Трговската размена со храна во Македонија продолжува да се влошува. Иако земјата бележи одреден раст на извозот во вредност, увозот расте побрзо и во поголем обем, што резултира со рекорден трговски дефицит од 567 милиони евра, пишува извоз.мк
Според последните податоци за 2025 година, Македонија станува сè позависна од увоз на храна, при што увозот е речиси двојно поголем од извозот и по количина и по вредност.
Извоз во 2025: 419 илјади тони храна, вредни 564 милиони евра
Во текот на 2025 година, Македонија извезла околу:
- 419.000 тони храна
- во вкупна вредност од 564 милиони евра
Во споредба со претходната година:
- вредносно извозот пораснал за 3,4%
- но количински паднал за 12,8%
Ова укажува дека извозот се одржува главно преку повисоки цени, а не преку зголемено производство.
Увоз во 2025: 807 илјади тони храна, вредни 1,13 милијарди евра
Во исто време, увозот бележи уште посилен раст. Во земјата се увезени:
- 807.000 тони храна
- во вредност од 1,13 милијарди евра
Во споредба со 2024 година, увозот е зголемен за:
- 6,4% по вредност
Овие бројки значат дека Македонија во 2025 година увезува речиси двојно повеќе храна отколку што извезува.
Рекорден трговски дефицит: 567 милиони евра
Разликата меѓу увозот и извозот во трговијата со храна достигна:
- 567 милиони евра дефицит
Ова е највисок трговски минус во последните години и силен сигнал дека домашното земјоделство и прехранбената индустрија не успеваат да го следат растот на потребите на пазарот.
Сè послаба покриеност на увозот со извоз
Друг важен индикатор е покриеноста на увозот со извоз (колку од увозот се „покрива“ преку извоз).
Во 2025 година покриеноста е:
- 49,8%
Што значи: за секои 100 евра увезена храна, Македонија извезува само околу 50 евра.
За споредба, во 2019 година (пред кризите со пандемија и ценовни шокови):
- дефицитот изнесувал 303 милиони евра
- покриеноста била 54,8%
Со други зборови, во само неколку години, дефицитот речиси се удвоил.
Што најмногу извезуваме?
Во структурата на извозот доминираат:
- овошје и зеленчук
- преработки од овошје и зеленчук
- жита и производи од жита
- млечни производи
- месо и производи од месо
Ова покажува дека земјата има потенцијал во примарното производство, но и дека е потребна посилна преработка и поголема додадена вредност за извоз.
А што најмногу увезуваме?
Кај увозот најголемо учество имаат:
- месо и месни преработки
- овошје и зеленчук
- разни прехранбени производи
Фактот што увезуваме месо и зеленчук во значајни количини е еден од најјасните показатели дека домашното производство нема доволно капацитет или стабилност за да ги задоволи потребите на пазарот преку целата година.
Што значи ова за земјоделството?
Растечкиот дефицит во храната е сериозен сигнал за:
- недоволна конкурентност на домашното производство
- слабости во откупните и преработувачките капацитети
- недоволна поддршка за модернизација и продуктивност
- потреба од посилни политики за зголемување на домашното производство
Ако трендот продолжи, Македонија ќе биде уште повеќе изложена на ценовни шокови и нестабилност на светските пазари, што директно ќе се одрази врз цените за граѓаните.
Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени.
Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK
