Кога се купува нов казан за ракија, првото прашање е бакар или инокс. Бакарниот е традиција и мајсторите се колнат во него, иноксниот е поевтин за одржување и трае. Но што всушност се случува во ракијата?
Објаснуваме како материјалот влијае на мирисот и вкусот, колку чини одржувањето и зошто сè почесто се избира комбинација.
- Бакарот ги врзува сулфурните соединенија од пареата – мирисите на расипано јајце, зелка или гума.
- Најважен е бакарот таму каде што пареата го допира металот – капата, колоната и лулето.
- Иноксот е издржлив и лесен за чистење; казан од инокс со бакарна капа и лула ги спојува предностите.
Што всушност прави бакарот во ракијата?
За време на вриењето, особено кога квасецот е под стрес, во комината се создаваат сулфурни соединенија – со мирис на расипано јајце, варена зелка или гума. Тие се лесно испарливи и одат со пареата.
Кога пареата го допира бакарот, тие соединенија хемиски се врзуваат за неговата површина и остануваат во казанот. Затоа ракијата од бакар е почиста и „помека“. Бакарот, исто така, помага да се намалат некои непожелни соединенија што потекнуваат од коските кај коскестото овошје.
Предности и слабости на иноксот
Иноксот (нерѓосувачки челик) не реагира со комината и пареата. Тоа има две страни:
- Предности: трае практично цел живот, не оксидира, лесно се чисти, поевтин е за одржување и не се трошат ѕидовите.
- Слабост: не ги врзува сулфурните мириси. Кај чиста комина и правилна ферментација тоа не мора да е проблем, но кај „тешки“ комини разликата се чувствува.
Бакар, инокс или комбинација – споредба
| Својство | Цел бакар | Цел инокс | Инокс + бакарна капа/лула |
|---|---|---|---|
| Мирис на ракијата | најчист | зависи од комината | многу добар |
| Сулфурни мириси | се врзуваат | остануваат | се врзуваат во пареата |
| Одржување | редовно чистење, оксидира | најлесно | умерено |
| Издржливост | ѕидовите се трошат со годините | најголема | голема |
| Цена | највисока | пониска | средна |
Како се одржува бакарен казан?
- Пред сезоната: исчистете ги внатрешноста, капата и лулето со раствор од готварска сол и оцет, потоа исплакнете добро со чиста вода.
- Зелени наслаги (патина) внатре во казанот или лулето отстранете ги пред печење – не смеат да завршат во ракијата.
- Прво полнење со вода – за проверка на дихтунзите и плакнење.
- По секое печење исплакнете ги остатоците, за да не загорат при следното полнење.
- По сезоната исушете го казанот целосно и чувајте го покриен, на суво место.
На што друго да внимавате кога купувате казан за ракија?
- Без олово и поцинкувани делови. Старите лемења со олово и поцинкуваните цевки се опасни во допир со алкохолни пареи.
- Мешалка – кај густа комина го спречува загорувањето, кое дава мирис на изгорено што не може да се отстрани.
- Двоен ѕид (водена или маслена бања) – рамномерно загревање без загорување, но поскапо.
- Добар ладилник – дестилатот треба да излегува ладен.
- Големина според потребите – преголем казан за мали количини значи повеќе загуби и потешко одвојување на фракциите.
Заклучок: бакар таму каде што е пареата
Бакарот дава почиста ракија затоа што ги врзува сулфурните мириси, а иноксот трае и лесно се одржува. За домашни услови, казан за ракија од инокс со бакарна капа, колона или лула е добар компромис. Што и да изберете, чистењето, мешалката и бавното печење се важни колку и материјалот.
Најчесто поставувани прашања
Дали бакарен казан дава подобра ракија?+−
Кој дел од казанот најмногу треба да е бакарен?+−
Колку трае инокс казан?+−
Како се чисти бакарен казан?+−
Може ли инокс казан да се надогради со бакар?+−
Зошто ракијата мириса на расипано јајце?+−
Дали стар казан со олово е опасен?+−
Што е подобро: мешалка или двоен ѕид?+−
