По завршувањето на есенската сеидба, сеалката не треба веднаш да се остави под настрешница. Остатоците од пченица, јачмен, ѓубриво, земја и растителен материјал можат да предизвикаат мешање на семето, затнување и забрзано абење при следната работа.
Есенската сеидба во Македонија често се одвива во кратки временски прозорци, па машината се користи интензивно и во различни услови на почвата. По последната парцела, во кутиите, цевките, дозерите и работните делови остануваат ситни количества семе и нечистотија што не се забележуваат веднаш.
Темелното чистење не е само прашање на уредност. Преостанатото семе може да се помеша со друга сорта или култура, влагата може да поттикне корозија, а наталожената почва може да сокрие пукнатини, разлабавени споеви и истрошени делови.
Постапката треба да се направи по секоја завршена сеидбена работа, а особено пред подолгото зимско складирање. Начинот на чистење зависи од типот на сеалката и упатствата на производителот, но основните проверки се исти: празнење, суво чистење, внимателно миење каде што е дозволено, сушење и преглед.
- Прво испразнете ги кутиите за семе и дозерите.
- Кутиите за семе исчистете ги со сува четка, рачна метличка или воздух под умерен притисок, насочен така што нечистотијата да излегува од машината, а не да се турка подлабоко во механизмот.
- Проверете ја секоја цевка по целата должина.
Започнете со целосно празнење на сеалката
Прво испразнете ги кутиите за семе и дозерите. Отворете ги сите достапни испусти и соберете го преостанатото семе во чиста, означена вреќа ако е суво и може повторно да се употреби.
Не го оставајте семето во кутијата само затоа што количината е мала. Остатоците од пченица и јачмен можат да останат во аглите, под преградите и околу механизмот за дозирање. При следното полнење, тие може да се измешаат со друга култура, сорта или третирано семе.
Проверете и под дозерите, околу запчаниците и кај местата каде што семето се префрла кон цевките. За полесно собирање користете чист сад или платно, а не нечиста амбалажа од ѓубриво или препарати.
- Испразнете ги сите кутии, прегради и помошни резервоари.
- Отстранете ги остатоците од семе од аглите и подвижните делови.
- Одделете го семето што може да се зачува од отпадот и нечистотијата.
- Не оставајте отворени вреќи со семе во машината или под неа.
Исчистете ги кутиите и дозерите без да ги оштетите
Кутиите за семе исчистете ги со сува четка, рачна метличка или воздух под умерен притисок, насочен така што нечистотијата да излегува од машината, а не да се турка подлабоко во механизмот. Посебно внимание посветете на аглите, капаците, преградите и гумените заптивки.
Дозерите бараат поголема внимателност. Отстранете ги насобраните зрна, прашина и парчиња растителен материјал околу валјаците, дисковите, запчаниците и четките. Не употребувајте остар метален предмет за гребење на пластични или гумени делови, бидејќи ситните оштетувања можат да го нарушат рамномерното дозирање.
Ако во кутијата имало влажно семе или ѓубриво, сувото чистење можеби нема да биде доволно. Во таков случај следете ги упатствата за конкретниот модел и избегнувајте вода во делови со лежишта, сензори, електрични приклучоци или незаштитени механизми.
- Користете чиста и мека четка за пластика, гума и дозери.
- Проверете дали капаците се затвораат рамномерно.
- Отстранете ја прашината пред евентуално влажно миење.
- Не насочувајте силен млаз вода кон лежишта, сензори и електрични приклучоци.
Проверете ги цевките за семе и местата на затнување
Проверете ја секоја цевка по целата должина. Цевката мора да биде проодна, без залепени зрна, земја, пајажина, парчиња слама или насобран прав што би го забавил движењето на семето.
Кај пневматските сеалки прегледајте ги и воздушните канали, вентилаторот, цревата, споевите и филтрите според конструкцијата на машината. Насобраната прашина може да го намали протокот на воздух, но не треба да се отстранува со постапка што може да го оштети вентилаторот или куќиштето.
Извадете ги цевките само ако тоа е предвидено за моделот или ако пристапот е безбеден. По чистењето вратете ги правилно и проверете дали нема остар свиок, притиснат дел или лабав спој.
- Проверете ја проодноста на секоја цевка од дозерот до работниот елемент.
- Побарајте пукнатини, излижани места и деформации.
- Проверете дали стегите и споевите се цврсти.
- Кај пневматските системи исчистете ги достапните филтри и канали според упатството.
Работните делови откриваат што се случувало на нивата
Откако ќе се отстрани земјата, прегледајте ги ралниците, дисковите, тркалата за притисок, чистачите на редот и уредите за покривање на семето. Абразивната и влажна почва може да остави траги на абење, а растителните остатоци може да се намотаат околу осовини и лежишта.
Не проценувајте ја состојбата само визуелно од далечина. Побарајте нерамномерно истрошени рабови, искривени носачи, олабавени завртки, пукнатини и делови што се движат потешко од другите. Ако е потребно расклопување, одбележете ја положбата на деловите за полесно враќање.
Забележете што треба да се поправи или замени пред следната употреба. Така чистењето станува и преглед на машината, наместо проблемот да се открие дури на нивата.
- Ралници и дискови: проверете го абењето и евентуалните пукнатини.
- Тркала: проверете го слободното вртење и состојбата на гумите.
