Оранжеријата треба да се подготви веднаш по завршувањето на бербата, а најдоцна пред внесување нов расад или семе. Темелното чистење, внимателната дезинфекција и навремената проверка на фолијата, лаковите, вратите и вентилацијата го намалуваат ризикот од болести, штетници и зимски дефекти.
Зимската пауза е најпогодниот период за отстранување на проблемите што во текот на сезоната остануваат скриени зад густата вегетација. Стеблата, листовите, корените и плодовите можат да бидат извор на зараза, додека малите оштетувања на фолијата или конструкцијата при снег, ветер и ниски температури лесно прераснуваат во сериозни дефекти.
Работата организирајте ја по редослед: најпрво отстранете го растителниот материјал и плевелите, потоа измијте ги површините, оставете ги да се исушат и спроведете дезинфекција. По проветрувањето проверете ги фолијата и конструкцијата. Нов расад или семе внесувајте дури откако оранжеријата ќе биде чиста, сува и добро проветрена.
Подготовката не завршува со прскање на површините. Проверете дали вратите дихтуваат, дали вентилациските отвори функционираат и дали носечките елементи можат безбедно да ја издржат зимата. Краток запис за завршените работи ќе ја олесни подготовката на следниот производен циклус.
1. Почнете веднаш по последната берба
По завршувањето на производството, не оставајте стари растенија да се сушат во оранжеријата. Отстранете ги стеблата, листовите, плодовите, корените и паднатите делови, бидејќи на нив може да останат патогени и штетници.
Растителниот материјал со симптоми на болест не оставајте го покрај оранжеријата. Така се намалува можноста заразата повторно да се внесе преку ветер, обувки, алати или животни. Исчистете ги и плевелите во објектот и во непосредната околина, бидејќи тие можат да бидат домаќини на болести и штетници.
Ако во претходниот циклус имало изразени проблеми, забележете каде се појавиле и кои култури биле зафатени. Белешката ќе помогне тие места да се проверат со предност пред следното садење.
- Извадете ги сите растителни остатоци, вклучително и корените.
- Отстранете ги плевелите под масите, покрај рабовите и околу вратите.
- Не складирајте болен растителен материјал покрај објектот.
- Запишете кои болести и штетници биле забележани во сезоната.
2. Миењето мора да дојде пред дезинфекцијата
Дезинфициенсот не делува ефикасно врз површина покриена со кал, земја, растителен сок или залепени листови. Затоа најпрво измијте ги работните маси, садовите, гајбите, количките, рачките, рамките и другата опрема, со вода и соодветно механичко триење.
Темелно исчистете ги местата каде што се задржува органски материјал: споевите на масите, аглите, водилките на вратите и деловите околу саксиите. По миењето оставете ги површините да се исушат колку што дозволуваат условите. Преостанатата вода може да влијае врз третманот со разредување на средството.
Порозното, напукнатото или оштетеното дрво тешко се чисти и може да задржува патогени. Кога елементот е сериозно оштетен, замената најчесто е посигурна од повторното прскање.
- Отстранете ја земјата и калта со четка, вода и триење.
- Исчистете ги масите, сандаците, саксиите и количките.
- Проверете ги аглите, споевите и тешко достапните места.
- Оставете ги површините да се исушат пред третманот.
3. Алатите и опремата се критични точки
Ножиците, ножевите и другите алати што доаѓаат во контакт со стеблата или коренот можат механички да пренесат зараза. Истото се однесува на врзувалките, гајбите, количките, садовите и опремата што се користи во повеќе делови од објектот.
Секој предмет прво измијте го, а потоа третирајте го со средство соодветно за неговата намена. Исчистете ги и рачките, работните површини и местата каде што алатот се остава меѓу две работни задачи. Пред складирање проверете дали металните делови се суви, за да се намали ризикот од корозија.
Не употребувајте едно средство за сите површини по сопствена проценка. Етикетата е основа за изборот, начинот на примена, потребната заштитна опрема и времето до повторна употреба на просторот или опремата.
- Измијте ги и третирајте ги ножиците и ножевите.
- Исчистете ги гајбите, саксиите, количките и врзувалките.
- Чувајте ја опремата сува и одвоена од нечисти предмети.
- Пред повторна употреба повторно проверете дали алатите се чисти.
4. Дезинфицирајте внимателно и само според етикетата
За мазни и непорозни површини, како што се работните маси, рачките, вратите, садовите и деловите од опремата, користете средство соодветно за конкретната намена. Производот мора да биде одобрен за употреба, а упатството на етикетата да се следи без импровизации.
На етикетата се наведени начинот на примена, потребната лична заштита, мерките на претпазливост и условите за повторно влегување или користење на просторот. Не мешајте различни средства ако таквата комбинација не е јасно наведена. Погрешното мешање може да го намали ефектот или да создаде дополнителен ризик.
Дезинфекцијата не ја заменува хигиената во текот на следната сезона. За да не се внесе нова зараза во подготвената оранжерија, и понатаму се потребни чисти обувки, алати и садови.
- Проверете дали средството е соодветно за површината и намената.
- Следете ги упатствата за примена и заштитната опрема.
- Не мешајте препарати без јасна дозвола на етикетата.
- Почитувајте го наведениот период пред повторна употреба.
5. Проветрување пред новиот производен циклус
По третманот отворете ги вратите и сите достапни вентилациски отвори, согласно условите и упатството за употребеното средство. Пред внесување расад или семе оранжеријата треба доволно да се проветри, а површините да бидат соодветни за повторна работа.
Проветрувањето не е само последен чекор по дезинфекцијата. Во текот на зимата, сончевите денови можат брзо да ја зголемат температурата под фолијата. Заробената влага создава услови за кондензација и развој на габни и бактериски проблеми.
Проверете дали рачните отвори, страничното подигање на фолијата, вентилаторите и клапните се движат слободно. Заглавениот отвор може да ја наруши температурата и влажноста токму во моментот кога е најпотребен.
- Отворете ги вратите и вентилациските отвори по третманот.
- Почитувајте го времето наведено на етикетата.
- Проверете дали сите отвори се отвораат и затвораат без отпор.
- Отстранете ги пречките од водилките и механизмите.
6. Прегледајте ја фолијата пред зимските невремиња
Прегледајте ја фолијата по целата површина, а не само од внатрешната страна. Побарајте дупки, цепнатини, заматени или кршливи делови, разлабавени споеви и места каде што се трие од лакови, жици или други елементи.
Малите оштетувања поправете ги навреме со материјал наменет за фолија. Ако фолијата е стара, кршлива или има повеќе оштетени места, делумната поправка можеби нема да биде доволна. Во таков случај треба да се планира замена пред зимата.
Проверете дали фолијата е правилно затегната. Разлабавените делови полесно се тријат и задржуваат вода, а оштетувањето може да се прошири при ветер или снег.
- Проверете ја фолијата од внатрешната и надворешната страна.
- Прегледајте ги споевите, рабовите и местата на триење.
- Закрпете ги малите оштетувања со соодветен материјал.
- Заменете ја фолијата што е кршлива или сериозно оштетена.
7. Конструкцијата мора да биде стабилна
Прегледајте ги носечките лакови, столбовите, врските и укрутувањата. Побарајте свиткани или кородирани делови, разлабавени завртки и места каде што конструкцијата се поместува при рачно оптоварување.
Затегнете ги лабавите врски и заменете ги сериозно оштетените елементи. Проверете дали темелните или вкопаните носачи се стабилни и дали околу нив има разлабавена почва или вода што може да ја намали сигурноста.
Во подрачјата каде што се очекува снег, слабите лакови и недоволното укрутување го зголемуваат ризикот од деформација или рушење. Не одложувајте поправка што влијае врз носивоста на објектот.
- Проверете ги лаковите и столбовите по целата должина.
- Затегнете ги завртките и другите врски.
- Заменете ги кородираните или деформираните елементи.
- Проверете ја стабилноста на темелните и вкопаните носачи.
8. Вратите и дихтувањето влијаат врз условите внатре
Вратата треба да се отвора и затвора без заглавување, а рамката да налегнува без големи процепи. Проверете ги шарките, бравите, водилките, гумените дихтунзи и местата каде што фолијата се спојува со рамката.
Процепите пропуштаат студен воздух и влага и го отежнуваат одржувањето стабилна температура. Оштетените дихтунзи и лабавите делови заменете ги пред почетокот на новото производство.
Проверете ги и сервисните отвори и страничните подигања. Тие треба да затвораат доволно добро, но и да останат функционални за редовно проветрување.
- Проверете ги шарките, бравите и водилките.
- Заменете ги оштетените дихтунзи.
- Затворете ги процепите околу рамките и споевите.
- Проверете ги сервисните и страничните отвори.
9. Завршен записник и редослед за работа
По завршениот преглед запишете го датумот на чистење и дезинфекција, средството употребено според етикетата, извршените поправки и преостанатите слабости. Наведете и кои болести или штетници биле присутни во претходниот циклус.
Едноставниот записник помага да нема пропусти при следното внесување расад или семе. Ако останала фолија за замена, кородиран лак или неисправен вентилатор, означете го тоа јасно и дадете му приоритет пред почетокот на производството.
Практичниот редослед е следниот: отстранување на остатоците и плевелите, миење, сушење, дезинфекција според етикетата, проветрување, поправка на фолијата и конструкцијата, па дури потоа внесување нов материјал.
- Запишете датум и извршени активности.
- Наведете ги заменетите и поправените делови.
- Означете ги преостанатите проблеми со приоритет.
- Проверете ја листата пред внесување нов расад или семе.
Заклучок
Подготвена оранжерија значи чист простор без растителни остатоци, обработени алати и површини, проветрена внатрешност и конструкција проверена пред снег и ветер. Најголем дел од проблемите се спречуваат со навремена работа, а не со итни поправки во текот на производството.
Производителите треба да ја повторуваат проверката пред секој нов циклус, да ги следат етикетите на средствата и да не внесуваат расад или семе додека објектот не биде сув, безбеден и функционален.
Најчесто поставувани прашања
