АФПЗРР на 18 септември информираше дека се привршуваат процедурите за новиот циклус на ИПАРД 3, но не објави конкретен датум за отворање на нов повик. Земјоделците можат веднаш да ги средат документите, деловниот план, понудите и финансиската конструкција, но не треба да го сметаат процесот за започнат додека не се објави официјалниот повик.
Најавата за завршни активности е сигнал за подготовка, а не доказ дека рокот за аплицирање веќе тече. Според информацијата објавена на 18 септември 2026 година, документите треба да бидат доставени до НАО и ДЈ АГРИ на усогласување и одобрување, по што се најавува објавување нови огласи. Конкретен датум за отворање не е наведен.
Ова му остава време на земјоделецот да го провери проектот без притисок: дали инвестицијата припаѓа во соодветна мерка, дали имотот и регистрите се усогласени, дали се обезбедени потребните дозволи и дали има доволно средства за сопственото учество и за периодот до исплатата на поддршката.
Сепак, конечните услови ќе важат дури откако ќе бидат објавени повикот, упатството за корисници, листата на прифатливи трошоци и официјалните обрасци. Подготвителните документи затоа треба да се користат како работна основа, а не како гаранција дека проектот ги исполнува идните услови.
Што навистина значи најавата на АФПЗРР
Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој соопшти дека се привршуваат процедурите за новиот циклус на ИПАРД 3. Пред објавување на новите огласи, документите треба да поминат усогласување и одобрување од надлежните структури.
Во провереното соопштение не е наведен конкретен рок за нов повик. Тоа значи дека земјоделецот не треба да поднесува барање пред да биде објавена конечната документација и не треба автоматски да ги применува условите од претходен повик.
- Најава за завршни процедури не е отворен јавен повик.
- Рокот за аплицирање не тече само затоа што е најавено објавување огласи.
- Конечните услови може да се разликуваат од оние во претходните повици.
- Подготовката може да започне веднаш, но проверката мора да се направи според новата документација.
Изберете ја мерката пред да нарачате проект
Првата практична одлука не е изборот на машина, туку изборот на мерката и секторот во кој инвестицијата може да биде прифатлива. ИПАРД 3 опфаќа различни типови инвестиции, од развој на земјоделски стопанства до преработка, диверзификација и други активности.
Опремата или објектот може да биде корисен за стопанството, но тоа само по себе не е доволно. Инвестицијата мора да биде дозволена во конкретната мерка, сектор и категорија на трошоци наведени во повикот.
Пред ангажирање консултант или изработка на технички проект, запишете што точно сакате да постигнете: зголемување на капацитетот, подобрување на квалитетот, намалување на трошоците, преработка или проширување на пласманот. Потоа проверете дали целта се вклопува во мерката.
- Опишете ја инвестицијата со конкретен назив и намена.
- Проверете го секторот и видот на корисникот.
- Разделете ги прифатливите од неприфатливите трошоци.
- Не ја темелете одлуката само на искуства од стар повик.
Деловниот план нека ја покаже реалната слика
Деловниот план може да се подготвува однапред, но треба да остане отворен за усогласување со конечниот повик. Тој не треба да биде само формален документ, туку пресметка дали инвестицијата може да функционира во условите на конкретното стопанство.
Опишете го сегашното производство, планираниот капацитет, потребните суровини, очекуваните приходи, трошоците, пласманот и обврските. Ако се планира нова опрема, објаснете како ќе се користи, колку производство може реално да опфати и кој ќе го купува производот.
Проверете дали проекциите се засновани на сопствени податоци и разумни претпоставки. Преголем капацитет без обезбеден пласман може да ја ослаби оправданоста на инвестицијата, наместо да ја засили.
- Сегашна состојба на земјоделското стопанство.
- Планиран капацитет и начин на користење на инвестицијата.
- Приходи, трошоци, пласман и отплата на обврските.
- Образложение зошто инвестицијата е потребна и одржлива.
Проверете ги земјиштето, објектот и катастарот
Документите за имотот често бараат повеќе време од самото пополнување на барањето. За секоја парцела или објект поврзан со инвестицијата треба да се проверат сопственичките односи, правото на користење и усогласеноста на катастарските податоци.
Ако земјиштето е под закуп, проверете дали договорот е важечки и дали неговото времетраење одговара на условите што ќе ги бара конечниот повик. Кај објектите, споредете ја фактичката состојба со имотните и катастарските документи.
Прифатливите документи може да зависат од мерката и од новиот повик. Затоа однапред средете ја документацијата, но конечната листа потврдете ја по објавувањето.
- Катастарски изводи и податоци за парцелите.
- Имотни документи за објектите.
- Договори за закуп и докази за право на користење.
- Проверка на граници, површини и усогласеност на податоците.
Градежните дозволи не ги оставајте за последната недела
За инвестиции во објекти, реконструкција или доградба, навреме проверете дали се потребни одобрение за градење, проектна документација, урбанистички услови или други дозволи. Видот на документацијата зависи од планираната работа и од барањата во конкретниот повик.
Во претходни повици релевантните одобренија требаше да бидат обезбедени и достапни во рокот за аплицирање. Тоа не треба автоматски да се пренесе на новиот повик, но е доволна причина административните постапки да започнат навреме.
Техничкиот предлог-проект треба да биде усогласен со деловниот план, понудите и фактичката состојба на имотот. Разлики во површини, капацитети или намена може да бараат корекција на целата апликација.
- Проверете ја потребата од градежна дозвола.
- Побарајте мислење за потребната проектна документација.
- Усогласете ги техничките податоци со имотните документи.