- Осовини и лежишта: побарајте нечистотија, луфт или необична вкочанетост.
- Носачи и завртки: проверете дали има разлабавување или искривување.
Сушењето е задолжителен чекор пред складирање
По чистењето оставете ги кутиите, цевките и достапните работни делови целосно да се исушат. Отворете ги капаците и поставете ја машината така што водата да може да истече, но само на стабилна и безбедна подлога.
Не ја покривајте влажната сеалка со непропустлива церада. Таа може да го задржи кондензатот и да создаде услови за корозија, непријатен мирис и лепење на преостанатото семе. Ако се користи покривка, треба да овозможи проветрување и да не го допира влажниот метал.
Посебно исушете ги споевите, шарките, долните делови на кутиите и местата каде што се задржува вода. Кај машините со електрични сензори или инсталации, проверете дали приклучоците се суви пред повторно поврзување.
- Оставете ги капаците отворени додека влагата не исчезне.
- Не складирајте влажно семе во кутиите.
- Избегнувајте затворање со непропустлива покривка веднаш по миењето.
- Проверете ги долните и скриените површини каде што се задржува вода.
Подмачкувајте само на предвидените места
По сушењето прегледајте ги местата што според упатството се предвидени за подмачкување. Не ставајте масло или маст во дозери, цевки, кутии за семе и делови што доаѓаат во директен контакт со семето.
Вишокот мазиво собира прашина и ситни растителни остатоци. Тоа може да создаде леплива наслага и да го наруши движењето на подвижниот механизам. Кај делови што се користат за прецизно дозирање, нечистотијата може да предизвика нерамномерна работа.
Ако производителот предвидува заштита на одредени метални површини за време на складирањето, користете само соодветен производ и постапка. Не нанесувајте непознато средство врз гуми, пластика, сензори или површини што се во контакт со семето.
- Следете ги означените точки за подмачкување.
- Избришете го вишокот мазиво од надворешните површини.
- Држете ги маслото и маста подалеку од семенските патеки.
- Не мешајте средство за заштита на метал со мазиво за лежишта.
Направете краток запис за следната работа
Откако машината е чиста, запишете што е забележано: која цевка била затната, кој дозер имал повеќе остатоци, каде има абење и кои делови треба да се набават. Белешката може да биде едноставна, но треба да биде врзана со конкретниот дел на машината.
Корисно е да се фотографираат оштетените или истрошените делови пред расклопување. Фотографијата помага при нарачување, споредување со нов дел и повторно склопување, особено ако машината ќе стои неколку месеци.
Пред следната употреба направете проверка на празен од или пробно движење според можностите на машината. Таквата проверка не ја заменува работата на нива, но може навреме да покаже лабав спој, необичен звук или блокиран механизам.
- Запишете го секој дел што бара внимание.
- Фотографирајте ги пукнатините, абењето и неправилно поставените споеви.
- Чувајте ги отстранетите ситни делови во означена кутија.
- Пред следната сезона проверете дали планираните поправки се завршени.
Безбедност при чистење и подигнување на машината
Пред чистење исклучете го тракторот, отстранете го клучот и осигурете се дека карданот, вентилаторот и сите подвижни делови се запрени. Не ставајте раце во дозер, цевка или работен склоп додека постои можност за ненадејно движење.
Ако сеалката е подигната, користете ја предвидената потпора и не се потпирајте само на хидрауликата на тракторот. За поголеми машини потребни се стабилна подлога и доволно простор за безбедно движење околу неа.
При работа со прашина користете заштита за очи и дишење соодветна на условите. Чистењето треба да се прави на место каде што прашината и остатоците нема да завршат во храна, добиточна храна или отворен извор на вода.
- Запрете го тракторот и извадете го клучот.
- Проверете дали карданот и вентилаторот се целосно запрени.
- Не влегувајте под подигната машина без сигурна потпора.
- Користете ракавици, очила и заштита од прашина според условите.
Како да ја оставите сеалката за зимата
Складирајте ја на суво, проветрено и стабилно место, заштитено од директни врнежи. Работните делови не треба непотребно да стојат во кал, вода или влажна трева, бидејќи влагата од подлогата може повторно да навлезе во долните делови.
Олабавете го притисокот или поставете ги елементите така што гумите и работните делови да не носат непотребно оптоварување, но само според конструкцијата на машината. Заштитете ги каблите и цревата од глодари без да ги затворите во средина каде што се задржува кондензат.
Кутиите за семе треба да останат празни, чисти и суви. На машината оставете видлива белешка дека е исчистена и наведете што треба да се провери пред повторно приклучување.
- Чувајте ја сеалката под покрив и на стабилна подлога.
- Оставете простор за проветрување околу машината.
- Заштитете ги каблите, цревата и гумените делови од глодари.
- Оставете ознака со забележаните поправки и недостасувачки делови.
Види ја продавницата →
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Чистењето по есенската сеидба е најлесно веднаш по излегувањето од последната парцела, додека местата на кои се насобрале семе и почва сè уште се достапни. Испразнета, исчистена и сува сеалка полесно се проверува и подготвена ја дочекува следната работа.
Најголема корист има од редоследот: целосно празнење, суво чистење, проверка на цевките и дозерите, преглед на работните делови, сушење, подмачкување само каде што е предвидено и безбедно складирање. Така се намалува ризикот од мешање семе, затнување и непланиран застој.
