Белите наслаги, бавното впивање вода и тврдата корка на површината се предупредување дека почвата во пластеникот не треба да се остави без проверка. Едноставен теренски преглед може да покаже каде е проблемот, но количини на ѓубриво, гипс или други поправки не треба да се одредуваат без анализа.
По завршувањето на сезоната, пластеникот често изгледа празен, но почвата во него го покажува резултатот од целогодишното наводнување, прихранување и движење на водата. На површината може да се појават белузлави траги, слојот да се стврдне, а водата да останува во локви или да се движи само по рабовите.
Таквите знаци не значат автоматски дека целата површина е засолена. Белата кора може да биде составена од растворливи соли, остатоци од ѓубрива, карбонатен материјал или мешавина од повеќе честички. Затоа прво треба да се провери состојбата на повеќе места, а потоа да се одлучи дали е потребно лабораториско испитување.
Во пониски и слабо проветрени пластеници проблемот може да се поврзе и со задржување вода, додека на повисоки и посуви места испарувањето може да биде поизразено. Локалниот тип почва, квалитетот на водата и начинот на наводнување се подеднакво важни како и количината на внесено ѓубриво.
- Побарајте ги знаците на проблемот по целата површина, а не само покрај влезот или под една линија за капење.
- Проверете како се однесува водата на неколку различни места.
- Земете примерок за лабораторија кога белите наслаги се повторуваат, растот бил нерамномерен или водата тешко навлегува.
📖 ВО ОВОЈ ТЕКСТ
Заклучок
Прво разгледајте ја целата површина
Побарајте ги знаците на проблемот по целата површина, а не само покрај влезот или под една линија за капење.
Белите или жолтеникави наслаги најчесто се појавуваат таму каде што водата испарува и остава растворени материи. Ако се појавуваат само на едно место, причината може да биде нерамномерно наводнување, истекување, затнат капкообразувач или локално набивање на почвата.
Корката на површината може да го отежне никнувањето и навлегувањето на водата, но сама по себе не ја докажува засоленоста. Забележете дали под корката почвата е растресита, влажна, леплива или има непријатен мирис од долго задржување вода.
- Белузлава кора или прстен околу местата каде што испарува водата.
- Водата се задржува на површината или тече кон страните наместо рамномерно да навлезе.
- Површинскиот слој се стврднува по сушењето и тешко се распаѓа со рака.
- Растенијата во одделни делови заостануваат иако добиваат слична прихрана и наводнување.
Направете едноставен теренски преглед
Проверете како се однесува водата на неколку различни места.
Површината треба да се прегледа кога почвата не е ниту целосно сува ниту натопена. На избрани места отстранете го само најгорниот лабав слој и споредете ја структурата под него. Ако горниот слој е тврд, а под него има влажна и збиена маса, проблемот може да биде поврзан со движењето на водата, а не само со соли.
Истурете мала, еднаква количина чиста вода на неколку точки и следете дали навлегува постепено или се задржува на површината. Ова не е лабораториско мерење, туку брз начин да се откријат разлики меѓу средината, рабовите и местата под капковите линии.
- Означете ги местата со бела кора, локви или најизразена корка.
- Споредете ја почвата под растителниот ред со почвата на патеките.
- Проверете дали капковите линии навлажнуваат рамномерно по целата должина.
- Запишете дали проблемот се повторува на истите места од претходната сезона.
Кога теренскиот преглед не е доволен
Земете примерок за лабораторија кога белите наслаги се повторуваат, растот бил нерамномерен или водата тешко навлегува.
Еден примерок од аголот на пластеникот не ја претставува целата површина. Ако средината, рабовите и местата под капковите линии се разликуваат, тие не треба автоматски да се мешаат во една хомогена проба. Прашајте ја лабораторијата како да се собере, спакува и означи примерокот според нејзината процедура.
При анализа побарајте податоци што помагаат да се проценат реакцијата на почвата, електричната спроводливост, достапните хранливи материи и односот на основните катјони. Изборот на параметри може да зависи од лабораторијата и од претходната култура.
Резултатот треба да се чита заедно со информациите за водата за наводнување, користените ѓубрива и начинот на производство. Самата вредност без контекст може да доведе до погрешна одлука.
- Земете одделни примероци од визуелно различни зони.
- Означете од кој дел е секоја проба и кога е земена.
- Доставете податоци за претходната култура и прихранувањето.
- Побарајте стручно толкување пред да внесете поправки.
Од каде може да дојде засоленоста
Солите во пластеникот може да се внесат со водата, со минералните ѓубрива или со органски материјали што не се доволно стабилизирани. Бидејќи дождот не ја испира покриената површина на ист начин како отворената нива, растворливите материи може постепено да се концентрираат во зоната на коренот или блиску до површината.
Прекумерното или често плитко наводнување исто така може да го засили испарувањето од површината. Водата се губи како пареа, а дел од растворените материи остануваат во почвата. Ако нема соодветно одведување, испирањето не е сигурна мерка и може да создаде ново задржување на вода.
Проблемот не мора да потекнува од една грешка. Комбинацијата од тешка почва, слаб наклон, затнати капкообразувачи, висока фреквенција на прихрана и вода со неповолен состав може да даде слични симптоми.
- Квалитет и состав на водата за наводнување.
- Вкупна количина и фреквенција на минерална прихрана.
- Недоволна воздушност и слаба структура на почвата.
- Отсуство на одводен канал или задржување вода околу пластеникот.
Одводнувањето се проверува пред поправка на почвата
Проверете каде оди вишокот вода пред да размислувате за испирање на соли.
