Периодот од 21 до 27 септември носи пад на температурите, посвежи утра и можни локални врнежи, со најизразено заладување во Битола, а постепено посвежо време и во Кавадарци и Струмица. Бербата треба да се приспособи на сувиот дел од денот, а набраниот материјал да се суши, сортира и проветрува пред складирање.
Преминот од топли денови кон посвежи ноќи го менува темпото на бербата. Од 21 до 27 септември се очекува забележително заладување по 21 септември, со утрински температури кои на места ќе се спуштаат до околу 4–10 степени и со можност за локални врнежи.
Разликите меѓу регионите ќе бидат значајни. Во Битола на 22 и 23 септември се очекуваат дневни максимални температури околу 18 степени и утра околу 4 степени. Во Кавадарци дневните температури може да паднат од околу 30 степени на 21 септември кон 22–23 степени, со утра од 6 до 9 степени. Струмичко ќе остане нешто потопло, но со минимуми од приближно 7–10 степени.
Пред почетокот на работата треба да се провери најновото предупредување на УХМР за град, пороен дожд и силен ветер. При такви услови работата на отворено се прекинува, а набраниот материјал не смее да се остава под незаштитена настрешница. Грозјето, пиперката и доцните култури бараат особено внимание, бидејќи влагата и слабата циркулација на воздухот можат брзо да донесат загуби.
Регионалните разлики го менуваат распоредот на бербата
Во Битола заладувањето ќе биде најизразено. Дневни максимални температури околу 18 степени на 22 и 23 септември, утрински минимуми околу 4 степени и нова можност за дожд на 25 септември значат дека берењето и внесувањето на производите треба да се организираат во пократки интервали и со поголема претпазливост.
Кавадаречкиот регион ќе почувствува пад од околу 30 степени на 21 септември кон 22–23 степени на 22 и 23 септември. Во Струмица температурите ќе останат малку повисоки, но максимумите може да се движат кон 21–24 степени, со посвежи утра и можен дожд на 25 септември.
Овие вредности се локални прогнози и не важат подеднакво за секоја парцела. Земјоделците треба да ги следат сопствените насади, особено на пониски места, во затворени долини и на парцели со послабо струење на воздухот.
- Битола: најизразено заладување и можни утра околу 4 степени.
- Кавадарци: пад на дневните температури и можност за дожд или ситно врнење.
- Струмица: потопли услови, но со посвежи ноќи и можни врнежи.
Кај грозјето влагата е поголем проблем од самото заладување
Посвежото утро само по себе не мора да предизвика штета. Но, спојот од роса, дожд, затворен грозд и слабо струење на воздухот создава услови за сиво гниење. Ризикот е поголем кај напукнати и оштетени зрна, како и кај оние што веќе покажуваат почетни знаци на зараза.
Во лозјето треба да се обезбедат воздушни патеки, без непотребни доцни зафати. Листовите што ги покриваат гроздовите може внимателно да се отстранат каде што е оправдано, леторастите да се одржуваат правилно распоредени, а редовите да се чисти за влажниот материјал побрзо да се исуши.
Пред бербата избегнувајте наводнување со прскалки над крошната. Ако водата е неопходна, подобар избор е систем што ја навлажнува почвата, а не гроздовите и листовите.
- Проверете ги гроздовите со напукнати, повредени или омекнати зрна.
- Отстранете го материјалот со гниење од здравите гроздови.
- Овозможете струење на воздухот без агресивни доцни интервенции.
- Не оставајте вода на гроздовите непосредно пред берба.
Берете по росата, а не додека грозјето е мокро
Грозјето не треба да се бере додека гроздовите се мокри од дожд или роса. Работата може да почне откако ќе исчезне површинската влага, најчесто во посувиот дел од денот. По посилен дожд, ако временските услови дозволуваат, треба да се остави време гроздовите да се исушат пред бербата.
Предност имаат зрелите и здрави парцели, особено оние на поладни или повлажни места. Гроздовите со гниење, пукнатини и механички оштетувања веднаш се одделуваат. Не треба да се мешаат со здравиот материјал и да се внесуваат во истите гајби.
Ако дождот го прекине работниот ден, времето може да се искористи за сортирање, чистење на гајбите и подготовка на проветрен простор. При силен ветер, град или пороен дожд не треба да се работи на отворено.
- Почекајте росата и дождовната вода да се исушат.
- Почнете со зрелите и здрави парцели.
- Одвојте ги оштетените и загниени гроздови уште на местото на берба.
- Не оставајте набран материјал под отворена или незаштитена настрешница.
Пиперката ќе зрее побавно, па бербата треба да биде селективна
Пиперката може да продолжи да зрее, но посвежите ноќи ќе го забават обојувањето и последната фаза на развој. Најмногу внимание бараат пониските и поладни места, каде влагата подолго се задржува, а плодовите побавно се сушат по дожд.
Пред подолг влажен период практично е да се соберат зрелите зелени и малку обоени плодови, особено ако се здрави и цврсти. Плодовите со повреди, пукнатини или почетни знаци на омекнување треба да се одвојат од оние наменети за складирање или транспорт.
Бербата не треба да заврши со масовно внесување мокри плодови во затворен простор. Подобро е материјалот да се собира во помали количини и веднаш да се прегледа, отколку влажните плодови да останат натрупани во полни гајби.
