Пред подолг студен период, сопствениците на коњи треба да ги проверат сеното, местото за престој, оградата и пристапот до вода. Условите не се исти за коњи во отворен испуст и за животни во штала, а височината и изложеноста на ветер во Македонија дополнително го менуваат ризикот.
Зимската грижа за коњите не се сведува само на обезбедување доволно храна. Влажно сено, лизгав влез, замрзната поилка или оштетена ограда можат да создадат проблем токму во периодот кога пристапот до фармата е потежок.
На повисоки и ветровити места студот и влагата побрзо го влошуваат условот во отворените испусти. Во пониските и позаштитени подрачја ризикот може да биде различен, но калта, задржувањето вода и наглите промени на температурата остануваат причини за редовна проверка.
Сопственикот треба да има едноставна дневна рутина: да го прегледа сеното, местото каде што животните стојат и одат, состојбата на оградата и дали водата е чиста и достапна.
- Сеното мора да биде суво, чисто и без сомнителен мирис.
- Бали поставете ги на подлога што ги одвојува од влажниот под.
- Проверувајте ја поилката секое утро и отстранете го мразот.
📖 ВО ОВОЈ ТЕКСТ
Заклучок
Прво проверете го сеното, не само количината
Сеното мора да биде суво, чисто и без сомнителен мирис.
При отворање на бала, обрнете внимание на мирисот, бојата и топлината во внатрешноста. Сено со мирис на мувла, затворен влажен мирис или видливи мувлосани делови не треба да се дава на коњите. Ако балата е невообичаено топла во средината, тоа е предупредување дека во неа може да продолжува загревање и не треба да се користи додека состојбата не се процени безбедно.
Прашината не е секогаш знак дека сеното е расипано, но голема количина ситна прашина при секое движење на балата укажува на слаб квалитет или несоодветно складирање. Таквото сено може да го иритира дишењето, особено кај коњи што поминуваат многу време во затворен простор.
Не мешајте добар материјал со сомнителна бала за да се потроши. Ако мувлата или влагата се распространети, прегледот на едно парче не е доволен за целата бала.
- Мирисајте ја балата од повеќе места, а не само од надворешната страна.
- Проверете дали има влажни, затемнети или слепени делови.
- Чувајте го сеното под покрив, одвоено од земја и заштитено од директен дожд.
- Не складирајте го веднаш до места каде што се собира вода или кондензација.
Складирањето треба да го чува сеното суво од сите страни
Бали поставете ги на подлога што ги одвојува од влажниот под.
Покривот треба да спречи дожд и снег, но просторот не смее да биде целосно затворен без проветрување. Влагата од земјата, ѕидовите и кондензацијата може постепено да навлезе во балите и да создаде услови за мувла, дури и кога надворешната обвивка изгледа сува.
Не потпирајте ги балите директно на гола почва. Оставете простор за воздух околу складираниот материјал и проверувајте ги рабовите што се најблиску до ѕидот или покривот. Ако дел од балата навлажни, одвојте ја од останатите за да не пренесе влага и мирис.
Количината на резервата зависи од бројот на коњи, нивната големина, времето поминато на пасиште и достапноста на друга храна. Наместо да се потпира на проценка „на око“, сопственикот треба да води едноставна евиденција за дневната потрошувачка и преостанатите бали.
- Прегледајте го и дното на балите, каде влагата најлесно останува скриена.
- Одделете стари и нови резерви за полесен надзор.
- Не складирајте сено во простор каде протекуваат поилки или цевки.
- Одржувајте чист премин околу балите за преглед и безбедно носење храна.
Водата мора да биде достапна и кога температурите паѓаат
Проверувајте ја поилката секое утро и отстранете го мразот.
Коњите треба да имаат пристап до чиста вода, без скршеници од мраз, нечистотии, остатоци од храна или истекување околу поилката. Во отворен испуст, ветерот и сенката можат да ја заладат водата побрзо отколку што се очекува според условите во блиската населба.
Проверете ги цревата, славините и споевите пред да настапи постуден период. Ако поилката замрзнува, потребно е практично решение со редовен надзор, а не само повремено кршење на мразот. Скршената пластика или остри рабови можат да ја повредат муцката.
Местото околу поилката брзо се претвора во кал поради газење и истекување. Соодветна цврста и нехлъзгава подлога го намалува ризикот од лизгање, особено кај коњи што чекаат или се туркаат еден со друг.
- Проверете дали водата е чиста, без мраз и без мирис.
- Прегледајте ги рабовите, носачите и приклучоците на поилката.
- Поправете го истекувањето пред да се создаде кал и лизгава површина.
- Поставете ја поилката на место до кое може безбедно да се стигне и во лоши услови.
Сувото лежиште е важно и во отворен испуст
Коњ што престојува надвор треба да има место каде може да се засолни од дожд, снег и ветер. Тоа може да биде соодветно изведено засолниште, штала со слободен пристап или природна заштита што навистина го прекинува ветерот. Самата ограда или тенка настрешница не обезбедува доволна заштита при долготрајна влага.
Во затворена штала, сувото лежиште не значи просторот да биде целосно затворен. Потребен е свеж воздух без директна промаја на местото каде животните лежат. Влажниот воздух, амонијачниот мирис и кондензацијата покажуваат дека вентилацијата или чистењето не се соодветни.
Постелката треба редовно да се прегледува и да се отстранат влажните делови. Особено проверете ги местата под поилката, покрај влезот и аглите каде коњите најчесто стојат.
- Одржувајте суво место за одмор, одвоено од калливиот влез.
- Проверете дали покривот пропушта дожд или снег.
- Не затворајте ги сите отвори во шталата ако со тоа се создава влажен и тежок воздух.
- Отстранувајте ја влажната постелка пред да се рашири низ целиот простор.
