Киви – Комплетен водич за одгледување | Земјоделие.мк

🥝 КИВИ — Комплетен Водич за Одгледување

Actinidia arguta (Мини) & Actinidia deliciosa (Класичен) · Калемење · Резидба · Прихрана · Берба

📘 1. Вовед и Ботаника

Кивито е суптропска култура која успешно се одгледува во умерени климатски услови. Потекнува од Кина и денес е распространето низ цела Европа, Нов Зеланд, Чиле и Јапонија. Во Македонија особено добро успева во Струмичко, Скопско и Повардарието.

◆ Споредба на видовите
Карактеристика	Actinidia deliciosa (Класичен)	Actinidia arguta (Мини)
Тежина на плодот	80-120 g	8-30 g
Кора	Кафена, влакнеста	Мазна, зелена/жолта
Вкус	Кисело-сладок	Слатко-ароматичен
Цветање	Мај	Мај-јуни
Берба	Крај октомври – ноември	Септември – октомври
Отпорност на мраз	до -15°C	до -30°C
Виталност на лозата	Многу бујна	Умерено бујна
Опрашување	Дводомна	Само- или крстосно
Главни сорти	Hayward, Bruno, Monty	Weiki, Jumbo, Issai

🌡️ 2. Климатски и Почвени Услови

Температура и студ: Deliciosa издржува до -15°C во мирување, Arguta до -30°C. Пролетните мразеви по кртењето се поопасни — младите пупки страдаат при -1°C до -2°C. Надморска висина: Actinidia deliciosa успева до 600 m, но сорти како Hayward можат и повисоко при поволна микроклима. Arguta е погодна за повисоки предели без ограничување.

◆ Почвени барања
Параметар	Оптимум	Граница
pH	5.5 – 6.5	5.0 – 7.0
Длабочина	> 60 cm	> 40 cm
Дренажа	Добра	Без застојување
Органска материја	3 – 5%	мин. 2%
Подземна вода	> 80 cm	> 60 cm

🍃 3. Сорти и Опрашувачи

Сорта (Deliciosa)	Тежина	Берба	Забелешка
Hayward	80-120 g	Ноември	Стандард; најдобар чувар
Bruno	60-80 g	Октомври	Брзо влегува во плодност
Monty	60-70 g	Октомври	Отпорна на студ
Abbott	50-70 g	Октомври	Рана сорта

Сорта (Arguta)	Тежина	Берба	Забелешка
Weiki	10-15 g	Септември	Многу отпорна; самооплодна
Jumbo	20-30 g	Октомври	Најголем плод кај arguta
Issai	8-12 g	Август	Самооплодна; добра за градина
Ken’s Red	15-25 g	Септември	Виолетово-розова кора

🐝 Опрашување — сооднос машки : женски
Препорачан сооднос 1:6 до 1:8 (1 машко на 6-8 женски). Во интензивни насади до 1:10.

🪜 4. Систем на Поддршка

Систем	Опис	Предност	Недостаток
Pergola (Т-бар)	Хоризонтални жици на Т-столбови	Максимален принос	Скапа изградба
Единечна жица	Вертикален кордон на жица	Евтина, едноставна	Помал принос
Шпалир	Повеќе хоризонтални жици	Умерен принос	Потребна резидба

🌱 5. Садење

Период: Пролет (март – април) по мразовите. Чекори: Јама 50×50×50 cm → 20 cm компост + 200 g суперфосфат. Садницата вертикално, засипување 3:1, обилно наводни (10-15 L), малчирање 10 cm. Резидба на садница на 30-40 cm.

💧 6. Наводнување

Фаза / Период	Потреба за вода	Забелешка
Март – Април	30-40 mm	Кртење; умерено
Мај – Јуни (цветање)	50-60 mm	Редовно; не прекумерно
Јули – Август (пораст)	80-100 mm	Критична фаза
Септември (созревање)	40-50 mm	Намали ја пред берба
Октомври – ноември (берба)	20-30 mm	Минимум
Декември – Февруари	0-10 mm	Само ако нема дожд

⭐ Препорачано: Капка по капка (drip irrigation) — заштедува 40-50% вода.

🧪 7. Прихрана

Период	Ѓубриво	Количина*	Начин
Февруари-Март	NPK 15:15:15	200-300 g	Во почва
Март-Април	Калциум нитрат	200-250 g	Во почва
Мај	KNO₃	150-200 g	Во почва/фертиригација
Јуни	NPK 10:10:30	150-200 g	Во почва
Јули-Август	KNO₃	100-150 g	Фертиригација
Септември	Суперфосфат + K	100-150 g	Во почва
По берба	Органско ѓубре	5-10 kg компост	Малч/Во почва

* за одрасно растение (7+ год.). Хумат на калиум: течни 1–3 mL/L; гранули 50-200 g.

✂️ 8. Калемење

Копулација: Март-Април, 5–12 mm, успешност 80–90%.
Во расцеп: Март за подлоги >2 cm.
Под кора: Пролет, вертикален засек.
Окулација (Т-засек): Јули–Август, 70–85%.

✂️ 9. Резидба

Зимска резидба: декември–февруари, скрати на 10-15 пупки, задржи 40-50 единици. Летна резидба: јуни–јули, отстрани хоризонтални леторасти.

🍏 10. Проредување

Параметар	Deliciosa	Arguta
Кога	4–6 недели по цветање	Ретко потребно
Норма	1 плод на 15–20 cm	3–5 плода по гроздче

🦠 11. Болести и Штетници

▲ Важно: Активните материи се информативно. Проверете регистрација.

Болест	Активна материја
Botrytis	Iprodione, Fenhexamid
Phytophthora	Metalaxyl, Fosetyl-Al
Бактериски рак	Бакарни препарати

🍈 12. Берба и Чување

Услов	Deliciosa	Arguta
Температура	0°C до +0.5°C	0°C до +2°C
Траење	4-6 месеци	2-4 недели

📅 13. Годишен Агро-Календар

Месец	Активности
Јануари	Планирање; заштита на стебла
Февруари	Зимска резидба; прво ѓубрење NPK
Март	Резидба, садење, калемење
Април	Садење, наводнување, Са-нитрат
Мај	Цветање, опрашување, KNO₃
Јуни	Пораст, проредување, летна резидба
Јули	Критично наводнување, заштита
Август	Наводнување, окулација
Септември	Берба Arguta
Октомври	Берба Deliciosa (рани)
Ноември	Берба Hayward, есенско ѓубрење
Декември	Зимска резидба, заштита