Капка по капка пред сезоната: проверка на филтри, цевки и рамномерен притисок

Системот за наводнување често мирува со месеци, а за тоа време може да претрпи оштетувања од сонце, механизација, глодари, мраз или невнимателно складирање. Проблемите не се секогаш видливи додека цевките се суви. Пукнатина што изгледа мала може да предизвика пад на притисокот, а делумно затнат емитер да остави суви растенија во дел од редот.

Најсигурната подготовка оди по редослед: визуелен преглед, проверка на пумпата и вентилите, чистење на филтерот, испирање на главниот вод и латералите, проверка на приклучоците, мерење на притисокот и контрола на емитерите. Така полесно се утврдува каде настанал проблемот и се избегнува непотребно менување делови.

Квалитетот на водата го одредува и ритамот на одржување. Вода од канал или акумулација може да носи тиња, алги и органски материјал, додека бунарската вода може да содржи песок или минерални наслаги. Затоа истиот распоред за чистење не одговара на секоја парцела.

Проверете го системот додека е без притисок

Пред да ја вклучите пумпата, поминете ја целата траса. Прегледајте го главниот вод, подводовите, вентилите, регулаторот, филтерот, приклучоците и латералите. Побарајте пукнатини, свиткани или стиснати делови, исечени цевки и споеви што се разлабавиле.

Посебно проверете ги местата каде што цевките излегуваат од земја, преминуваат покрај редови или се спојуваат со латералите. Тие делови најчесто се изложени на удар од трактор, култиватор или друга механизација. Погледнете и дали сонцето ја направило пластиката крта, особено кај постарите цевки.

Ако системот користи пумпа, проверете го доводот, усисната линија, вентилите и видливите споеви. Отстранете ги препреките околу пумпата и уверете се дека испусните вентили се во правилна положба пред пуштање вода.

• Главен вод и подводови
• Вентили, регулатор и манометри
• Споеви со латералите
• Делови оштетени од механизација, сонце или глодари

Филтерот е првата контролна точка

Филтерот треба да се отвори и исчисти пред испирањето на цевководите. Отстранете ја насобраната нечистотија, измијте ја мрежата или дисковите и проверете дали има кинати, деформирани или оштетени делови. Филтер што изгледа чист однадвор може да биде затнат во внатрешноста.

Ако филтерот има манометри пред и по него, запишете ги двете вредности кога системот работи стабилно. Поголема разлика од онаа што ја дозволува производителот укажува дека филтерот го ограничува протокот или дека е потребно дополнително чистење.

Чистиот филтер не гарантира дека и емитерите се чисти. Ситен песок, тиња, алги и честички што поминуваат низ филтрацијата можат да се наталожат во латералите. Затоа филтерот е почеток на проверката, а не нејзин крај.

• Исчистете ја мрежата или дисковите
• Проверете ја целоста на филтерскиот елемент
• Споредете го притисокот пред и по филтерот
• Следете колку брзо повторно се создава талог

Испирањето нека оди од главниот вод кон латералите

По чистењето на филтерот, испирањето се прави по редослед: главен вод, подводови, разводни линии, а потоа латерали. Отворете ги краевите или испусните вентили и пуштете вода додека излезот не стане видливо чист.

На почетокот може да излезат земја, струготини од пластика, песок или талог. Испирањето треба да трае доволно долго за нечистотијата да се исфрли; практичните препораки често користат најмалку околу две минути со отворен и чист излез, но времето зависи од должината и состојбата на линијата.

Откако ќе ги затворите испусите, проверете дали сите краеви на латералите повторно пропуштаат вода. Испирање направете и по секое сечење, бушење или поправка на цевка, бидејќи во системот лесно влегуваат честички при работата.

1. Главен вод
2. Подводови и разводни линии
3. Латерали по блокови
4. Испирање по секоја поправка или сечење на цевка

Истекувањата се бараат под работен притисок

Визуелниот преглед без вода не е доволен. Пуштете ја секоја зона одделно и поминете по трасата на главниот вод, подводовите и латералите. Влажни точки, млазови, локви, прскање кај споевите или ненадејна промена во протокот се знаци дека треба да се интервенира.

Проверете ги приклучоците кај почетокот на секој ред. Еден лабав спој или пукната латерала може да одземе значителен дел од протокот и да остави недоволен притисок кај емитерите понатаму во блокот.

Нагло намалување на притисокот може да упатува на пукната цевка, отворен испусен вентил или истекување. Ако притисокот паѓа постепено уште пред филтерот, причината може да биде во пумпата или изворот на вода.

• Проверете ги споевите со латералите
• Барајте локви и влажни точки долж трасата
• Проверете дали некој испусен вентил останал отворен
• Поправете го истекувањето пред мерење на притисокот

Измерете го притисокот на почетокот и на крајот од редот

Мерењето направете го откако филтерот е исчистен, линиите се испрани и системот работи стабилно. Изберете репрезентативен ред или блок, поставете манометар на почетокот и измерете повторно на крајот. Вредностите споредете ги со работниот опсег наведен од производителот на цевката и емитерите.

