Болести пчели лето Македонија
Болести на пчелите во лето — знаци кои пчеларите честопати ги игнорираат
Летото е сезона на мед и паша, но и сезона кога болестите напредуваат молчум. Топлото и влажно време создава совршени услови за развој на паразити и бактерии. Проблемот е во тоа што многу пчелари ги гледаат знаците, но не знаат — или не сакаат — да признаат дека нешто не е во ред.
Зошто летото е критично?
Во период на главна паша, пчеларите се фокусирани на производство — цедење мед, додавање магациниски наставци, подготовка на амбалажа. Прегледите на рамките стануваат ретки. Токму тогаш, во густото летно легло, болестите добиваат простор да се шират незабележано.
Дополнително, летните температури над 35°С го ослабуваат природниот имунитет на пчелите, а суштата паша по главната сезона ги прави друштвата нервозни и склони кон кражбарење — уште еден начин болестите да патуваат од кошница до кошница.
1. Вароoza (крлежот на пчелата) — најзастапена, најзанемарена
Вароозата е најраспространета болест на пчеларниците во Македонија. Предизвикувач е паразитот Varroa jacobsoni, видлив со голо око — ситна кафеава точка на телото или на леглото на пчелата. Проблемот е во тоа што пчеларите го гледаат, но го потценуваат.
Третманот против вароа во август е задолжителен — тоа е третиот третман во годишниот циклус и служи за заштита на зимските пчели. Може да се изведе со тимол (не е зависен од температурата) или со мравја киселина, но со претпазливост — мравјата киселина не смее да се употребува на премногу високи температури.
2. Американски гнилеж — болест која се пали
Американскиот гнилеж е најтешката болест на пчелното легло. Предизвикана е од бактеријата Bacillus larvae и е распространета во целиот свет. Во топлите летни месеци, при висока влажност, условите за нејзин развој се речиси совршени.
3. Варно легло — честа, но занемарена болест
Варното легло е застапено на скоро сите пчеларници во Македонија, со фреквенција од 1 до 3%. Пчеларите честопати не му обрнуваат внимание затоа што во родни години болеста може да исчезне сама по себе. Но тоа е погрешен пристап.
Споредба на летните болести — брз преглед
| Болест | Главен знак | Опасност | Акција |
|---|---|---|---|
| Американски гнилеж | Лепливо, смолесто легло со мирис | Критична | Пријава до институции, палење кошница |
| Вароoza | Деформирани крилја, кафеави точки | Висока | Третман со тимол или мравја киселина во август |
| Варно легло | Тврди, исушени личинки во ќелии | Средна | Стеснување, маточина со лимон, нова матица |
| Носема | Пролив, пчели на земја пред кошницата | Средна | Обнова на саќето, стимулативна исхрана |
| Восочен молец | Свилени нишки и туки во старото саќе | Ниска | Замена на старото саќе, јаки друштва |
Зошто пчеларите ги игнорираат знаците?
Има неколку причини поради кои искусни пчелари понекогаш ги гледаат знаците, но не реагираат навреме.
Прво, за време на главната паша кошниците изгледаат активни и бучни — тоа дава лажно чувство на безбедност. Второ, многу пчелари не сакаат да ги отвораат кошниците почесто отколку што мора, за да не го нарушат темпото на производство. Трето, некои болести напредуваат постепено и без драматични знаци — додека не стане доцна.
Практичен летен распоред за здрав пчеларник
- Јуни–јули: Редовни прегледи на легло на секои 10–14 дена. Визуелна контрола за вароа на рамки со легло.
- Крај на јули: Проверка на нивото на заразеност со вароа — метод на природен пад или алкохолна измивка.
- Август: Задолжителен третиот третман против вароа. Замена на старото потемнето саќе.
- Во текот на целото лето: Следење на активноста на летот — помалку од 10 влегувања/излегувања во минута во активен ден укажува на проблем во друштвото.
