Телето полесно ја поднесува зимата во сува, чиста и добро проветрена штала отколку во топол, влажен и задушлив простор. Секојдневната проверка на лежиштето, дишењето, апетитот, водата и изметот овозможува проблемите да се забележат пред да станат сериозни.
Ноември е погоден период сточарите да ги прегледаат боксовите и лежиштата пред почестите студови, врнежи и влажни ноќи. Условите не се исти во Пелагонија, Полошко, источните котлини или повисоките села, па подготовката треба да се приспособи на самата штала, изложеноста на ветер и возраста на телето.
Младото теле губи топлина побрзо од возрасното говедо. Сепак, затворањето на сите отвори не е добро решение: влагата, мирисот на амонијак и застоениот воздух го оптоваруваат дишењето и ја влошуваат хигиената.
Добрата зимска рутина не бара скапа опрема. Најчесто најмногу значат навремено отстранување на мократа постилка, суво место за легнување, заштита од директен ветер, чисти садови и набљудување на секое теле одделно.
- Телето мора да има суво место за легнување.
- Проветрете ја шталата без студен воздух директно да удира во телето.
- Водата не смее да стои покрај боксот.
📖 ВО ОВОЈ ТЕКСТ
Заклучок
Проверете го лежиштето пред да залади
Телето мора да има суво место за легнување.
При првата утринска проверка допрете ја постилката со рака и побарајте ги местата каде што се задржуваат урина и вода. Ако коленото или раката веднаш навлажнат, лежиштето не е доволно суво, без оглед што одозгора изгледа чисто.
Мокриот слој треба редовно да се отстранува, а сувата постилка да се додава на местото каде што телето најчесто лежи. Сламата треба да биде чиста и без мувлосан мирис. Дупки, остри делови од бетон и лизгави површини го зголемуваат ризикот од повреди и нечистотија.
Кај индивидуални боксови проверете дали телето може целосно да легне, да стане и да се сврти без да ја турка постилката во агол. Кај групните боксови следете дали послабите телиња остануваат на влажниот раб или се потиснати од хранилката.
- Отстранете го мокриот слој, а не само површинските нечистотии.
- Проверете ги аглите, местото под поилката и просторот покрај влезот.
- Одржувајте ја постилката доволно длабока и растресита за телето да легне суво.
- Поправете истекување од поилка или покрив пред да додавате повеќе слама.
Вентилација без директна промаја
Проветрете ја шталата без студен воздух директно да удира во телето.
Воздухот треба полека да се движи низ просторот, а не да создава силен млаз на висина на лежиштето. Отворите високо на ѕидот или под покривот често се покорисни од целосно затворена врата и прозорци.
Задушлив мирис, кондензација по ѕидовите и влажна коса на телињата се знаци дека влагата не излегува доволно брзо. Од друга страна, постојано раздвижена постилка, треперење и избегнување на одреден дел од боксот може да укажат на директен воздушен удар.
Не ги покривајте сите отвори со најлон без можност за контрола. Така се задржуваат влага и нечист воздух. Подобро е да се заштити правецот од кој дува, а да остане висока излезна површина за влажниот воздух.
- Проверете ја насоката на воздухот со лесна лента или парче хартија, а не со чад во близина на животните.
- Оставете горни отвори за излез на влажен воздух.
- Заштитете ја долната зона од директен ветер со добро прицврстена преграда.
- Не создавајте затворен, влажен простор околу телето.
Постилката и одводнувањето се една задача
Водата не смее да стои покрај боксот.
Пред зимата прегледајте го наклонот на подот, каналите и местото каде што се истура водата од поилката. Ако влагата се враќа кон лежиштето, потребна е поправка на одводот, промена на положбата на поилката или физичка преграда што ќе го насочи истекувањето.
Не дозволувајте каналот за отпадна вода да се затне со слама и ѓубриво. Затнат одвод создава влажна средина, нечисти копита и поголем ризик од ширење на нечистотии меѓу телињата.
При миење оставете подот целосно да се исуши пред враќањето на телето. Во студени услови мокриот бетон долго останува ладен, па сувата постилка треба да биде последниот слој меѓу животното и подот.
- Исчистете ги каналите пред врнежливи и студени денови.
- Проверете дали поилката капе или се прелева.
- Одделете го местото за легнување од зоната за хранење и пиење.
- Не внесувајте влажна слама во боксот.
Вода и храна: следете го внесот, не само садот
Секое теле треба да има лесен пристап до чиста вода и соодветна храна.
Во студениот период садовите почесто се валкаат со слама, измет и остатоци од храна. Проверете ги пред секое хранење и исчистете ги кога има наслаги или непријатен мирис. Кај поилки што се надвор или во незаштитен дел, следете дали водата се заладува премногу или се прекинува поради технички проблем.
Намален апетит не треба да се припише автоматски на студот. Набљудувајте дали телето само го допира оброкот, дали голта нормално и дали останува назад во групата. Промените во внесот се корисен ранен сигнал, особено ако се појават заедно со безволност или промена на изметот.
Храната треба да биде свежа, сува и складирана така што нема да се навлажни. Остатоците што стоеле во нечист сад не треба да се мешаат со нов оброк без претходно чистење на хранилката.
- Проверете ја водата наутро и попладне.
- Одржувајте ги поилките и хранилките надвор од зоната каде што се гази постилката.
- Следете колку јаде секое теле, а не само дали садот е празен.
- При промена на оброкот набљудувајте го изметот и општото однесување.
Утринска проверка што трае неколку минути
Кратката, секојдневна проверка е покорисна од повремена детална контрола. Одете по ист редослед за ниедно теле да не биде прескокнато: држење, движење, апетит, дишење, измет, очи и состојба на лежиштето.
Здраво и удобно теле обично реагира на човекот, станува без тешкотија и покажува интерес за храна. Лежи во сув простор, без изразено напрегање при дишењето. Отстапувањето од вообичаеното однесување е поважно од споредбата со друго теле со различна возраст или услови.
Бележете го датумот и забелешката за телето ако промената трае или се повтори. Така полесно се забележува постепено намалување на апетитот или зголемена влажност на изметот.
- Погледнете го телето пред да го наполните садот.
- Проверете дали станува и се движи нормално.
- Набљудувајте го дишењето без да го вознемирувате.
- Одделно проверете ги очите, носот, папокот и изметот.
- Запишете што е променето и кога е забележано.
Кога промената бара брза реакција
Раното забележување не значи самостојно лекување. Телето што не јаде или не пие, е изразено безволно, тешко дише, има повторлив течен измет или не може нормално да стане треба да се одвои за набљудување и да се побара ветеринарен совет.
Одвојувањето треба да биде во чист, сув и проветрен простор, без изолација во затворена и задушлива просторија. Не мешајте го болното теле со здравите и користете посебни садови додека не добиете насока за понатамошна постапка.
Кај повеќе телиња со слични знаци истовремено, проверете ги заедничките точки: вода, храна, постилка, вентилација и чистење. Проблемот може да биде поврзан со условите, а не само со едно животно.
- Изолирајте го телето во соодветен чист бокс.
- Измерете или забележете што се менува, ако имате услови за тоа.
- Не давајте лекови или антибиотици без стручна проценка.
- Информирајте го ветеринарот за возраста, апетитот, дишењето и изметот.
Чистење без повторно загадување
Редоследот на работа влијае на хигиената. Прво отстранете го телето и видливо извалканата постилка, потоа исчистете ги садовите и подот, оставете површините да се исушат и дури потоа внесете свеж материјал.
Работата со истите чизми и лопата во нечистиот и чистиот бокс може да пренесе нечистотии. Ако има повеќе боксови, чистите и здравите животни проверете ги пред оние со знаци на проблем, а приборот од одвоениот бокс не враќајте го без миење.
Дезинфекцијата има смисла само по темелно чистење и со средство што е соодветно за намената и се користи според упатството. Остатоци од влага и средство во боксот не се замена за сушење и чиста постилка.
- Работете од почистите кон понечистите боксови.
- Користете чисти садови за секое теле или група кога е можно.
- Оставете го боксот да се исуши пред повторна употреба.
- Чувајте ја сламата покриена и подигната од влажниот под.
Подгответе ја шталата за различни локални услови
Истата мерка не функционира еднакво во секоја штала. Во затворена котлина може да се задржува влага и амонијак, додека на изложена падина директниот ветер може да биде главниот проблем. Во повисоките и постудени места, сувото лежиште и заштитата од навеви бараат почеста проверка.
Проверете го покривот, олуците, вратите и прозорците пред да започнат почестите врнежи. Влезот треба да се затвора доволно за да не навлегува ветер и вода, но да не ја прекинува потребната размена на воздух.
Направете едноставна листа за секој бокс: каде стои телето, од каде влегува ветерот, каде се собира вода, колку брзо се навлажнува сламата и дали садовите остануваат чисти. Со тоа зимската подготовка се темели на реалната состојба на фармата, а не на еднакво правило за сите.
- Проверете ја шталата по дожд и по силен ветер, не само во сув ден.
- Заштитете ги отворите од навеви без целосно затворање.
- Одделете ги најмладите и послабите телиња на најсуво и најмирно место.
- Планирајте доволно сува постилка за редовно заменување.
Практична зимска рутина за сточарот
Добрата нега се одржува со мал број повторливи проверки. Наутро прегледајте ги телињата и постилката, исчистете ги садовите и отстранете ги очигледните извори на вода. Подоцна проверете дали телето јаде, пие и се однесува вообичаено.
Еднаш неделно прегледајте ги покривот, олуците, вратите, оградите на боксовите и вентилациските отвори. По секоја промена на групата или внесување ново теле, исчистете го и исушете го просторот колку што условите дозволуваат.
Оваа рутина не ја заменува ветеринарната проценка. Таа му помага на сточарот да реагира порано и да не дозволи мал дефект во поилка, одвод или постилка да прерасне во проблем за целата група.
- Секој ден: теле, вода, храна и сувост на лежиштето.
- Еднаш неделно: кров, одводи, врати и вентилација.
- При секоја промена: чистење, сушење и проверка на боксот.
- При алармантни знаци: одвојување и навремено барање стручна помош.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Проверете ја телесната кондиција на овците со рака, одделете ги групите и приспособете ја зимската храна постепено, без нагли промени и непотребен концентрат.
Прочитај →
Види ја продавницата →
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Телето во студена штала треба да биде суво, заштитено од директна промаја и опкружено со чист воздух. Прегледајте ги постилката, одводите, поилките и отворите пред секој постуден период, а секојдневно следете ги апетитот, водата, дишењето и изметот.
Условите прилагодете ги на самата локација и на возраста на телињата. Кога промената е нагла или телето е безволно, не чекајте проблемот сам да помине — одвојте го во соодветен бокс и побарајте ветеринарна проценка.
