Овца што влегува во зима преслаба потешко ја поднесува студената и влажна средина, а предебелото животно може да има проблеми со движењето, јадењето и јагнењето. Со едноставен преглед со рака, одвојување на стадото и постепено приспособување на храната, одгледувачот може навреме да ги намали ризиците.
Ноември е погоден период за преглед на кондицијата на овците, пред стадото подолго да остане во објект и пред зимскиот оброк да стане главен извор на хранливи материи. Самото гледање не е доволно: волната, густината на руното и телесната градба можат да сокријат значителна разлика меѓу животните.
Најкорисна е процената со рака на слабинскиот дел, покрај рбетот. Така се проверува колку се напипуваат рбетните и попречните продолжетоци, колку мускул има околу нив и дали животното е рамномерно развиено. Резултатот треба да се бележи по групи, а не само да се донесе општ заклучок за целото стадо.
Оброкот не треба да се менува нагло само затоа што календарски започнува зимата. Прво се утврдува која група е преслаба, која е во добра кондиција и која е предебела, а потоа се проверуваат сеното, пашата, силажата и концентратот што навистина се достапни на фармата.
- Прегледајте ја секоја овца со рака и бележете ја состојбата.
- Напипајте го слабинскиот дел, а не само волната.
- Не хранете го целото стадо како еднаква група.
📖 ВО ОВОЈ ТЕКСТ
Заклучок
Почнете со мирен преглед на целото стадо
Прегледајте ја секоја овца со рака и бележете ја состојбата.
Животните треба да се прегледуваат во мир, најдобро едно по едно, без бркање и туркање. Рацете се ставаат над слабините, зад последното ребро и покрај рбетот. Се оценува дали коските се остри и силно изразени, дали има умерен слој мускул и ткиво или под прстите има премногу мека, масна наслага.
Волната може да измами, особено кај овци со густо руно. Затоа не треба да се проценува само по изгледот на грбот, ширината на телото или по тоа дали животното изгледа „полно“. Корисно е секоја овца да добие ознака или запис во тетратка, за подоцна да се следи дали се подобрува или слабее.
При прегледот забележете и куцање, кашлање, пролив, исцедок од носот, тешко дишење, губење апетит или издвоено однесување. Таквите знаци не се решаваат само со додавање храна.
- Прегледувајте ги овците на ист начин за резултатите да бидат споредливи.
- Не се потпирајте само на изгледот под волната.
- Одделно забележете бремени, доилки, млади и постари овци.
- Животно со нагло слабеење или видливи здравствени знаци треба да се набљудува и да се консултира ветеринар.
Како се напипува телесната кондиција
Напипајте го слабинскиот дел, а не само волната.
Со дланката поминете по рбетот и со прстите проверете ги попречните продолжетоци. Кај преслаба овца коските се остри, просторот меѓу нив е изразен, а мускулот околу рбетот е слаб. Кај овца во добра кондиција коските се напипуваат, но не се остри и не доминираат над мускулното ткиво.
Кај предебела овца рбетот и попречните продолжетоци се потешки за разликување, а под прстите се чувствува дебел и мек слој. Тоа не значи автоматски дека животното е здраво или добро подготвено: масното ткиво може да се зголеми, додека мускулатурата и општата виталност остануваат незадоволителни.
Проценката по скала од 1 до 5 може да помогне при споредување, ако сите што работат со стадото ја користат на ист начин. Во пракса, поважно е доследно да се одделат преслабите, средните и предебелите овци отколку да се дава привидно прецизна оценка без искуство.
- Остра коска и слаб мускул укажуваат на ниска кондиција.
- Умерено напиплив рбет со добро покривање најчесто укажува на средна кондиција.
- Многу мека наслага и тешко напипливи коски укажуваат на прекумерна дебелина.
- Проверете ја и градбата на колковите, ребрата и градите за да не се донесе заклучок од една точка.
Одделете ги групите пред да го приспособите оброкот
Не хранете го целото стадо како еднаква група.
