Агенцијата за храна и ветеринарство од 10 до 12 ноември 2026 година спроведува симулациска вежба за шап и лигавка, во соработка со Бугарската агенција за безбедност на храната и EuFMD. Вежбата не значи дека болеста е потврдена во Македонија; целта е да се проверат откривањето, пријавувањето и координацијата при евентуален сомнителен случај.
Сточарите во Македонија немаат причина тековната активност на АХВ да ја толкуваат како известување за појава на шап и лигавка. Според потврдените информации, станува збор за однапред организирана симулациска вежба, а не за потврдено жариште или пријавена зараза.
Вежбата опфаќа говеда, овци, кози и свињи. Преку кабинетски, видеоконференциски и теренски активности институциите проверуваат дали можат навремено да препознаат сомнителна состојба, да го проследат известувањето и да организираат стручна реакција.
За секој одгледувач практичната порака е едноставна: необична промена во здравствената состојба на животните не треба да се премолчува или самостојно да се проценува како безопасна. Сомнежот треба веднаш да се пријави до АХВ или до надлежниот официјален ветеринар.
- Не постои потврдена појава на шап и лигавка во Македонија.
- Системот мора да реагира брзо и координирано.
- Сомнежот пријавете го веднаш, без да чекате состојбата сама да се расчисти.
📖 ВО ОВОЈ ТЕКСТ
Вежба, а не потврдена појава
Не постои потврдена појава на шап и лигавка во Македонија. АХВ спроведува симулациска вежба од 10 до 12 ноември 2026 година за да го провери начинот на кој институциите би постапиле при евентуален сомнителен случај.
Јавната разлика меѓу вежба и реална зараза е суштинска. Сценаријата што се разгледуваат се замислени ситуации за обука и проверка на процедурите, а не известување дека болеста е откриена кај фарма, стадо или одгледувалиште.
Затоа сточарите не треба сами да шират гласини за жаришта, забрани или задолжителни мерки што не се објавени од надлежните институции.
- Активноста трае од 10 до 12 ноември 2026 година.
- Нема потврдена појава на шап и лигавка во Македонија.
- Симулацијата опфаќа говеда, овци, кози и свињи.
Што проверува АХВ во сценаријата
Системот мора да реагира брзо и координирано. Во сценаријата се опфатени откривање, пријавување, координација и контрола на евентуална појава, со вклучување на повеќе служби и различни начини на работа.
Теренскиот дел во регионот на Струмица вклучува симулиран клинички преглед, процена на карактеристични лезии, земање и пакување примероци, епидемиолошко истражување и проверка на биосигурноста.
Видеоконференцискиот и кабинетскиот дел овозможуваат да се провери размената на информации и донесувањето одлуки, додека теренската работа покажува како би изгледала практичната постапка на лице место.
Што треба да направи сточарот при сомнеж
Сомнежот пријавете го веднаш, без да чекате состојбата сама да се расчисти. АХВ наведува дека сопствениците и другите одговорни лица имаат обврска да пријават сомнеж за заразна болест или значајна промена во здравствената состојба на животните.
Пријавувањето се врши до АХВ или до надлежниот официјален ветеринар. Одгледувачот треба јасно да објасни што забележал, кај кој вид животни, на која локација и кога почнала промената.
До добивање стручни насоки, не треба самостојно да се носат заклучоци за причината, ниту да се создава паника меѓу соседните одгледувачи. Надлежните служби ја проценуваат состојбата и одредуваат кои понатамошни чекори се потребни.
- Забележете го видот на животните и бројот на сомнителни случаи.
- Опишете ја промената во здравствената состојба и времето на појавување.
- Пријавете до АХВ или до официјалниот ветеринар.
- Следете ги добиените стручни насоки.
Кои животни се опфатени
Сценаријата ги опфаќаат говедата, овците, козите и свињите. Тоа значи дека пораката за следење на здравствената состојба не се однесува само на млечни или говедарски фарми, туку и на мешани и помали семејни одгледувалишта.
Одгледувачите треба редовно да ги набљудуваат животните и да обрнат внимание на секоја значајна промена што отстапува од вообичаеното однесување или здравствена состојба. Самото забележување не е дијагноза, но е доволна причина за консултација и пријавување кога промената е сомнителна.
Особено е корисно информацијата да биде пренесена без мешање на различни случаи или непроверени претпоставки. Така ветеринарната служба добива попрецизна почетна слика.
- Говеда
- Овци
- Кози
- Свињи
Зошто ваквите вежби се потребни
Брзата реакција зависи од тоа дали секој учесник ја знае својата улога пред да се појави реален проблем. Симулацијата овозможува да се проверат каналите за пријавување, комуникацијата меѓу институциите и практичните чекори на терен.
