Агенцијата за храна и ветеринарство донесе ново решение со кое се воведуваат построги контролни и заштитни мерки поради потврдено присуство на болеста сипаници кај овци и кози во повеќе одгледувалишта во земјата. Мерките се сериозни — од целосна забрана за добиточни пазари, преку заштитни зони, до задолжителни биосигурносни правила за секој сточар. Еве што точно предвидува решението и што мора да направите ако одгледувате овци и кози.

Што се сипаниците кај овците и козите?

Сипаниците кај овците и козите се високо заразна вирусна болест која зафаќа мали преживари. Се шири брзо во стадото и предизвикува големи економски штети — угинувања, намалена продуктивност и трошоци за санација. Токму затоа болеста подлежи на задолжително пријавување и строги ветеринарни мерки.

При и најмал сомнеж, сопственикот е должен веднаш да го извести надлежното ветеринарно друштво или официјалниот ветеринар. Раната реакција е клучна за да не се прошири заразата на соседните фарми.

Кои мерки се воведуваат во заразените фарми?

Во одгледувалиштата каде болеста е потврдена, мерките се најостри. Решението предвидува:

• попис на сите животни во рок од два дена;
• убивање (депопулација) на сите овци и кози под официјален надзор;
• нештетно отстранување на мршите, ѓубрето, простирката и контаминираната храна, како и на суровото млеко, млечните производи и волната;
• уништување на материјалите за еднократна употреба што не можат да се дезинфицираат;
• чистење и двократна дезинфекција на просториите и опремата;
• епидемиолошко испитување за да се утврди изворот и патот на ширење на болеста.

Целта е заразата да се задржи на едно место и да не се прелее во околните стада.

Заштитна зона од 3 и зона под надзор од 10 километри

Околу секое потврдено жариште се формираат две зони со различни правила:

Дополнителна рестриктивна зона — кои региони се опфатени

Освен зоните околу жариштата, решението воведува и дополнителна рестриктивна зона. Во неа влегуваат целиот Североисточен и Источен Регион, како и општините Илинден, Петровец, Зелениково, Арачиново и Студеничани од Скопскиот Регион, и Велес, Росоман, Неготино и Лозово од Вардарскиот Регион. Во оваа зона е забрането движење и превоз на овци и кози, освен движење до одобрена кланица за домашни чапункари.

Забранети добиточни пазари во цела Македонија

Една од најзначајните мерки е целосна забрана за работа на добиточни пазари за овци и кози на целата територија на земјата. Забранети се и изложби и спортски настани со овци и кози, како и превоз и транзит на овие животни низ заштитните зони и зоните под надзор (освен транзит по магистрални патишта).

За сточарите тоа значи дека во наредниот период купопродажбата на овци и кози преку пазарите е запрена.

Биосигурносни мерки за сите сточари

Решението пропишува биосигурносни мерки што важат за сите одгледувачи на овци и кози во земјата, не само за оние во зоните. Ете што се бара:

• ограничување на непотребното движење на луѓе, возила и опрема во и од одгледувалиштето и водење евиденција;
• користење чиста заштитна облека и обувки наменети само за фармата;
• миење и дезинфекција на рацете пред и по контакт со животните;
• поставување дезинфекциски бариери на влезовите и излезите;
• да не се користи опрема и механизација што претходно биле во други одгледувалишта;
• нови животни да не се внесуваат без клинички преглед и сертификат за здравствена состојба;
• спречување контакт на овците и козите со животни од други фарми и со диви преживари;
• заштита на храната, водата и хранилиштата од контаминација и од диви животни;
• секое болно животно веднаш да се издвои и да се пријави.

Колку траат мерките?

Мерките за пописот и депопулацијата важат 60 дена од денот на донесувањето на решението. По укинувањето на мерките, повторно населување на животни во засегнатите одгледувалишта е забрането шест месеци. Роковите за одделните зони и населени места се наведени во Прилог 1.

Заклучок и практичен совет

За сточарите во источниот дел на земјата ова е сериозен период. Најдобрата заштита е претпазливост: држете ги стадата одвоени, не купувајте животни без документ и здравствен преглед, одржувајте дисциплина со дезинфекцијата и при секаков сомнеж веднаш јавете се кај вашиот ветеринар. Раната реакција е разликата помеѓу еден изолиран случај и голема штета.

Најчесто поставувани прашања