Овците во слаба кондиција имаат потреба од внимателно подобрување на исхраната, но не и од ненадеен голем внес на концентрирана храна. Овците со средна кондиција најчесто може да останат на рационален основен оброк, додека предебелите треба да се следат за да не продолжат да таложат масно ткиво.
Посебно издвојте ги бремените овци според фазата на бременост, доилките, младите грла, овните и животните со здравствен проблем. Нивните потреби не се исти, а слабата овца што се натпреварува со посилни животни може да остане без доволно храна иако на хартија оброкот изгледа доволен.
Ако нема услови за целосно одделување, хранете во повеќе места или во различно време, за послабите животни да не бидат истиснати од јаслите. Проверете и дали сите имаат пристап до чиста вода и суво место за одмор.
- Преслаби овци: одделно следење и постепено подобрување на квалитетот на оброкот.
- Овци во средна кондиција: стабилен основен оброк и редовна контрола.
- Предебели овци: избегнување непотребен концентрат и следење на движењето и апетитот.
- Бремени и доилки: посебна група кога условите го дозволуваат.
Квалитетот на храната е поважен од голата количина
Пред да додадете храна, проверете што навистина јадат овците. Сеното треба да биде суво, без мувла, затоплување, непријатен мирис и видливи наслаги. Силажата треба да има нормален изглед и мирис, а расипаните делови не треба да се мешаат со исправната храна.
Разликата меѓу рано и доцна косено сено, листесто и стеблесто сено или добро и лошо складирана храна не може сигурно да се претвори во иста дневна количина за секое стадо. Хранливата вредност зависи од растението, фазата на косење, сушењето, складирањето и начинот на хранење.
Кога има сомнеж за квалитетот или за хранливата вредност, анализата на храната е посигурна од проценка „од око“. Таа може да помогне при изборот на основната храна и при одлуката дали воопшто е потребен дополнителен концентрат.
- Отстранете мувлосана, загреана или загадена храна.
- Проверете дали јаслите остануваат празни пред следното хранење или има многу отпад.
- Не мешајте добра храна со расипана за да се потроши целата количина.
- Чувајте ја храната суво, проветрено и заштитено од глодари.
Постепено воведување на подобар оброк
Секоја промена воведувајте постепено и набљудувајте ја реакцијата на стадото. Ако се додава ново сено, силажа или концентрирана храна, нека не го замени целосно стариот оброк од еден ден до друг. Точниот распоред зависи од почетната храна, квалитетот, возраста и производната фаза на овците.
За преслабите овци, првата цел е да добиваат достапна и квалитетна основна храна без натпреварување со посилните грла. Концентрираната храна, ако е оправдана, се воведува внимателно и во согласност со составот на сеното или другата основна храна.
При секоја промена следете го апетитот, изгледот на изметот, надуеноста, преживањето и однесувањето. Ако се појават пролив, одбивање храна, нагло надувување или изнемоштеност, преиспитајте ја промената и побарајте стручна помош.
- Менувајте една работа во оброкот во исто време, кога е можно.
- Обезбедете постојан пристап до чиста вода.
- Не дозволувајте гладни овци одеднаш да се нафрлат на голема количина концентрат.
- Бележете кога е направена промената и како реагира групата.
Предебелата овца не е секогаш подобро подготвена
Прекумерната дебелина може да настане кај овци што долго добивале богата храна без доволно движење, но и кај животни што се натпреваруваат успешно за храна додека други во истото стадо ослабуваат. Таквите разлики се причина за групирање, а не за ист оброк за сите.
Предебелите овци потешко се движат, можат полесно да се заморуваат и не треба без контрола да добиваат дополнителен концентрат. Од друга страна, нагло ограничување на храната не е безбедно решение. Се проценува целокупниот оброк, условите во објектот и производната фаза.
Кај бремени животни особено е потребна внимателност. Нивната телесна кондиција се следи заедно со развојот на бременоста, апетитот и општата состојба, а секоја поголема корекција треба да биде усогласена со стручна проценка.
- Следете ја подвижноста, апетитот и дишењето при движење.
