Зошто денес има сè помалку земјоделци?Земјоделството пред и по воведувањето на субвенции.

Земјоделството со децении претставува еден од најважните столбови на економијата во Македонија и регионот. Интересно е што иако денес постојат државни субвенции за земјоделство, бројот на активни земјоделци постојано опаѓа. Од друга страна, во минатото – кога немало субвенции – земјоделието бележело поголема активност и учество на населението.

Оваа анализа дава јасна споредба помеѓу земјоделството пред субвенции и земјоделството денес, со цел да се разбере зошто субвенциите не го даваат очекуваниот ефект.

Земјоделството пред воведувањето на субвенции

Земјоделството како основен начин на живот

Во минатото, земјоделството не било алтернативна дејност, туку главен извор на егзистенција. Голем дел од населението живеело на село и директно зависело од обработката на земјата.

Клучни карактеристики:

• поголем број жители во руралните средини,
• семејно производство,
• минимална механизација, но доволна работна сила,
• пренесување на знаење од генерација на генерација.

Локален пазар и помала конкуренција

Порано:

• производството главно се продавало локално,
• увозот бил ограничен,
• домашниот производ имал сигурен пласман.

Цените биле попредвидливи, а земјоделците имале поголема контрола врз сопствениот труд и заработка.

Појасна економска сметка

Иако работата била физички тешка, трошоците биле значително пониски:

• поевтини репроматеријали,
• помала зависност од нафта и скапа механизација,
• помалку бирократски процедури.

Земјоделецот знаел дека од својот труд може да обезбеди стабилен живот.

Земјоделството денес – и покрај субвенциите

Зголемени трошоци за производство

Современото земјоделство се соочува со значително повисоки трошоци:

• скапи ѓубрива и заштитни средства,
• високи цени на горивото,
• скапа механизација,
• недостиг на работна сила.

Во такви услови, субвенцијата често не ги покрива основните трошоци, туку служи само како дополнителна помош.

Нестабилен пласман и ниски откупни цени

Еден од најголемите проблеми денес е неорганизираниот пазар. Домашните земјоделци се соочуваат со:

• неконкурентни откупни цени,
• доминација на увозни производи,
• зависност од трговци и посредници.

Во многу случаи, цената на производот не ја покрива ниту основната инвестиција.

Субвенциите како недоволна мотивација

Иако субвенциите се замислени како стимул, во пракса:

• не се секогаш навремено исплатени,
• не се поврзани со реален профит,
• често се насочени кон површина, а не кон продуктивност и квалитет.

Ова создава зависност од државна помош, наместо развој на одржливо земјоделство.

Демографски проблем и иселување

Современите трендови покажуваат:

• стареење на руралното население,
• масовно иселување на младите,
• недостиг на наследници во земјоделските домаќинства.

Младите сè помалку гледаат перспектива во земјоделството поради несигурната заработка и тешките услови за работа.

Зошто денес има помалку земјоделци и покрај субвенциите?

Главните причини се:

• високи трошоци за производство,
• ниски и нестабилни цени,
• силна конкуренција од увоз,
• недоволно ефикасен систем на субвенции,
• демографско празнење на селата.

Субвенциите сами по себе не можат да го решат проблемот без:

• сигурен откуп,
• развиени задруги,
• преработувачки капацитети,
• извозна стратегија.

Заклучок

Иако во минатото немало директни субвенции, земјоделството функционирало подобро поради:

• поголема работна сила,
• локален пазар,
• пониски трошоци,
• помала конкуренција.

Денес, и покрај субвенциите, земјоделството се соочува со сериозни структурни проблеми. Без сеопфатна стратегија која ќе ги надмине само финансиските поттикнувања, бројот на земјоделци ќе продолжи да опаѓа.

Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени. 

Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK