Водата што останува заробена во надворешен цевковод може да направи штета иако пумпата е исклучена. Пред студениот период проверете ги ниските точки, слепите краеви, вентилите и приклучоците, па испразнете ги безбедно и оставете јасен план за повторно пуштање.
На фармата често се проверуваат поилките, резервоарите и пумпите, а се заборава на краткиот дел од цевката зад вентилот, страничниот приклучок или линијата што повеќе не се користи. Токму таму водата може да остане без проток и да замрзне во затворен простор.
Проблемот не е само во големите цевки. Еден мал слеп крај, филтер, колено или приклучок со затворен вентил може да се претвори во место каде што мразот ќе го притисне материјалот. Последицата може да се забележи дури при следното пуштање на водата, со истекување зад ѕид, под земја или во близина на електрична опрема.
Потребата од заштита не е иста на секоја фарма во Македонија. Изложените и повисоки места, линиите на северна страна, цевките над земја и неогреаните објекти бараат построга проверка од добро заштитените делови. Затоа најкорисно е системот да се прегледа како мрежа, а не само како една главна цевка.
- Испразнете ја секоја цевка што останува без проток и без сигурен излез за водата.
- Обележете од каде влегува водата на фармата и следете ја цевката до секоја гранка.
- Отворете ги испустите на најниските места откако ќе го затворите доводот.
Зошто слепиот дел е критична точка
Испразнете ја секоја цевка што останува без проток и без сигурен излез за водата. Слеп дел е крај на цевководот, странична гранка или приклучок што завршува со затворен вентил, капаче или опрема што во зима не се користи.
Кога водата замрзнува, таа се шири и создава притисок во затворен простор. Ако цевката има слободен отвор и може да се исцеди, ризикот е помал; ако водата е заробена меѓу два затворени вентили, притисокот може да се пренесе на цевката, навојот, коленото или куќиштето на вентилот.
Пукнатината не мора да биде видлива веднаш. Материјалот може да остане привидно цел до повторното полнење, кога водата ќе истече од оштетениот спој или ќе навлезе во изолацијата и конструкцијата.
- Крајна линија со капаче или затворен вентил.
- Страничен приклучок за црево што не се употребува во зима.
- Ниска точка меѓу две повисоки точки на трасата.
- Куќиште на филтер, мерач или вентил во неогреан простор.
Нацртајте ја трасата пред да почнете
Обележете од каде влегува водата на фармата и следете ја цевката до секоја гранка. Не се потпирајте само на сеќавање, особено ако делови се затрупани, покриени со материјал или минуваат зад штала и магацин.
На скица означете ја главната линија, секој вентил, ниските точки, филтрите, приклучоците и краевите што се затвораат. Посебно издвојте ги деловите што снабдуваат поилки или резервоари, затоа што нивното празнење и повторно пуштање може да има поинаков редослед.
Проверете дали постојат стари гранки од поранешна штала, пластеник или надворешна чешма. Неискористената линија често останува поврзана со главниот систем и може да биде полна со вода иако никој не ја отвора.
- Следете ја цевката од изворот до последниот приклучок.
- Означете каде трасата се спушта и повторно се крева.
- Запишете кој вентил ја затвора секоја гранка.
- Фотографирајте ги скриените споеви пред да ги покриете.
Најдете ги ниските точки, а не само краевите
Отворете ги испустите на најниските места откако ќе го затворите доводот. Водата не истекува сама од секоја траса, бидејќи дел од цевката може да има спротивен наклон или да биде потпрена така што создава мала вдлабнатина.
Проверете ги местата каде што цевката минува преку праг, влегува во објект или се потпира на нерамна подлога. На надземна линија и малото слегнување меѓу две потпори може да задржи вода.
Ако нема испуст, не пробивајте ја цевката и не одвртувајте непознат спој под притисок. Подобро е да се постави соодветен одводен елемент на достапно место, а кај затрупани или сложени линии да се повика водоинсталатер или сервисер.
- Побарајте најниска точка по секоја одделна гранка.
- Поставете кофа или црево за да не се натопи почвата покрај темелот.
- Проверете дали испустот навистина е отворен и дали водата престанала да тече.
- Не претпоставувајте дека една точка ја празни целата мрежа.
Редослед за безбедно празнење
Прво прекинете го доводот и ослободете го притисокот преку наменет приклучок. Дури потоа отворајте ги крајните вентили и испустите, за водата да излезе контролирано и да не прска кон работникот или електрична опрема.
Празнете ја мрежата по делови. Затворете ги гранките што не ги празните, отворете ја најниската точка на избраниот дел и оставете воздух да влезе од повисок приклучок, ако системот има таква можност. Без влез на воздух може да се создаде вакуум и дел од водата да остане заробен.
На крај поминете повторно по трасата. Капење од испустот треба да престане, но тоа само по себе не докажува дека секоја вдлабнатина е празна. Проверете ги и малите странични делови, куќиштата и навоите.
- Исклучете ја пумпата според упатството и затворете го доводниот вентил.
- Отворете контролен приклучок за ослободување на притисокот.
- Празнете од најниската точка кон гранките.
- Оставете ги испустите заштитени од нечистотија, но не затворени со вода зад нив.
- Запишете кои делови се празни и кои остануваат во работа.