- Не намалувајте ја храната нагло.
- Проверете дали предебелите овци добиваат концентрат иако основната храна е доволна.
- Не мешајте телесна дебелина со здравствена сигурност.
Зимскиот објект влијае врз кондицијата
Студот, влагата, промајата и нечистата подлога можат да го зголемат стресот и да го намалат внесот на храна. Објектот треба да биде сув, проветрен без директна промаја на местото за лежење, со доволно простор за животните да не се туркаат околу јаслите.
Проверете дали покривот пропушта, дали водата се задржува околу влезот и дали постелката останува сува. Влажното руно и нечистата подлога не се само проблем за удобноста; тие ја отежнуваат проценката на состојбата и го зголемуваат ризикот од заболувања.
Јаслите треба да бидат стабилни и поставени така што храната да не се гази и загадува. Ако послабите овци не стигнуваат до храната, подобар оброк нема да го даде очекуваниот резултат.
- Поправете протекување и места каде што се задржува вода.
- Одржувајте сува постелка и чисти јасли.
- Набљудувајте дали сите овци имаат еднаков пристап до храната.
- Проверете ги вратите и оградите за да нема бегство или повредување.
Следете ја промената, а не само почетната оценка
По првиот преглед направете повторна контрола по период што одговара на условите на фармата и на производната фаза. Не е потребно секојпат да се менува оброкот; потребно е да се види дали животните остануваат стабилни или продолжуваат да слабеат.
Бележете го датумот, групата, забележаната кондиција, видот на храната и сите здравствени знаци. Кратка белешка често покажува дека проблемот се појавува само кај одредена група, по префрлање во објект или по промена на сеното.
Ако овца слабее и покрај достапна храна, ако не прежива, има пролив, бледи слузници, тешко се движи или е изолирана од стадото, причината може да биде здравствена, паразитарна или поврзана со забите. Таа овца треба да се одвои за проценка, а не само да се храни со повеќе концентрат.
- Водете едноставна евиденција по групи или по ознаки на животните.
- Споредувајте ја состојбата со претходниот преглед.
- Реагирајте на нагло слабеење и промени во апетитот.
- Побарајте ветеринарна проценка при сомнеж за болест или паразити.
Практична проверка пред подолг престој во објект
Пред зимскиот режим направете кратка листа и не ја прескокнувајте само затоа што стадото навидум изгледа добро. Прво проценете ја кондицијата, потоа групирајте ги животните и проверете дали храната е исправна. Дури после тоа одлучете дали е потребна промена.
Проверете ги и водата, јаслите, постелката, вентилацијата, местото за изолација на болно животно и пристапот до објектот. Практичната подготовка е особено важна во фарми каде овците се мешаат со други категории или каде храната се дели на едно место.
Главната цел е секоја овца да влезе во зимскиот период со стабилна состојба и пристап до соодветна храна. Ниту најбогат оброк, ниту најголема количина не може да замени правилна процена и редовно следење.
- Проценета кондиција на секоја овца.
- Одделени преслаби, предебели и производни групи.
- Проверена исправност на сеното, силажата и концентратот.
- Обезбедени вода, суво лежиште и доволен пристап до јаслите.
- Запишана почетната состојба за следната контрола.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Проверете ја концентрираната сточна храна пред зимата: прашина, грутки, влага и необичен мирис се знаци за одвојување и внимателна контрола.
Прочитај →
Проверете ги столбовите, жицата, шарките, бравите и пристапите околу шталата пред снегот, со посебни совети за низински и планински имоти.
Прочитај →
Види ја продавницата →
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Проверете ја кондицијата со рака, поделете го стадото според реалната состојба и менувајте го оброкот постепено. Следете ги храната, водата, објектот и однесувањето, бидејќи слабеењето и пред зимата и во текот на зимата можат да имаат различна причина.
Добро подготвеното стадо не е нужно најдебело стадо. Тоа е стадо со рамномерна кондиција, исправна основна храна, суво место за одмор и навремено издвоени животни што бараат посебно внимание.
