Целата постапка на едно место: документи, ознака, одобрение, испратница, трошоци и казни.
Сеча во приватна шума не значи дека сопственикот може да земе пила и да сече кога сака. Законот за шумите е јасен: и во сопствена шума се сече само со одобрение, само означени стебла, а секое дрво што се вози мора да има жиг и испратница. Многумина тоа го дознаваат дури кога полицијата или шумарскиот инспектор ќе го запрат тракторот на патот.
Во овој текст е опишана постапката според Законот за шумите и Упатството на јавното претпријатие за постапката за одобрение за сеча во приватни шуми: што да подготвите, каде да одите, што се плаќа и зошто барањата најчесто се одбиваат.
- Без одобрение за сеча не смее да се сече ниту во сопствена шума.
- Одобрението го издава подружницата на ЈП „Национални шуми“ на чие подрачје е парцелата, а во заштитени подрачја субјектот што управува со нив.
- Ако шумата има повеќе сосопственици, барањето мора да го поднесат сите заедно или со нивна согласност.
- Во катастарот парцелата мора да се води како шума, а границите да ги обележи овластен геодет.
- Сечата без одобрение или превоз без испратница може да чини илјадници евра казна и одземање на дрвото и опремата.
Дали смеам да сечам во својата шума без дозвола?
Не. Според Законот за шумите, сеча во шума во приватна сопственост се врши со одобрение за сеча, и тоа само по претходна ознака за сеча, кога шумарот ги одбира и обележува стеблата со шумски жиг. Посеченото дрво, пред да тргне од шумата, мора да се жигоса и да добие испратница.
Истото важи и за поединечни шумски дрвја надвор од шума, на сопствено земјиште. Исклучок се само овошните стебла на земјоделско земјиште. За ретките и заштитените видови дрвја е потребно посебно одобрение.
Кој издава одобрение за сеча во приватна шума?
Стручните работи во приватните шуми, меѓу кои ознаката за сеча и одобрението, ги врши ЈП „Национални шуми“ (поранешно „Македонски шуми“) преку своите подружници. Барањето се поднесува во подружницата на чие подрачје се наоѓа катастарската парцела. Ако шумата е во национален парк или друго заштитено подрачје, надлежен е субјектот што управува со тоа подрачје.
Во подружницата барањето го прима операторот за приватни шуми, кој ви дава приемен број. За секоја парцела се отвора евиденциски картон што важи десет години.
Кои документи се потребни за сеча во приватна шума?
- ✅Барање за одобрение за сеча – образецот се добива во подружницата.
- ✅Лична карта (фотокопија) и изјава за користење на личните податоци.
- ✅Имотен лист од Катастарот, не постар од шест месеци, во кој парцелата се води како шума.
- ✅Геодетски елаборат – заверен документ дека границите на шумата се обележани на терен од овластен геодет или геодетско друштво.
- ✅Изјава дека податоците и документите се точни и дека парцелата правилно е покажана на терен.
- ✅Полномошно заверено кај нотар – ако барањето го поднесува друго лице во име на сопственикот.
- ✅Согласност или заедничко барање од сите сосопственици – ако шумата има повеќе сопственици.
Постапката чекор по чекор
- 1Проверете го имотниот лист. Ако парцелата се води како нива, ливада или пасиште, а на неа расте шума, прво треба промена на културата во Катастарот. Без тоа барањето се одбива.
- 2Ангажирајте овластен геодет да ги обележи границите на терен и да изработи елаборат.
- 3Поднесете барање во подружницата, со сите документи. Земете приемен број.
- 4Теренски увид и ознака. Шумар од подружницата, во ваше присуство, ја проверува парцелата, пополнува евиденциски картон, одредува колку и какво дрво смее да се сече и ги обележува стеблата со жиг и боја.
- 5Уплатете ги надоместоците според ценовникот на претпријатието и надоместокот за проширена репродукција. Одобрението се врачува откако ќе ја донесете уплатницата.
- 6Добивате одобрение за сеча со количината, видот на сеча, мерките за обнова на шумата и роковите. Одобрението гласи на ваше име и не смее да се отстапи на друг.
- 7Сечете само означените стебла, во рокот од одобрението.
- 8Премер, жиг и испратница. По сечата се мери посеченото дрво и се издава приемница. Пред секој превоз, при утовар, дрвото се жигосува и се издава испратница.