Вентили, филтри и приклучоци што често се забораваат
Вентилот може да биде затворен, а делот веднаш зад него сепак да биде полн со вода. Проверете ја страната што останува отсечена од протокот и видете дали има испуст или можност за демонтажа според упатството на производителот.
Кај филтрите извадете ја водата само ако тоа е предвидено со конструкцијата. Исчистете ја мрежичката и проверете дали куќиштето има пукнатина, деформација или оштетен заптивен прстен. Не користете сила врз пластичен навој што е вкочанет од студ или нечистотија.
Надворешните брзи спојки, славини и адаптери задржуваат вода во малите комори. Откачете ги цревата, испразнете ги и складирајте ги така што нема да лежат во вода или кал. Капачињата треба да го спречат влегувањето нечистотија, но да не запечатат полна линија без испуст.
- Страната зад затворен вентил.
- Куќиште на филтер и неговиот долен капак.
- Брзи спојки, славини и адаптери за црево.
- Навојни колена и редуктори на краевите.
- Кратки вертикални изводи што завршуваат со капаче.
Изолацијата помага, но не ја заменува дренажата
Заштитната изолација го забавува ладењето, но не ја отстранува водата од цевката. Надворешните линии на ветер, сенка или неогреан простор може да се заладат и покрај обвиткувањето, особено ако системот долго не работи.
Проверете дали изолацијата е сува, непрекината и заштитена од сонце, глодари и механички оштетувања. Влажниот материјал ја губи заштитната функција и може да ја задржува влагата околу спојот.
Кај цевки што мора да останат активни, потребно е решение соодветно на конкретниот систем, како заштитено трасирање или грејна опрема проектирана за таа намена. Таквата опрема не смее да се поставува импровизирано покрај запалив материјал или без електрична заштита.
- Заменете ја искинатата или натопената изолација.
- Заштитете ги изложените споеви од директен дожд и механички удар.
- Не ја сметајте изолацијата за доказ дека водата е отстранета.
- За активни линии користете решение усогласено со типот на цевката и напојувањето.
Што да направите со водата што истекува
Испустот насочете го подалеку од темели, електрични кабли, патеки и места каде што се движат луѓе и животни. Ако водата се задржува околу објектот, може да создаде кал, лизгава површина и дополнително замрзнување.
Не оставајте отворен одвод каде што може да влезат глодари, инсекти или нечистотија во санитарната линија. По празнењето заштитете го отворот со соодветна мрежичка или капаче, но само ако тоа не го блокира потребното проветрување и одвод.
Кај системи што снабдуваат добиток или се користат за вода за пиење, работете со чиста опрема и не дозволувајте истекот од нечиста површина да се врати кон изворот. Празнењето на цевководот не е исто што и чистење или дезинфекција на системот.
- Насочете ја водата кон безбедна дренажна површина.
- Спречете создавање мраз на премини и пред врати.
- Одделете ја водата од нечисти канали и отпад.
- Оставете пристап до испустот за следна проверка.
Проверка по студен период и повторно пуштање
Пред повторно полнење прегледајте ги сите испусти, капачиња, филтри и споеви. Затворете ги одводите постепено и пуштете вода со умерен проток, без веднаш да создадете силен притисок во целата мрежа.
Следете ги местата што биле слепи или ниски. Проверете дали има капење под изолацијата, влажна почва, шушкање на вода во ѕид или пад на притисок. Овие знаци може да укажат на пукнатина што не се гледа однадвор.
Дури откако главната линија ќе биде стабилна, отворете ги гранките кон поилките, резервоарите и другите потрошувачи. Така полесно ќе утврдите во кој дел се појавил проблем, наместо целата мрежа да биде под притисок одеднаш.
- Проверете ги споевите пред да ја вклучите пумпата.
- Полнете ја мрежата дел по дел.
- Следете го притисокот и местата со претходно задржување вода.
- Означете ја секоја поправка за да не се повтори истата грешка.
Кратка фармерска листа пред затворање на системот
На крај направете проверка со уште едно лице, особено ако водоводот минува низ повеќе објекти. Едниот може да отвора и затвора вентили, а другиот да следи каде навистина истекува водата и дали пумпата е исклучена.
Приоритет имаат деловите над земја, неогреаните простории и трасите на места со поголема изложеност на студ. Локалните услови на фармата, надморската височина, наклонот и материјалот на цевката го одредуваат ризикот, па еднаква постапка не е практична за сите системи.
Ако не можете да го утврдите текот на водата, ако има затрупан дел без пристап или ако системот комбинира пумпа, електрика и притисочен сад, побарајте стручно лице пред интервенција. Подобро е да се постави правилен испуст отколку да се чека пукната цевка по првото повторно полнење.
- Главната линија е исклучена и растоварена.
- Сите ниски точки и слепи делови се проверени.
- Вентилите и филтрите се испразнети според нивната конструкција.
- Цревата и приклучоците се откачени, исцедени и заштитени.
- Состојбата е запишана или фотографирана.
Види ја продавницата →
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Пред мраз не ја проверувајте само пумпата и главниот довод. Следете ја целата надворешна мрежа, пронајдете ги ниските точки и деловите што остануваат затворени, па испразнете ги по одделни гранки.
Безбедното празнење, заштитениот испуст и запишаната трасa ја намалуваат можноста за скриено пукање и непланирана поправка. Најсигурен систем е оној во кој секој вентил има јасна функција, а секој дел без зимски проток има начин да се испразни.