- Соберете ги зрелите и малку обоени плодови пред подолг влажен период.
- Проверете ги пониските делови од парцелата со поголемо задржување вода.
- Одделете ги меките, напукнати и повредени пиперки.
- Не преполнувајте ги гајбите.
Магацинот не смее да стане затворена комора за влага
Мокар материјал не треба веднаш да се затвора во пластична амбалажа, полни гајби или простор без циркулација. Влажните плодови во затворен магацин побрзо омекнуваат и гнијат, а проблемот може да се прошири и на соседните здрави плодови.
Користете чисти и плитки гајби и оставајте простор меѓу палетите, ѕидовите и подот. Гајбите не треба да се преполнуваат, бидејќи притисокот создава дополнителни оштетувања и го попречува струењето на воздухот.
Пиперката треба брзо да се разлади, но не и да се изложи на премногу ниска температура. За свежа пиперка се соодветни приближно 7–13 степени и висока релативна влажност, додека температури под околу 7 степени може да предизвикаат оштетувања од студ и побрзо пропаѓање.
- Користете чисти, плитки и неприполнети гајби.
- Оставете простор меѓу палетите и ѕидовите.
- Проверете го материјалот пред затворање во амбалажа.
- Избегнувајте премногу ниска температура за свежа пиперка.
Проветрувајте ги пластениците и тунелите внимателно
По ноќ со роса или дожд, краткото утринско проветрување помага да се намали кондензот во пластениците и тунелите. Отворите треба да се направат веднаш штом надворешните услови дозволат, но не при силен ветер или нагли налети што можат да ја оштетат конструкцијата.
Проветрувањето не значи објектот да остане целосно отворен без надзор. Следете ја температурата, насоката на ветерот и влагата на листовите и плодовите. Кратки и контролирани отворања може да бидат посоодветни од долго изложување на студен и влажен воздух.
Кај доцните култури проверете ги местата каде што водата се задржува околу влезовите, рабовите и ниските делови. Проблемот често почнува со натопена почва, а потоа се пренесува кон коренот и приземниот дел на растението.
- Проветрувајте по роса или дожд кога нема силен ветер.
- Следете го кондензот на фолијата, листовите и плодовите.
- Не оставајте вода да се задржува околу објектот.
- Проверете ги одводните канали пред нови врнежи.
Доцните култури бараат чисти канали и внимателен влез на механизација
Кај пиперката и другите доцни зеленчукови култури треба да се проверат одводните канали, пропустите и местата каде што се задржува вода. Натопена почва, особено на потешки и збиени парцели, го зголемува ризикот од коренови и приземни гниења.
По дожд не влегувајте непотребно со механизација или со голем број работници на влажна и збиена почва. Така се нарушува структурата на почвата и се создаваат уште повеќе места каде што водата може да се задржи.
Работата може да се насочи кон берба на суви делови, сортирање, поправка на гајби и расчистување на пристапите. Така денот се користи без дополнително газење и набивање на највлажните делови од парцелата.
- Исчистете ги каналите и проверете ги пропустите.
- Обележете ги местата со задржување вода.
- Одложете непотребно влегување со механизација по дожд.
- Работата пренасочете ја кон суви делови и подготовка на материјалот.
Организација на работата: прво чувствителниот материјал, потоа магацинот
При нестабилно време работниот ден треба да има јасен редослед. Прво се бере зрел и чувствителен материјал, потоа се сортира, се отстранува површинската влага и дури тогаш производот се внесува во магацин или транспортно возило.
Однапред подгответе чисти гајби, сув простор, пристап до проветрување и место за одвојување на оштетените плодови. Ако нема доволно луѓе, подобро е да се намали обемот на бербата отколку набраниот материјал да остане натрупан и влажен.
Хемиска заштита не треба да се применува „за секој случај“ непосредно пред бербата. Секој препарат мора да биде одобрен за конкретната култура и штетен организам, а упатството и каренцата мора строго да се почитуваат. Во бербен период, првите мерки се хигиена, отстранување на заразените плодови, сушење и проветрување.
- Подгответе гајби и сув простор пред почетокот на бербата.
- Организирајте посебно место за оштетен и сомнителен материјал.
- Не оставајте набрани производи на дожд или во затворен, влажен простор.
- Не применувајте препарат без проверка на одобрението и каренцата.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Практична листа за берба, прскање и транспорт при нестабилно време: проверка на УХМР, заштита на производот, каренца, амбалажа и превоз.
Прочитај →
По бербата на грозјето лозарите треба да го исчистат насадот, да го дезинфицираат алатот, да го запишат приносот и да ја испланираат анализата и резидбата.
Прочитај →
Заклучок
Посвежите утра и локалните врнежи бараат подобар распоред и помалку импровизација. Грозјето се бере откако ќе се исуши росата или дождот, пиперката се собира селективно, а секој влажен материјал се сортира и проветрува пред складирање.
Најмногу помагаат едноставните мерки: чисти канали, отворени воздушни патеки, неприполнети гајби, контролирано проветрување и навремено одвојување на оштетените плодови. Со следење на локалната прогноза и предупредувањата за опасни временски појави, бербата може да се приспособи без непотребно изложување на луѓето и производите.
Најчесто поставувани прашања