Колку чини сеча во приватна шума?
Точните износи зависат од ценовникот на подружницата, од геодетот и од количината на дрво. Затоа пред да почнете, побарајте ги цените во подружницата. Трошоците се состојат од следново:
| Трошок | Кому се плаќа | Од што зависи |
|---|---|---|
| Имотен лист | Катастар | Административна такса |
| Геодетски елаборат | Овластен геодет | Големина и пристапност на парцелата, по договор |
| Нотарска заверка | Нотар | Само ако барањето го поднесува ополномоштено лице |
| Ознака и други услуги | ЈП „Национални шуми“ | Ценовник на претпријатието |
| Проширена репродукција на шумите | Буџет (сметка на Министерството) | 3% од вредноста на исеченото дрво, франко камионски пат |
| Испратница | Издавачот на испратницата | Надоместок пропишан со правилник |
| Сеча, извлекување и превоз | Сами или ангажирани луѓе | Пристап до шумата, техника, растојание |
Пример за 3%: ако вредноста на исеченото дрво, сметана на камионски пат, е 100.000 денари, надоместокот за проширена репродукција е 3.000 денари. Овие пари, според законот, се враќаат во шумите, вклучително и во приватните, сразмерно на уплатеното.
Зошто се одбива барањето за одобрение?
Според Законот за шумите и Упатството, одобрение за сеча не се издава ако:
- немате доказ за сопственост, или на шумата има хипотека;
- во Катастарот парцелата не се води како шума;
- границите не се видно и трајно обележани од овластен геодет, или површината на терен значително отстапува од катастарската;
- не сте ги извршиле мерките од претходното одобрение (на пример, чистење или обнова);
- шумата е во строго заштитена зона;
- сечивиот етат е искористен и нема дрвна маса за сеча.
Постапката се одложува ако за истата парцела има повеќе барања, приговор од трето лице или спор за сопственоста. Ако барањето се одбие, добивате решение со образложение. Против одлуката може да се поднесе жалба до второстепениот орган. Рокот и адресата се наведени во правната поука на решението.
Превоз и продажба на дрво од сопствена шума
Ова е делот каде што најмногу луѓе прават грешка. Исеченото дрво не смее да се вози ниту пренесува без жиг и испратница. Испратницата:
- се издава за секое возило посебно, на местото на утовар;
- важи само за денот и часот за кои е издадена и само за еден превоз;
- не може да се отстапи на друго лице;
- мора да биде кај возачот за време на превозот.
Дрво што се вози или складира без жиг и испратница законот го смета за бесправно исечено, иако е од ваша шума. Дрво од сопствена шума може да продадете само во количината од одобрението и со издадена испратница.
Колкави се казните?
Според казнените одредби во пречистениот текст на Законот за шумите, за физичко лице:
| Прекршок | Глоба | Од користољубие / голема штета |
|---|---|---|
| Сеча без одобрение или без ознака | 3.500–4.000 € | 5.000–8.000 € |
| Превоз или складирање дрво без жиг и испратница | 3.500–4.000 € | 5.000–8.000 € |
| Неуплатени средства за проширена репродукција | 3.500–4.000 € | 5.000–8.000 € |
| Отстапување на одобрението на друго лице | 2.500–3.000 € | 4.000–6.000 € |
| Возач без испратница кај себе | 1.500–2.000 € | 2.000–4.000 € |
Покрај глобата, се одземаат дрвото, пилата, возилото и другите предмети употребени за прекршокот. Износите се во денарска противвредност.
Заклучок
Сеча во приватна шума е дозволена, но само по ред: средени документи, обележани граници, ознака од шумар, одобрение, а потоа жиг и испратница за секој превоз. Најчести проблеми се нерешената сосопственост и парцелите што во Катастарот не се водат како шума. Ако тие две работи ги средите навреме, остатокот од постапката е рутина.
Прашања и одговори
Може ли да исечам неколку стебла за огрев без одобрение?+−
Шумата е наследена и има пет сосопственици. Што правиме?+−
Во имотниот лист пишува „ливада“, а на парцелата има шума. Можам ли да сечам?+−
Колку пати годишно можам да добијам одобрение?+−
Може ли друг да сече наместо мене?+−
