Нема поголемо разочарување од цела есен работа и кисела ракија на крајот, или ракија што „пали“ во грлото и ти ја менува фацата. Двата проблема изгледаат различно, но имаат исто потекло: грешки што се прават многу пред да се запали оганот под казанот.
Ги издвоивме петте најчести и за секоја објаснуваме што се случува и како да се спречи.
- Киселиот мирис потекнува од оцетни бактерии што се развиле во комината – дестилацијата не може целосно да го отстрани.
- „Палењето“ на грло најчесто е првенец или патока што завршиле во ракијата, или ракија што не одморила.
- Најдобриот лек е превенцијата: чисти садови, затворено вриење, навремено печење и строго одвојување на фракциите.
Грешка бр. 1: Нечисти буриња, кофи и казан
Оцетните бактерии живеат насекаде – на старите буриња, на кофите со засушена комина, на мушичките што кружат околу садовите. Доволно е бурето од лани да не е добро измиено и комината ќе тргне накисело уште од првиот ден.
- Садовите измијте ги со топла вода веднаш по празнењето, а пред полнење повторно.
- Пластиката нека биде за прехранбена намена, без пукнатини каде се задржува нечистотија.
- Дрвените буриња, ако не се користат, чувајте ги чисти и суви, без мувла.
- Казанот и лулето исчистете ги пред сезоната и исплакнете ги меѓу полнењата.
Грешка бр. 2: Комина што стои предолго по ферментацијата
Кога вриењето ќе заврши, јаглеродниот диоксид престанува да ја штити комината. Ако садот не е добро затворен, воздухот влегува, а со него и бактериите што го претвораат алкохолот во оцетна киселина. Затоа „ќе ја испечеме кога ќе стигнеме“ е една од најскапите реченици во селото.
Ако мора да чека, наполнете го садот до горе, затворете го херметички и чувајте го на ладно.
Грешка бр. 3: Гнило, нагризено и мувлосано овошје
Гнилото овошје веќе носи бактерии и мувли. Таквата комина почнува да ври нерамномерно, а мирисите на гнилеж и оцет поминуваат и низ казанот. Освен тоа, распаѓањето на ткивото го зголемува и метанолот.
Одвојте ги здравите плодови за ракија, а гнилите фрлете ги на компост. Подобро помалку литри, отколку цел казан расипан.
Грешка бр. 4: Лошо одвоени првенец и патока
Ракијата што „гребе“ и остава горчина најчесто содржи:
- Првенец – ацеталдехид и етил ацетат, со остар мирис на лак или растворувач. Тие го „палат“ грлото и ја предизвикуваат главоболката.
- Патока – тешки, масни соединенија (фузелни масла) со мирис на мокро и горчлив вкус.
Првенецот секогаш се отфрла, а патоката се собира посебно и оди во следниот казан. Срцето не се „збогатува“ со ниту една од нив, дури и кога е жал за литрите.
Грешка бр. 5: Брзо печење, прејака и неодморена ракија
Јакиот оган ги „влече“ тешките соединенија во дестилатот и дава загорени ноти. Ракија од 55–60% што се пие веднаш по печењето природно пали. Свежиот дестилат има остри мириси што се смируваат по неколку недели одмор.
- Печете бавно, со тенок постојан млаз.
- Разредете ја постепено до јачина за пиење (40–45%).
- Оставете ја да одмори најмалку неколку недели, во стакло или соодветно буре.
Може ли кисела ракија да се спаси?
Делумно. Ракијата што пали поради првенец или патока може да се препече – разредена на околу 25–30% и повторно дестилирана, со построго одвојување на првенецот. Тоа често дава подобар резултат.
Киселоста од оцетна киселина и силниот мирис на етил ацетат многу тешко се отстрануваат целосно. Затоа подобро е да се спречат во бурето.
Заклучок: киселата ракија се спречува, не се поправа
Кисела ракија и ракија што пали на грло се резултат на пет јасни грешки: нечисти садови, комина што стоела, гнило овошје, лошо одвоени фракции и брзање. Сите пет се спречуваат без големи трошоци – со хигиена, затворено вриење, навремено печење и трпение. Оние кои ги почитуваат овие правила ретко имаат потреба од „поправање“.