Кај системи без компензација на притисок, разлика од околу 10 до 20 проценти по должината на линијата е предупредување за дополнителна проверка. Причината може да биде предолга линија, нагиб на теренот, затнување, несоодветна регулација или недоволен довод.

Притисокот секогаш толкувајте го заедно со протокот. Зголемен притисок по филтерот или во латералите може да укажува на ограничен проток и затнување, додека пад на притисокот со зголемен проток најчесто бара проверка за истекување.

• Мерете по чистење и испирање
• Користете ист мерен инструмент за споредливи резултати
• Споредете го почетокот и крајот на истиот ред
• Проверете ги должината, нагибот и регулацијата ако разликата е голема

Затнатите емитери го менуваат развојот на насадот

Целосно затнат емитер често се забележува веднаш, но делумното затнување може да остане скриено. Растението добива помалку вода, растот заостанува, плодовите се со различна големина, а во редот се појавуваат суви делови.

Проверете неколку емитери на почетокот, во средината и на крајот од секој блок. Споредете го капењето визуелно или собирајте вода во еднакви садови во ист временски интервал. Ако разликата се повторува по цела линија, проблемот веројатно не е само во еден емитер.

Не применувајте киселина, хлор или друго хемиско средство без да знаете каква наслага има. Солите, железото, алгите и органскиот материјал бараат различен третман, а упатствата за опремата и безбедносните мерки мора да се почитуваат. По третманот системот треба темелно да се исплакне.

• Проверете емитери на почеток, средина и крај на редот
• Барајте суви делови и растенија со послаб развој
• Разликувајте механичко затнување од минерални или органски наслаги
• Не мешајте хемиски средства без стручна проверка

Квалитетот на водата го диктира одржувањето

Вода од отворен канал или акумулација обично носи повеќе тиња, алги и органски материјал. Кај бунарската вода, проблемот може да биде песок, железо, калциум или други минерали. Видот и количината на талогот влијаат врз тоа колку често ќе се чистат филтерот и линиите.

Наместо однапред да поставите ист интервал за цела сезона, следете ги знаците од системот: падот на притисокот на филтерот, бојата на водата при испирање, количеството талог и појавата на нерамномерно капење.

Ако на една парцела водата носи многу нечистотии, корисно е почесто да се проверуваат филтерот и испусните точки, особено по силни дождови или по периоди со нарушен квалитет на водата.

• Следете го талогот при испирање
• Бележете колку брзо се зголемува падот на притисокот на филтерот
• Прилагодете го интервалот за чистење според изворот на вода
• Проверете ја водата ако минералните наслаги се повторуваат

Водете белешки за притисокот и потрошувачката

Едноставна оперативна евиденција може навреме да покаже дека системот се менува. По секое полевање запишете го датумот, бројот на работни часови, потрошената количина вода, притисокот пред и по филтерот и вредностите на почетокот и крајот од избраниот ред.

Запишете и кога е исчистен филтерот, кога се испрани латералите и каде е направена поправка. Со споредување на записите, полесно ќе утврдите дали проблемот се повторува во истата зона или е поврзан со изворот, пумпата или квалитетот на водата.

Ако се користи јавен хидросистем, проблемите со достапноста на вода, притисокот или главната инфраструктура треба навреме да се пријават кај операторот. Управата за водостопанство има надлежности поврзани со користењето и одржувањето на хидросистемите и системите за наводнување и одводнување.

• Датум и времетраење на полевањето
• Потрошена количина вода
• Притисок пред и по филтерот
• Притисок на почетокот и крајот од редот
• Датум на чистење, испирање и поправки

Подготовката штеди вода и го изедначува насадот

Наводнувањето е значаен корисник на водните ресурси во Македонија, па загубите од истекување, лоши споеви и нерамномерен притисок не се само технички проблем. Тие значат вода што не стигнува до коренот и дополнителни трошоци за пумпање.

Пред почетокот на сезоната, практичниот редослед е: визуелен преглед, проверка на пумпата и вентилите, чистење на филтерот, испирање на главниот вод и латералите, поправка на истекувањата, мерење на притисокот и проверка на емитерите.

Кога секоја зона ќе биде проверена и резултатите ќе бидат запишани, полевањето започнува со познато однесување на системот. Тоа овозможува побрзо откривање на проблемите и подобра распределба на водата низ целата парцела.

1. Не започнувајте сезона со непроверени латерали
2. Не мерете притисок пред да ги отстраните очигледните истекувања
3. Проверете го најдолгиот и најоддалечениот ред
4. Повторете ја контролата по првите работни циклуси

Заклучок

Најдобра подготовка е онаа што го следи текот на водата од изворот до последниот емитер. Чист филтер, испрани линии, исправни приклучоци и измерен притисок ќе покажат дали системот е подготвен за рамномерно полевање.

Одвојте време за проверка пред првото наводнување и запишете ги почетните вредности. Така секое подоцнежно отстапување во притисокот, протокот или потрошувачката ќе се забележи навреме, пред да се одрази врз насадот.

Најчесто поставувани прашања