Прегледајте ги олуците, страничните канали, најниската точка околу пластеникот и местата каде што се собира вода по дожд. Кај пластеници поставени на падина, водата може да влегува од повисоката страна и да се задржува покрај конструкцијата.
Проверете дали капковите линии се исправни и дали сите редови добиваат слична количина вода. Нерамномерното капење создава суви и премногу влажни зони, па белите наслаги може да се појават само во дел од пластеникот.
Зимската подготовка е добра можност да се поправат оштетени црева, да се исчистат одводните патеки и да се отстранат растителните остатоци што го попречуваат движењето на водата.
- Исчистете ги страничните и пристапните одводни канали.
- Проверете дали водата од покривот се одведува подалеку од пластеникот.
- Отстранете кал и растителни остатоци околу најниските точки.
- Не оставајте почва подолго натопена само за да се намали видливата бела кора.
Не внесувајте гипс или ѓубриво на слепо
Количината на гипс, вар, органско ѓубриво или друг материјал за поправка зависи од конкретната анализа и од причината за проблемот. Белата наслага сама по себе не е доволна причина за внесување гипс, бидејќи гипсот не е универзално решение за секој вид засоленост или лоша структура.
Дополнително ѓубрење пред зимата може да ја зголеми концентрацијата на растворливи материи ако нема активна култура што ќе ги користи. Кај пластеник со слаб одвод, неправилната поправка може да го зголеми ризикот од задржување соли наместо да го реши.
Органската материја може да помогне во подобрување на структурата, но не секој компост или арско ѓубриво е со ист состав. Материјалот треба да биде зрел и соодветен за намената, а внесувањето треба да се усогласи со резултатите од почвената анализа.
- Не одредувајте количина без лабораториски резултат.
- Не мешајте засоленост, киселост и натриумов проблем како да се иста состојба.
- Проверете го составот на водата ако проблемот се повторува секоја сезона.
- Избегнувајте дополнителна прихрана без јасна потреба.
Што да направите со површинската корка
Ако почвата е доволно сува за работа, корката може внимателно да се раздвижи со плитка обработка без превртување на целиот профил. Целта е да се подобри контактот на водата со почвата и да се зачува постојната структура, а не да се мешаат различни слоеви без потреба.
Не обработувајте натопена почва. Работењето во таква состојба создава поголеми грутки и дополнително набивање кога ќе се исуши. Кај тешки почви, времето на обработка има поголемо значење од длабочината.
Растителните остатоци отстранете ги ако се заболени или ако го попречуваат одводнувањето. Здравиот органски материјал може да се управува според системот на производство, но не треба да се користи како замена за анализа на почвата.
- Работете само во состојба кога почвата не се лепи за алатот.
- Избегнувајте длабоко превртување без агрономска причина.
- Не оставајте растителни остатоци што носат видливи болести.
- Оставете ја површината рамна и пропустлива за зимската влага.
Разликите меѓу реоните менуваат го ризикот
Пластеник во пониско место со тешка почва и слаб одвод има различен проблем од пластеник на полесна почва, каде што испарувањето и внесот на соли може да бидат поважни. Затоа истата појава не треба автоматски да се решава со иста мерка во сите делови на Македонија.
Во постудени и повисоки подрачја, зимската влага и побавното сушење може да го зголемат ризикот од набивање. Во потопли и посуви реони, почестото наводнување и испарувањето може да остават повеќе видливи наслаги на површината.
При споредување на два пластеника земете ги предвид надморската височина, типот почва, наклонот, квалитетот на водата, начинот на наводнување и културата што била одгледувана. Локалното искуство е корисно, но не ја заменува проверката на конкретната парцела.
- Забележете дали пластеникот е во долина, на рамна површина или на падина.
- Споредете ја брзината на сушење по наводнување.
- Проверете дали проблемот се јавува по целата површина или само во пониските делови.
- Чувајте ги анализите од повеќе сезони за да се види трендот.
Направете зимска белешка за следната сезона
Пред пластеникот да остане без култура, запишете што е забележано и што е направено. Корисни се податоци за културата, датумите и видот на прихрана, режимот на наводнување, проблематичните зони и резултатите од евентуалната анализа.
Нацртајте едноставна скица со редовите, капковите линии, местата со бела кора и ниските точки. При следната подготовка ќе можете да проверите дали промената е поврзана со поправен одвод, поинаков режим на вода или промена на културата.
Ако нема лабораториски резултат, зимата искористете ја за дијагностика и одржување, а не за голема корекција на почвата. Подготвената документација ќе помогне да се побара попрецизен совет и да се избегнат непотребни трошоци.
- Култура и сорта што биле одгледувани.
- Користени ѓубрива и органски материјали.
- Проблеми со капење, локви и корка.
- Места од кои се земени примероци за анализа.
- Извршени поправки на одводнувањето.
Пластеници и фолииФолии и опрема за пластеник – подгответе го објектот за зима и нова сезона.Погледни →
НаводнувањеСистем капка по капка и опрема за порамномерно и поконтролирано наводнување.Погледни →
Ѓубрива и прихранаПрихрана за следната сезона – по анализа на почвата, а не на слепо.Погледни →
Машини и алатиРачен и моторен алат за кршење на корката и обработка на почвата.Погледни →Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Белата наслага и тврдата корка се сигнал за проверка, а не доволна дијагноза. Прегледајте ја површината, проверете го движењето на водата, одржете ги одводите и земете репрезентативен примерок кога симптомите се повторуваат.
До добивањето анализа избегнувајте произволно внесување гипс, вар или дополнително ѓубриво. На тој начин пластеникот ќе ја дочека следната сезона со појасна слика за состојбата и со помал ризик од погрешна поправка.
