Бројна состојба со добиток во Македонија (2000–2025): трендови, намалувања и пораст

Дваесет и пет годишна анализа на сточарскиот сектор — говеда, овци, свињи, кози, коњи, живина и пчелни семејства

Во периодот од 2000 до 2025 година, сточарскиот сектор во Република Македонија доживеа длабоки структурни трансформации. Додека традиционалните гранки — говедарство, овчарство и живинарство — бележат значителен пад во бројната состојба, пчеларството се издвојува со исклучителен раст кој го прави еден од ретките позитивни трендови во домашното земјоделство.

Следните податоци се засноваат на официјалните статистики на Државниот завод за статистика, при што за периодот 2022–2025 се користат и податоци на Агенцијата за храна и ветеринарство.

Говеда — умерен но постојан пад

Во 2000 година, Македонија броеше 264.968 грла говеда. Во следните две децении состојбата беше релативно стабилна — дури со мал пораст во 2011 и 2016–2018 година. По 2018 почна забрзан пад: во 2021 бројот падна под 178.000, а во 2025 изнесува 142.715 грла — намалување од 46% во однос на 2000 година. Причините се структурни: намалување на семејните фарми, стареење на руралното население и зголемена конкуренција од увозно месо и млечни производи.

Овци — најголемо апсолутно намалување

Овчарството е секторот со најдраматичен пад. Во 2004 бројот достигна врв од 1.432.369 грла, по кој само во 2007 падна за 400.000 грла. Во 2025 бројот е 469.320 овци — пад од 62% за 25 години.

Кози и Овци — споредба на трендовите

За разлика од овчарството, козарството покажува поголема отпорност. По почетен пад до 2005 (62.190), бројот скочи на 126.452 во 2007, а денес изнесува 101.007 кози — повисоко ниво отколку на почетокот на 2000-тите. Козарството е еден од ретките традиционални сектори без долгорочен пад.

Свињи — флуктуации без долгорочен пад

Свињарството е оддалеку најстабилниот традиционален сектор. Во 2025 бројот е 212.842 свињи — скоро идентичен со нивото од 2000 (204.135). Уникатен беше скокот на 255.146 во 2007, по кој следуваа циклични осцилации. Секторот успешно се одржува и покрај притисоците.

Живина — постепено намалување

Живинарството во 2000 бројеше 3.713.369 грла. По постојан пад, во 2025 бројот е сведен на 1.407.154 грла — пад од 62% за 25 години. Краток опоравок беше забележан во 2023 (1.746.029), но трендот повторно продолжи надолу.

Коњи — речиси целосно исчезнување

Коњите се во слободен пад. Од 56.486 во 2000, бројот падна на само 6.742 во 2025 — намалување од 88%. Механизацијата на земјоделството и урбанизацијата целосно ја отстранија традиционалната работна улога на коњот. Коњарството остана живо само во мала мерка за рекреативни и спортски цели.

Пчелни семејства — исклучителна успешна приказна

На позадина на опаѓачките трендови, пчеларството е вистинска позитивна приказна. Бројот на пчелни семејства во 2000 беше 75.481. Во 2022 се случи историски скок: бројот прескокна на 290.879 — зголемување речиси четири пати. Во 2025 бројот достигна 303.743 семејства, раст од 303% во однос на 2000. Зголемена свест за улогата на пчелите, државните субвенции и растечката побарувачка за мед се главните двигатели.

Прегледна табела: клучни години

Заклучок

Анализата јасно покажува дека традиционалното сточарство е во длабока трансформација. Овчарството, говедарството и живинарството бележат значителен долгорочен пад, додека козарството и свињарството покажуваат поголема отпорност. Пчеларството се наметна како нов, динамичен сектор со извонреден раст. Институционалната поддршка, субвенциите и едукацијата на земјоделците ќе бидат клучни за забавување на негативните трендови и зајакнување на домашното производство.

Извор на податоци: Државен завод за статистика на Република Македонија (www.stat.gov.mk) и Агенција за храна и ветеринарство (за периодот 2022–2025). Последно ажурирање на изворот: 31 март 2026. Контакт ДЗС: Катарина Аговска — katarina.agovska@stat.gov.mk