Вежбата помага да се откријат можни слабости во организацијата, како нејасна комуникација, задоцнето проследување на информација или недоволно усогласување меѓу службите. Тоа не значи дека таков проблем е потврден, туку дека системот се тестира под однапред подготвено сценарио.
Соработката со Бугарската агенција за безбедност на храната и EuFMD има и прекугранична димензија, бидејќи ветеринарните информации и реакциите треба да се разменуваат навремено кога сценариото опфаќа ризик што не се ограничува на една локација.
Биосигурноста започнува на фармата
Во теренскиот дел се проверува и биосигурноста, односно начинот на кој се намалува можноста за внесување и ширење на заразни причинители во одгледувалиштето. За сточарот тоа значи да има прегледен ред во движењето на луѓето, животните и опремата.
Практично е да се знае кој влегува во објектите, од каде доаѓаат животните и опремата и дали посетите се евидентираат. Пристапот до шталите и просторот за животни треба да биде под контрола, а секоја невообичаена промена да се проследи до ветеринарната служба.
Овие општи правила не се нова мерка поврзана со актуелна потврдена појава. Тие се дел од одговорното управување со секое одгледувалиште и од подготовката за навремено препознавање на проблемите.
- Ограничете непотребни влезови во шталите.
- Водете прегледна евиденција за движењето на животните и посетите.
- Не преместувајте животни или опрема без стручна насока кога постои сомнеж.
- Одржувајте јасна комуникација со официјалниот ветеринар.
Како да се избегне погрешно толкување на информациите
Една од најштетните реакции при ветеринарна вест е ширењето непроверени тврдења. Наслови за „епидемија“, „затворени фарми“ или задолжителни мерки не треба да се пренесуваат ако не се потврдени од надлежните органи.
Во доставените информации нема потврдена појава, ниту се наведуваат актуелни мерки како карантин, забрана за движење, уништување животни или вакцинација во Македонија. Такви тврдења не треба да се изведуваат од самото одржување на вежбата.
Сточарите треба да ги разликуваат официјалното известување, личното набљудување на фармата и гласините од социјалните мрежи. При сомнеж се пријавува фактичката состојба, а не претпоставка за дијагнозата.
- Не ширете непотврдени информации за жаришта.
- Не прогласувајте болест врз основа на еден знак или гласина.
- Следете ги официјалните известувања од АХВ.
- Пријавувајте факти, а не претпоставки.
Што следува по завршувањето на вежбата
Вежбата е најавена за периодот од 10 до 12 ноември, со завршна сесија и прелиминарна анализа. Без посебно официјално соопштение не треба да се извлекуваат заклучоци за успешноста, слабостите или конечните резултати.
За одгледувачите најкорисно е да продолжат со редовно следење на животните и со навремено пријавување на значајни промени. Доколку АХВ објави дополнителни насоки, тие треба да се читаат одделно од информациите за самата вежба.
Состојбата во конкретно одгледувалиште може да ја процени само надлежната ветеринарна служба. Јавната вест не може да замени теренски преглед или официјална процена.
📚 ПРОЧИТАЈТЕ И
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Најлошото што може да му се случи на сточарот е сеното да заврши во февруари. Еве ориентациони дневни количини сено и концентрат за крава, овца и коза и пресметка до пролет.
Прочитај →
Пчелите не умираат од студ, туку од глад, влага и вароа. Еве како да проверите дали семејството има доволно храна, како да ја поставите вентилацијата и кои грешки најчесто ги празн
Прочитај →
Многумина наесен фрлаат исто ѓубриво како напролет. Но пченицата пред зима бара малку азот, а многу фосфор и калиум. Еве колку, кога и зошто.
Прочитај →
Обувки и работна облекаРаботна опрема за заштита и удобност при работа.Погледни →
СточарствоОпрема за секојдневна работа и одржување на фармата.Погледни →
МеханизацијаМашини за обработка на почвата и работа на земјоделските површини.Погледни →
Машини и алатиАлати и машини за полесна секојдневна работа на терен.Погледни →
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
АХВ во периодот од 10 до 12 ноември спроведува симулациска вежба за шап и лигавка, а не известува за потврдена зараза во Македонија. Нејзината цел е да се проверат откривањето, пријавувањето, теренската работа и координацијата меѓу службите.
За сточарите најважни остануваат внимателното следење на говедата, овците, козите и свињите и веднаш пријавување на сомнителна или значајна промена до АХВ или до официјалниот ветеринар. Брзата, точна и смирена информација е најдобриот придонес од фармата.