- Чувајте ги одобренијата и проектите во посебна папка.
Понудите треба да бидат споредливи, а не само евтини
Понудата од добавувач треба јасно да покаже што се набавува. Само назив на машина или опрема не е доволен за реална споредба. Побарајте модел, капацитет, технички карактеристики, рок на испорака, гаранција, услови на плаќање и други податоци релевантни за инвестицијата.
Користете споредливи понуди со иста или јасно објаснета техничка намена. Ако една понуда опфаќа монтажа, обука или дополнителна опрема, а друга не, разликата треба да биде видлива во документацијата.
Агенцијата може да ја проверува пазарната оправданост и достапноста на понудените производи и услуги. Затоа не собирајте понуди само за да ја пополните папката, туку проверете дали опремата реално постои и може да се испорача.
- Назив, модел и производител.
- Капацитет и технички карактеристики.
- Рок на испорака и гаранциски услови.
- Услови на плаќање и вклучени услуги.
- Јасно раздвоени ставки и трошоци.
Финансиската конструкција мора да издржи до исплатата
Пред аплицирањето пресметајте колку средства можете да обезбедите од сопствени извори, кредит или друг дозволен извор. Не е доволно да се пресмета само сопственото учество; треба да се планира и плаќањето на обврските до исплатата на поддршката, ако моделот на финансирање го бара тоа.
Не го применувајте автоматски процентот од стар повик. Во јавниот повик 01/2025 за мерка 1 била наведена основна поддршка од 60 проценти, со можни повисоки стапки во одредени случаи, но тоа не е гаранција дека истите стапки ќе важат за следниот повик.
Направете пресметка со условите од конечниот повик, вклучувајќи ги минималните и максималните износи, прифатливите трошоци и можните ограничувања. До тогаш, процентите од претходните повици користете ги само како историска информација.
- Сопствени средства што реално се достапни.
- Можност за кредит или друг дозволен извор.
- Трошоци до исплатата на поддршката.
- Резерва за непредвидени трошоци и промени во понудите.
Усогласете ги регистрите и направете контролна папка
Пред поднесување проверете ги податоците за земјоделското стопанство, парцелите, производните капацитети, животните и другите релевантни регистри. Барањето и официјалните евиденции треба да зборуваат за ист субјект, ист имот и иста производна состојба.
Практична контролна папка може да содржи лични или статусни документи, катастарски изводи, договори за закуп, дозволи, деловен план, технички проект, понуди, пресметка на сопственото учество, банкарски потврди и документи за регистрација.
Откако ќе се објави повикот, споредете ја папката точка по точка со официјалната листа на задолжителни документи. Дури тогаш ќе знаете што недостасува и кои документи треба да се обноват.
- Направете список со рок на важност за секој документ.
- Скенирајте ги документите и чувајте ги и во физичка папка.
- Означете кои документи се подготвени, а кои треба да се дополнат.
- Повторно проверете ги сите податоци по објавувањето на повикот.
Не започнувајте ја инвестицијата пред договор
Подготовката на проектот, прибирањето понуди и изработката на деловен план не се исто што и започнување на инвестицијата. Според досегашните правила, реализацијата не треба да започне пред потпишување договор со Агенцијата.
Во претходните упатства како исклучок се наведуваа одредени општи трошоци, како деловен план, технички проект, физибилити-студија, архитектонска и проектна документација. И ова правило треба повторно да се провери во новото упатство.
Не потпишувајте договор за набавка на машина, опрема или изведба и не плаќајте аванс само затоа што очекувате повик. Таквиот чекор може да се толкува како започната инвестиција и да влијае врз прифатливоста на проектот.
- Подготвувајте понуди без нарачување опрема.
- Не плаќајте аванс пред да ги проверите правилата.
- Не потпишувајте договор за изведба без јасна дозвола во упатството.
- Проверете го статусот на секој трошок во конечната документација.
Што да се провери веднаш по објавувањето
Кога ќе биде објавен повикот, прво проверете го датумот на објавување, мерката, рокот за поднесување, прифатливите трошоци, процентот на поддршка, минималните и максималните износи и задолжителните обрасци.
Потоа споредете го вашиот проект со секој услов. Проверете дали сте прифатлив корисник, дали инвестицијата е во дозволениот сектор, дали сите дозволи се навремени и дали понудите одговараат на бараната форма и содржина.
Следете ги официјалните канали на АФПЗРР и Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство. Не се потпирајте на усни најави, стари обрасци или објави што не ја содржат конечната документација.
- Датум и рок на повикот.
- Мерка, сектор и прифатливи корисници.
- Прифатливи трошоци и стапка на поддршка.
- Минимални и максимални износи.
- Задолжителни обрасци и прилози.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Како да препознаете дали ИПАРД повикот е навистина отворен, што значи претходна најава и кои документи можете да ги подготвите однапред.
Прочитај →
Како онлајн да проверите имотен лист, катастарска парцела, граници и скица преку Катастар МК? Практично упатство за пребарување парцели, проверка на податоци и користење на електро
Прочитај →
Заклучок
Најдобрата подготовка за ИПАРД 3 е внимателна, а не избрзана. Изберете мерка, разработете реален деловен план, расчистете ги имотните и регистарските податоци, обезбедете техничка документација и споредливи понуди, па направете финансиска пресметка што може да го издржи периодот до исплатата.
До објавувањето на конечниот повик не преземајте чекори што можат да се сметаат за започната инвестиција. Кога ќе се појави официјалната документација, споредете ја подготвената папка точка по точка и прилагодете го проектот само според важечките услови.
Најчесто поставувани прашања
