќи ткивото постепено се распаѓа и може да стане извор на зараза или засолниште за штетници.
Покрај надземниот дел, отстранете ги и корените што останале во почвата, особено кај растенија што венеле, имале гниење на кореновиот врат или невообичаени задебелувања. Не е потребно да се копа длабоко по секое ситно коренче, но главната коренова маса не треба да се остава.
Извадете ги и плевелите, вклучувајќи ги оние што растат покрај страничните ѕидови и под масите. Плевелите може да служат како домаќини за штетници и болести, а воедно ја задржуваат влагата и го отежнуваат прегледот на почвата.
- Заболени стебла, листови, плодови и корени.
- Паднати и изгниени плодови.
- Плевели со развиено семе или видливи симптоми.
- Канапи, растителни врски и потпорен материјал што бил силно извалкан со заболени растенија.
Како да се вадат корените без да се разнесе заразата
Стеблата не треба силно да се влечат настрана, бидејќи со нив може да се откине дел од коренот и да се распрсне земја по соседните леи. Подобро е прво да се пресече или ослободи врската, потоа растението внимателно да се извади вертикално и коренот да се стави директно во сад или вреќа.
Ако корените се цврсто враснати, употребете рачна алатка и работете без превртување на целата леја. Секое грубо мешање на почвата може да пренесе заразена земја кон здравиот дел од пластеникот.
По секој забележливо заболен ред, отстранете ја земјата што се залепила на ракавиците или на алатот. Алатот нека не се остава на почвата меѓу редовите, туку на чиста подлога или во посебен сад.
- Користете посебна кофа или вреќа за растителниот материјал.
- Не влечете заболени стебла низ соседните редови.
- Не тресете ги корените над леите за да се исчистат од земја.
- Отстранете ги поголемите грутки земја од алатот пред да продолжите.
Заболените остатоци не се за обична компостна купа
Стебла и корени со изразени симптоми не треба да се мешаат со здрави растителни остатоци за домашно компостирање. Во мала или недоволно загреана купа распаѓањето може да биде бавно, а дел од причинителите да преживеат и подоцна да се вратат во пластеникот преку компостот.
Исто правило важи за гнили плодови, растенија со силно гниење и материјал со големо количество штетници. Однесете ги подалеку од производниот простор и постапете според локално дозволениот начин за растителен отпад. Не ги фрлајте во канал, поток или на место каде што истекува вода кон обработливата површина.
Само растителен материјал за кој сте сигурни дека е здрав и без семе од упорни плевели може да се разгледува за компостирање. Ако постои сомневање, побезбедно е да не се враќа во почвата наменета за пластеничко производство.
- Не мешајте заболени и здрави остатоци во иста купа.
- Не оставајте вреќи со растителен отпад покрај влезот.
- Не користете компост со непознато потекло во следната производна сезона.
Што може да остане, а што само изгледа безопасно
Мал дел од ситните, суви и здрави остатоци може да се остави само ако има јасна причина и ако не доаѓаат од насад со болест. Сепак, во пластеникот обично е покорисно да се отстрани поголемиот дел од растителната маса, бидејќи затворениот простор задржува влага и го олеснува презимувањето на штетници.
Не оставајте коренови вратови, дебели стебла, плодови, лисја со дамки и плевели со семе. Тие не се безопасни само затоа што се суви. Сушењето го намалува количеството влага, но не значи дека секој причинител исчезнал.
Пластичната фолија, мрежите и потпорите што биле во допир со заболени растенија исто така треба да се одвојат за проверка и чистење. Не ги пренесувајте директно во друг пластеник.
- Оставете само материјал со сигурно здраво потекло.
- Не оставајте остатоци под црната фолија, покрај рабовите и под масите.
- Проверете дали на врските и потпорите има залепени лисја или плодови.
Чистење на почвата без непотребно мешање
Откако ќе се извадат растенијата, површината треба внимателно да се прегледа. Соберете ги преостанатите листови, плодови и поголеми корени со рака или со лесна алатка. Не е потребно секогаш длабоко прекопување само затоа што производниот циклус завршил.
Ако почвата е многу влажна, тешкото газење и обработката може да создадат збиен слој. Тоа го отежнува движењето на воздухот и водата и може подоцна да создаде услови за проблеми со коренот. Почекајте почвата да биде доволно просушена за планираната работа, без да се претвора во прашина.
Местата со изразено гниење или повторлив проблем треба да се забележат за следната сезона. Таму не внесувајте непроверен компост, заразени остатоци или алат што претходно бил користен во друг заболeн дел.
- Собирајте го отпадот пред обработка на почвата.
- Избегнувајте газење по леите без потреба.
- Не ја мешајте почвата од проблематичните места со почвата од здравите редови.
Работна хигиена: раце, алат и обувки
Заразата не се пренесува само преку остатоците. Најчести патишта се ножиците, мотиките, ракавиците, гајбите, обувките и количките со кои се минува од еден ред во друг. Затоа алатот треба да се исчисти од земја и растителен сок веднаш по работата, а не дури пред следната сезона.
За расчистувањето користете ракавици и работна облека што може да се испере. Гајбите што биле во допир со гнили плодови не треба да се користат за берење здрав производ без претходно темелно чистење.
Движењето нека биде од визуелно здравите делови кон проблематичните, а не обратно. На крајот прво извадете ја опремата што била во допир со заболениот материјал, па потоа завршете со собирање и отстранување на отпадот.
- Исчистете ја алатката од кал, корени и сок.
- Не користете иста вреќа за здрав и заболен материјал.
- Не внесувајте валкани колички и гајби во чистиот дел.
- Оперете ја работната облека по завршувањето на расчистувањето.
Последна проверка пред пластеникот да остане празен
На крајот направете уште еден круг низ пластеникот. Проверете ги рабовите на леите, местата под системот за наводнување, аглите кај вратите и просторот околу столбовите. Таму често остануваат мали плодови, суви листови или плевели што не се забележуваат при првото собирање.
Проверете дали цревата, капалките и садовите не се затрупани со растителен материјал. Остатоците околу нив задржуваат влага и можат да го отежнат откривањето на истекување или затнување пред новото производство.
Составете кратка белешка за насадот: која култура била засадена, каде имало проблем и каков бил симптомот. Таквата белешка е покорисна од општо сеќавање и помага следната култура да не се постави без размислување на најпроблематичното место.
- Проверете ги аглите, рабовите и просторот под опремата.
- Извадете ги последните паднати плодови и плевели.
- Забележете ги местата со заболување за следниот производен циклус.
- Оставете ги патеките чисти и проодни.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Доцна есенската зелена салата и младиот спанаќ бараат внимателен баланс меѓу проветрување и затворање. Проверете ги листовите, кондензацијата и влагата во почвата.
Прочитај →
Побарајте механизација, алати, обувки и опрема за земјоделство во нашата продавница.
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Пластеникот за следната сезона не се подготвува само со расчистување на површината. Треба да се извадат заболениот надземен дел, главните корени, паднатите плодови и плевелите, а отпадот да се одвои и безбедно да се отстрани.
Внимателното вадење, чистиот алат и бележењето на проблематичните места го намалуваат ризикот заразата повторно да се внесе во насадот. Малку повеќе ред при последното расчистување може да значи полесен почеток на следното производство.