Лизгавиот терен е ризик при секое движење
Најпроблематични се влезовите, местото околу поилката, рампите и премините од трева кон бетон. Водата што се задржува таму создава кал, а по пад на температурата калта може да замрзне во нерамни и остри површини.
Прегледајте го теренот од висината на коњот и забележете каде животното мора да нагази во дупка, на камен или на лизгав метал. Поправката не мора секогаш да биде голема градежна работа; понекогаш пренасочување на водата, отстранување на остри предмети или поставување стабилна подлога го решава најризичниот дел.
Не оставајте кабли, жици, скршени даски, лимови или алати во испустот. Во услови на намалена видливост и брзо движење, мал предмет може да предизвика повреда.
- Означете ги местата каде водата се собира по врнежи.
- Проверете ги премините меѓу шталата, испустот и складиштето за храна.
- Отстранете остри камења, жица и искршени делови од опрема.
- Избегнувајте мазни површини на местото каде коњите најчесто стојат.
Оградата се проверува одвнатре и однадвор
Студот, влагата и ветерот можат да ги разлабават столбовите, да ги оштетат жиците и да ги направат портите тешки за отворање. Проверете дали коњот може да ја протне главата или ногата низ отвор, дали има испакнати шајки и дали долниот дел од оградата е стабилен.
Портата треба да се затвора сигурно, но и да може да се отвори брзо во итен случај. Врзувањето со лабава жица не е добро трајно решение, бидејќи може да создаде остар крај или да попушти под притисок.
Ако повеќе коњи се заедно, проверете дали послабото животно може непречено да стигне до сеното, водата и засолништето. Во мал испуст, доминантното животно може да го блокира пристапот до ресурсите без тоа веднаш да се забележи.
- Проверете ги столбовите, затегнатоста и споевите на оградата.
- Отстранете испакнати жици, шајки и скршени даски.
- Проверете ја портата по темно или при слаба видливост.
- Обезбедете пристап до храна и вода за секој коњ во групата.
Разликата меѓу отворено и затворено чување
Отвореното чување бара поголемо внимание на ветерот, влажноста, калта и пристапот до засолниште. Коњите што се надвор не треба да бидат оставени на гола и водена површина само затоа што имаат доволно сено.
Во штала, ризикот се поместува кон слабата вентилација, прашината од сеното, влажната постелка и лошата проодност. Вратите и прозорците треба да овозможат свеж воздух, но местото за лежање да не биде изложено на директен студен воздушен млаз.
На повисока надморска височина, во отворени и ветровити предели, проверките можеби ќе треба да бидат почести отколку во заштитена долина. Локалната положба на фармата, изложеноста кон север или запад и состојбата на теренот често се поважни од општата прогноза за поширокиот регион.
- За отворен испуст проверете засолниште, кал, мраз и ветер.
- За штала проверете воздух, прашина, постелка и безбеден влез.
- Прилагодете ја рутината според височината и локалната изложеност.
- Не применувајте исто решение за фарма во заштитена долина и за фарма на ветровит терен.
Практична проверка пред студениот период
Една обиколка со бележник може да открие повеќе проблеми од набавка на дополнителна опрема. Запишете што треба да се поправи, што може веднаш да се отстрани и што бара помош од мајстор или ветеринар.
Проверете го сеното пред да го внесете во дневната исхрана, а не дури откако коњите ќе почнат да го одбиваат. Набљудувајте дали животните нормално јадат, пијат и се движат; промена во однесувањето е причина за дополнителен преглед и стручна проценка.
- Сено: мирис, влага, мувла, прашина и загревање.
- Вода: чистота, мраз, истекување, рабови и пристап.
- Терен: кал, дупки, мраз, камења, жици и мазни површини.
- Штала или засолниште: сувост, покрив, воздух и безбеден влез.
- Ограда: столбови, порта, жици и можност за заглавување.
- Резерва: достапност на сено и можност за носење во лоши услови.
Кога е потребна стручна помош
Ако коњот кашла, одбива храна или вода, тешко се движи, се лизга, лежи невообичаено долго или покажува болка, не се потпирајте само на промена на сеното или постелката. Потребен е совет од ветеринар, особено ако промената се појавила нагло или ја имаат повеќе животни.
Кај сомнително загреано сено, не обидувајте се да го спасите материјалот со мешање со добра храна. Одделете го и побарајте стручен совет за безбедно постапување. Поправки на електрични грејачи, пумпи или инсталации треба да ги прави квалификувано лице.
За фарми на високи и тешко пристапни места, однапред испланирајте како ќе се внесе сено и како ќе се стигне до животните ако патот стане каллив или замрзнат.
- Побарајте ветеринарен совет при промена во јадењето, пиењето или движењето.
- Изолирајте сомнително сено од останатата резерва.
- Не импровизирајте со оштетени електрични и водоводни делови.
- Планирајте пристап до фармата и во услови на снег, кал или мраз.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Сувото лежиште, воздухот без директна промаја и чистата вода се основа за зимска нега на телињата. Проверете ја шталата и реагирајте на раните знаци.
Прочитај →
Правилно испразнете, исчистете и складирајте ја пумпата за наводнување преку зима. Проверете ги филтерот, приклучоците, каблите и заптивките.
Прочитај →
Види ја продавницата →
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Добрата зимска резерва за коњи започнува со суво и проверено сено, но завршува со безбеден простор за движење, стабилна ограда и вода што останува достапна. Секојдневната кратка проверка е поевтина и побезбедна од поправка на последиците по повреда, расипана храна или замрзнат водовод.
Условите приспособете ги на конкретната фарма во Македонија: отворен или затворен начин на чување, височина, ветер, влажност и пристапност. Пред студот отстранете ги малите недостатоци што подоцна можат да станат голем проблем.
